ย้อนรอยประชาธิปไตย

เมื่อพูดถึงพรรคการเมืองให้ตรึกไปถึงประชาธิปไตย เพราะมีผู้คนจำนวนหนึ่งที่บอกว่าพรรคการเมืองที่แท้จริงจะมีอยู่แต่ในเฉพาะประเทศที่เป็นประชาธิปไตยเท่านั้น และพรรคการเมืองนี่แหละที่จะทำให้ประชาธิปไตยเจริญงอกงามเบ่งบาน แต่ที่ได้ยินได้ฟังมาจากอีกด้านหนึ่ง ผู้คนจำนวนมากมายก็บอกว่าพรรคการเมืองนี่แหละเป็นปัญหา ทำให้ความเป็นประชาธิปไตยที่เหมาะสมไม่เกิดขึ้นเสียที ก็นานาทัศนะที่จะว่ากันไป

ยกเรื่องประชาธิปไตยขึ้นมาแล้ว นึกย้อนถึงประกาศคณะราษฎรฉบับที่ 1 ทำให้รู้สึกอดสูอยู่พอดู คณะราษฎรบอกว่า "รัฐบาล (ในระบอบเดิม-คำของผู้เขียน) ได้ปกครองอย่างหลอกลวงไม่ซื่อตรงต่อราษฎร มีเป็นต้นว่า หลอกว่าจะบำรุงการทำมาหากินอย่างโน้นอย่างนี้ แต่ครั้นคอยๆ ก็เหลวไป หาได้ทำจริงจังไม่ มิหนำซ้ำ กล่าวหมิ่นประมาทราษฎรผู้มีบุญคุณเสียภาษีอากรว่า ราษฎรยังมีเสียงทางการเมืองไม่ได้ เพราะราษฎรยังโง่ คำพูดของพวกรัฐบาลเช่นนี้ใช้ไม่ได้ ไม่ใช่เพราะโง่ เป็นเพราะขาดการศึกษาที่ (ถูก-คำของผู้เขียน) ปกปิดไว้ไม่ให้เรียนเต็มที่ เพราะเกรงว่าเมื่อราษฎรได้มีการศึกษาก็จะรู้ความชั่วร้ายและคงจะไม่ยอมให้ทำนาบนหลังคน"

"เหตุฉะนั้น ราษฎร ข้าราชการทหารและพลเรือน ที่รู้เท่าถึงการ กระทำอันชั่วร้ายของรัฐบาลดังกล่าวแล้ว จึ่งรวมกำลังตั้งเป็นคณะราษฎรขึ้น และได้ยึดอำนาจของรัฐบาลไว้ได้แล้ว คณะราษฎรเห็นว่า การที่จะแก้ความชั่วร้ายนี้ได้ ก็โดยที่จะต้องจัดการปกครองโดยมีสภา จะได้ช่วยกันปรึกษาหารือหลายๆ ความคิด ดีกว่าความคิดเดียว"

"ราษฎรพึงหวังเถิดว่า ราษฎรจะได้รับความบำรุงอย่างดีที่สุด ทุกๆ คนจะมีงานทำ เพราะประเทศของเราเป็นประเทศที่อุดมอยู่แล้ว-ตามสภาพ เมื่อเราได้ยึดเงินที่รวบรวมไว้จากการทำนาบนหลังคนตั้งหลายร้อยล้านมาบำรุงประเทศขึ้นแล้ว ประเทศจะต้องเฟื่องฟูขึ้นเป็นแม่นมั่น การปกครองซึ่งคณะราษฎรจะพึงกระทำก็คือ จำต้องวางโครงการ อาศัยหลักวิชา ไม่ทำไปเหมือนคนตาบอด เช่นรัฐบาลที่เหนือกฎหมายทำมาแล้ว เป็นหลักใหญ่ๆ ที่คณะราษฎรวางไว้"

ทีนี้ไม่ต้องฟื้นฝอยหาตะเข็บเอาเป็นว่านับจากนี้ไป เบื้องหน้าเราจะร่วมกันพัฒนาประชาธิปไตยกันได้อย่างไร บริบทการปฏิรูปบ้านเมืองจะช่วยได้หรือไม่มาหาคำตอบกันต่อไป