แม่สอด-เมียวดี-กอกาเร็ก

กุลฉัตร ฉัตรกุล ณ อยุธยาChief Marketing Officer บริษัท มาร์เก็ตติ้งไดอ็อกไซด์ จำกัด

ปัจจุบันสถานการณ์การค้าชายแดนตาก-แม่สอด-เมียวดี มีความเจริญเติบโตมาก พ่อค้าชาวเมียนมาสั่งซื้อรถไถ และเครื่องจักรกลการเกษตรเป็นมูลค่าถึงเดือนละพันล้านบาท คาดว่ายอดสั่งซื้อทะลุแสนล้านบาทแน่หลังจากที่มีนักธุรกิจชาวต่างชาติไปลงทุนที่เขตเศรษฐกิจพิเศษเมียวดี (Myowandi Trade Zone) ซึ่งเราจะสังเกตเห็นความคึกคักบวกความโกลาหลของบริเวณด่านชายแดนไทย หมู่ 2 บ้านริมเมย ต.ท่าสายลวด อ.แม่สอด จ.ตาก ตลอดเส้นทางถนนพัฒนานครแม่สอด (หรือถนนบายพาสตัดใหม่อ้อมเมือง) และถนนแม่สอด-ริมเมย จะพบรถบรรทุกตลอดเส้นทางจอดเรียงรายกันเพื่อรอการทำพิธีภาษีศุลกากรเพื่อจะนำข้ามฝั่งไปยังจังหวัดเมียวดี โดยในแต่ละวันจะมีรถบรรทุกทั้งรถไถ รถเกี่ยวข้าว รถแทรกเตอร์ รถขนสินค้าอุปโภค บริโภค เครื่องใช้ไฟฟ้า เป็นจำนวนมากจอดรอเพื่อที่จะข้ามสะพานมิตรภาพไทย-เมียนมา เพื่อข้ามไปส่งยังเมียวดีเทรดโซนซึ่งอยู่ห่างจากฝั่งชายแดนไปอีก 16 กิโลเมตร

การที่คนไทยจะข้ามชายแดนไปใช้เพียงบัตรประชาชนไทยเพื่อขอออก Boarding Pass เสียค่าใช้จ่าย 40 บาทคล้ายๆ กับแม่สาย-ท่าขี้เหล็ก แต่จะต้องแจ้งตำรวจตรวจคนเข้าเมืองของเมียนมาว่าจะเดินทางไป ณ ที่ใด ไปทำอะไรในระยะไม่เกิน 20 กม. แต่ถ้าจะค้างคืนต้องใช้พาสปอร์ตเท่านั้น โดยไม่ต้องทำการขอวีซ่า ด้วยเงื่อนไข AEC ในปัจจุบัน ซึ่งจะสามารถเข้าไปได้ถึงเมืองผาอัน กอกาเร็ก เมาะละแหม่ง ย่างกุ้งและมัณฑะเลย์ได้เลย แต่ถ้าเป็นชาวต่างประเทศจะสามารถใช้เมียนมาเป็นทางผ่านไปยังประเทศที่สามได้โดยใช้พาสปอร์ต ข้ามสะพานด้วยการเดินเท้าหรือรถยนต์ก็ได้แต่ต้องไม่ลืมเปลี่ยนเลนไปวิ่งทางขวาที่กลางสะพาน โดยเฉพาะที่เมืองเมาะละแหม่งนั้นติดกับชายทะเล เป็นแหล่งอาหารทะเลชั้นดี นับว่าเป็นโอกาสอันดีของชาวภาคเหนือที่ชายทะเลอยู่ห่างจากประเทศไทยไม่ถึง 200 กม.

