นักล่าค่าหัว

โดย คนเส้นเล็ก

ปัญหาร้านค้าหาบเร่แผงลอย หรือบรรดารถจักรยานยนต์บางคัน มักฉวยโอกาสวิ่งขึ้นมาจอดและขับขี่บนทางเท้า สร้างความเดือดร้อนให้กับผู้คนที่กำลังเดินสัญจรไปมา ต้องเสี่ยงอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สิน เรื่องราวเช่นนี้ยังคงเรื้อรังแก้ไม่หาย

แม้ว่ากรุงเทพมหานคร (กทม.) จะรณรงค์เข้มงวดกวดขันวินัย ด้วยการออกนโยบายจัดระเบียบทางเท้าอย่างจริงจังแล้ว แต่ก็ไม่อาจเปลี่ยนพฤติกรรมมักง่ายให้ยุติลงได้

ล่าสุดมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) รักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2560 ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขแบ่งค่าปรับที่ได้จากการเปรียบเทียบให้แก่ ผู้แจ้งความนำจับตามกฎหมาย

โดยสาระสำคัญของระเบียบนี้ต่อยอดมาจาก พ.ร.บ.รักษาความ สะอาดฯ พ.ศ. 2535 มาตรา 48 วรรคสาม ให้แบ่งจ่ายค่าปรับแก่ผู้แจ้งกึ่งหนึ่ง และเจ้าหน้าที่ผู้จับกุมกึ่งหนึ่ง ทว่าก่อนหน้านี้ขั้นตอนการเบิกจ่ายรางวัลนั้นยุ่งยากล่าช้านานนับปี จึงไม่ค่อยมีใครสนใจ ยิ่งไปกว่านั้นเจ้าหน้าที่ยังรู้เห็นเป็นใจอีกด้วย

แต่เมื่อกฎหมายถูกปรับปรุงแก้ไขให้เบิกจ่ายเงินรางวัลเร็วขึ้น จึงได้รับความสนใจจากสังคมเข้าร่วมเป็นหูเป็นตาให้กับ กทม.เป็นจำนวนมาก เท่ากับเป็นการกระตุ้นการทำงานของเจ้าหน้าที่เทศกิจทุกเขตไปโดยปริยาย

ซึ่งหลักฐานสำคัญที่ผู้แจ้งต้องเตรียมให้ครบถ้วนก่อนส่งเรื่องเข้ามาให้เจ้าหน้าที่รับทราบ ประกอบด้วย ภาพถ่าย (ภาพนิ่ง) หรือวิดีโอ แสดงถึงการกระทำผิดที่ชัดเจน เห็นเลขป้ายทะเบียน ระบุวัน เวลา สถานที่ของผู้ที่กระทำความผิด และหากมีความประสงค์ขอรับส่วนแบ่งค่าปรับ ผู้แจ้งความต้องระบุชื่อ-สกุล เลขประจำตัวประชาชน ที่อยู่ และหมายเลขโทรศัพท์

จากนั้นส่งข้อมูลทั้งหมดมาที่ แอพพลิเคชั่นไลน์ @ebn6703w หรือทางเฟซบุ๊ก : สำนักเทศกิจ กทม. หรือโทรศัพท์สายด่วนมาที่สำนัก เทศกิจ โทร.02-465-6644 โดยมั่นใจได้ว่าข้อมูลของผู้แจ้งจะถูกปกปิดเป็นความลับเพื่อความปลอดภัย

ทันทีที่เจ้าหน้าที่เทศกิจรับทราบเรื่องแล้ว จะมีการลงพื้นที่ไปตามรายละเอียดที่แจ้งมาและเมื่อพบผู้กระทำผิดต้องดำเนินการจับปรับทันที 500 บาท ซึ่งผู้ร้องเรียนได้รับเงินส่วนแบ่งจำนวน 250 บาท นับจากเสร็จสิ้นกระบวนการเปรียบเทียบค่าปรับเป็นที่เรียบร้อย

สำหรับอัตราค่าปรับจำนวน 500 บาท ถือเป็นเรตขั้นต่ำที่สุด เพราะแม้ว่าตาม พ.ร.บ.รักษาความสะอาดสามารถปรับได้ตั้งแต่ 500-1,000 บาท จึงขึ้นอยู่กับดุลพินิจและความเหมาะสม

นับตั้งแต่วันที่ 15 ส.ค.ของการบังคับใช้กฎหมายนี้ ผลที่ได้พบว่าทางเท้ามีความสะอาดมากขึ้น เนื่องจากผู้ที่เคยกระทำผิดเกิดความเกรงกลัวไม่กล้าทำผิดกฎหมาย

นโยบายนี้ได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่อง โดยจำนวนประชาชนสมัครเป็นสมาชิกแจ้งเรื่องร้องเรียนขณะนี้มีมากถึง 9.4 หมื่นคน จำนวนผู้ขอรับเงินรางวัลนำจับกว่า 1,000 ราย ผ่านกระบวนการจับปรับและได้เงินส่วนแบ่งไปแล้วจำนวน 500 ราย ส่วนอีก 200 ราย ไม่ประสงค์จะรับเงินรางวัล

ถึงกระนั้น หัวใจของการแก้ปัญหาละเมิดสิทธิบนทางเท้าไม่ใช่การชักชวนให้เกิด "นักล่าค่าหัว" แต่อยู่ที่หลักการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่เทศกิจต้องยึดมั่นซื่อสัตย์เป็นสำคัญ มิฉะนั้นก็ไม่ต่างจากลูบหน้าปะจมูกแล้วเงียบหายไปเหมือนเช่นที่เคยเป็นมา n