หากเปรียบเทียบความเติบโตทางเศรษฐกิจกันแล้วพบว่าฝั่งชายแดนแม่สอดเจริญกว่าเมียวดีมาก เพราะมีทั้งห้างสรรพสินค้าต่างๆ อาทิ โรบินสัน, Mega, โลตัส, แม็คโคร อีกทั้งยังมีกฎระเบียบต่างๆ มากมายทำให้การลงทุนต่างๆ ต้องชะงักลงชั่วขณะหนึ่ง ในขณะที่ฝั่งชายแดนฅเมียวดีเกิด "เมียวดีคอมเพล็กซ์" ขึ้น ซึ่งเป็นของนักลงทุนไทย ที่รวมเอาแหล่งกาสิโน ร้านอาหารและดิวตี้ฟรี แล้วคนไทยก็ไปซื้อกลับเข้ามาในปริมาณที่ถูกจำกัด แม้ว่าในเขตเมียวดียังมีการจัดการที่ไม่ค่อยเป็นระเบียบเท่าไรนัก แต่ก็จัดได้ว่าเจริญรุดหน้าไปกว่าฝั่งไทยในด้านของสิ่งปลูกสร้างที่เรียกว่าเขตโรงงาน ย่านการค้า (Trade Zone) จุดถ่ายสินค้า หมู่บ้านจัดสรรและสถานีบริการน้ำมันขนาดใหญ่

ในแต่ละวันจะมีสินค้าไทยถูกลำเลียงข้ามฝั่งมาขายที่เมียวดี 100% แทบไม่เห็นการขนส่งสินค้าจากฝั่งเมียนมาเข้ามาชายแดนไทยฝั่งแม่สอดเลย จะมีก็แต่เพชรพลอยเป็นเม็ดซึ่งผ่านการเจียระไนแล้ว พลอยก้อนใหญ่ๆ มักไม่ค่อยมี เนื่องจากถูกเจียระไนที่ฝั่งเมียวดีแล้วหอบข้ามแม่น้ำเมยเข้ามาแบบหนีภาษี ที่ตลาดริมน้ำเมยจึงมีตลาดอัญมณีหลายเจ้า การขนส่งจากประเทศไทยนิยมทางรถยนต์ รถติดกันยาวเหยียดทุกวันทั้งบนสะพานตลอดแนวถนนท่าสายลวด

สินค้าส่วนใหญ่เป็นสินค้าอุตสาหกรรมเบา เช่น น้ำมัน เครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องจักรกลการเกษตร สินค้าก่อสร้างมากมาย สินค้าอุปโภค บริโภค น้ำตาลทราย ผงชูรส น้ำมันพืช ของใช้ในครัวเรือน สินค้าในกลุ่มสหพัฒน์ทั้งหลาย ฯลฯ เครือข่ายมือถือที่ผูกขาดย่านความถี่บริเวณนี้ คือ Telenor (Dtac) แต่ถ้าขับรถเข้ามาก็จะโรมมิ่งอัตโนมัติในระยะ 1-2 กม. ซึ่งทำให้เราต้องไปใช้ความถี่ของเมียนมา

สำหรับมูลค่าที่ดินฝั่งนี้ไร่ละ 1 ล้านบาทเศษๆ และมีแนวโน้มจะเพิ่มสูงขึ้นด้วย เมื่อเราขับรถเข้าไปประมาณ 5 กม. จะเห็น Myawady Trade Zone ซึ่งเป็นจุดขนถ่ายสินค้า รถขนส่งจะเข้ามาถ่ายสินค้ากันที่นี่ด้วยสาเหตุจากหนทางคมนาคมที่ไม่สะดวก แต่ปัจจุบันการคมนาคมภายในเจริญขึ้นมาก ตั้งแต่เส้นทางแม่สอด เมียวดี กอกาเร็ก เปิดใช้อย่างเต็มที่ส่งผลทำให้มูลค่าการค้าชายแดนไทย เมียนมาด้านตะวันตกของไทย คาดการณ์ว่าน่าจะถึงแสนล้านบาท ประกอบกับชาวเมียนมายังมีความต้องการสินค้าเครื่องจักรกลการเกษตรอย่างต่อเนื่อง ฉะนั้นการเดินทางลำเลียงสินค้าผ่านคมนาคม ทางบกจึงเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจชายแดนที่สำคัญยิ่ง