ธนาคารนี่โคตรเอาเปรียบ (1)

หลายคนชอบเปรียบเปรยธนาคารว่า เวลาแดดออกก็รีบเอาร่มมากางให้ แต่เวลาฝนตกหนักก็จะรีบชักร่มกลับไป หลายธุรกิจที่กิจการกำลังไปได้ด้วยดี เมื่อไปขอสินเชื่อที่ธนาคารก็จะได้การตอบรับที่ดีสามารถกู้ได้ตามจำนวนที่ต้องการ และอัตราดอกเบี้ยที่ค่อนข้างต่ำ หลายครั้งธนาคารยังอยากจะปล่อยกู้ให้กับธุรกิจเหล่านั้น ด้วยจำนวนเม็ดเงินที่มากกว่าที่ธุรกิจต้องการด้วยซ้ำ โดยเฉพาะธุรกิจขนาดใหญ่

ปัจจุบันนี้นิทานเรื่องที่จะหาเม็ดเงินได้หลากหลายวิธี นอกเหนือจากการกู้ธนาคารแบบเดิมๆ เช่น การออกหุ้นกู้ หรือออกตั๋วสัญญาใช้เงิน โดยมีระยะเวลาของตราสารหนี้ ซึ่งขึ้นอยู่กับความต้องการของธุรกิจเหล่านั้น ต้องการใช้เม็ดเงินเหล่านั้นในระยะเวลานานเพียงใด ยิ่งธุรกิจเหล่านั้นถ้ามีอันดับเครดิตที่ดี เวลาออกหุ้นกู้ก็จะมีการแย่งกันจับจองเพื่อซื้อหุ้นกู้เหล่านี้ จากนักลงทุนทั้งที่เป็นสถาบันและประชาชนทั่วไป ที่มีเงินออม และต้องการผลตอบแทนที่สูงกว่าอัตราดอกเบี้ยเงินฝาก ที่ต่ำติดดินในปัจจุบันนี้

ทั้งที่เสนออัตราดอกเบี้ยที่ค่อนข้างต่ำ หุ้นกู้ของบางบริษัทที่ออกมาบางรายการมีอายุถึง 10 ปีเสียด้วยซ้ำ ก็ปรากฏว่าสามารถขายได้หมดเช่นกัน แสดงให้เห็นถึงความเชื่อถือที่ผู้ซื้อหุ้นกู้เหล่านี้มีต่อธุรกิจเหล่านั้นได้เป็นอย่างดี ทำให้ธุรกิจที่มีเครดิตที่ดีไม่ว่าจะเป็นธุรกิจขนาดเล็ก กลาง หรือขนาดใหญ่ ล้วนแล้วแต่เป็นที่หมายปองของธนาคารทั้งสิ้น กลายเป็นธุรกิจที่หล่อเลือกได้ ส่วนธุรกิจขนาดเล็ก ขนาดกลาง ที่นอกเหนือจากกลุ่มข้างต้น ก็ยังมีช่องทางที่จะหาสินเชื่อจากช่องทางอื่น เช่น นำใบอินวอยซ์ไปขายลดให้กับธุรกิจแฟกเตอริ่ง ฯลฯ ในยามที่ต้องใช้เงินระยะสั้นเพื่อที่จะไปสั่งซื้อวัตถุดิบ หรือเอาไว้ใช้จ่ายสำหรับขบวนการผลิตสินค้าหรือบริการเหล่านั้น

แม้กระทั่งธุรกิจที่เป็นสตาร์ทอัพ ในปัจจุบันนี้ก็ยังมีช่องทางหาเงินทุน ในการเริ่มต้นธุรกิจ จากบรรดา Angel Investor ซึ่งสามารถระดมทุนได้ โดยใช้สื่อออนไลน์ เพียงแค่ทำวิดีโอเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์หรือบริการ ที่ต้องการจะนำเสนอ ให้ดูมีความน่าเชื่อถือและมีความเป็นไปได้ โอกาสที่จะระดมเงินทุนดังกล่าว ก็ไม่ยากจนเกินไป

นอกจากนี้ ยังมีนักลงทุนที่เป็นปัจเจกบุคคลหรือธุรกิจต่างๆ ที่ให้ความสนใจที่จะเป็น Angel Investor อยู่มากมาย เพราะเห็นผลตอบแทนที่ Angel Investor รุ่นก่อนได้รับซึ่งหลายธุรกิจสตาร์ทอัพ ที่หลังจากประสบความสำเร็จแล้วมูลค่าของเงินลงทุนของกลุ่ม Angel Investor ได้เติบโตขึ้นมาหลายพันเปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับเงินลงทุนครั้งแรก

Disruption ต่างๆ โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมทางการเงินหรือที่เรียกกันว่า ฟินเทค ไม่ว่าจะเป็น อาลีบาบาเพย์ วีแชท เพย์ พร้อมเพย์ ฯลฯ ซึ่งเป็นการลดค่าใช้จ่ายธุรกรรมทางการเงินทำให้ประชาชนสามารถประหยัดค่าใช้จ่ายดังกล่าว ทั้งยังได้รับบริการที่สะดวกและรวดเร็วมากขึ้น ผมเชื่อว่าในอนาคตยังจะมีฟินเทคในรูปแบบอื่นที่จะมีขึ้นอย่างไม่หยุดยั้ง ขึ้นมาแข่งขันกับธนาคาร และจะเป็นตัวเบียดบังรายได้ที่ธนาคารต่างๆ เคยได้รับมาอย่างง่ายๆ เหมือนเสือนอนกิน จนทำให้ธนาคารต้องหา รายได้จากช่องทางอื่นเพิ่มขึ้น

จึงได้เห็นค่าบริการแปลกๆ ซึ่งสมัยก่อนตอนเราเป็นเด็ก ก็ไม่เคยมีค่าบริการแบบนี้ ทั้งที่ธนาคารก็ให้บริการเหล่านี้ฟรี (และควรจะฟรีด้วย) มาตั้งนานแล้ว อาทิ ค่านับเหรียญ เวลาลูกค้าธนาคารนำเงินเหรียญในปริมาณที่มากหน่อย ไปฝากเงินที่ธนาคารปัจจุบันนี้มีหลายธนาคารที่เรียกเก็บค่านับเหรียญกันแล้ว ซึ่งเป็นค่าบริการที่ทุเรศมากลองคิดดูสิครับ

ถ้าไปซื้อเครื่องซักผ้าที่ห้างสรรพสินค้าราคาตัวละ 1.5 หมื่นบาท ถ้าชำระด้วยเหรียญกษาปณ์ ถามว่าห้างสรรพสินค้าจะมีการคิดค่าบริการนับเหรียญหรือไม่ แน่นอนครับว่าไม่มี แค่คุณลูกค้าไปซื้อสินค้าที่ห้าง ทางห้างก็รู้สึกขอบคุณอย่างสุดซึ้งกับลูกค้าท่านนั้นเป็นอย่างมากอยู่แล้ว ยิ่งในสมัยนี้ ลูกค้าส่วนใหญ่ได้หันไปซื้อสินค้าทางออนไลน์ค่อนข้างมาก

ห้างสรรพสินค้าแทบจะกลายเป็นโชว์รูม ให้ลูกค้ามาเดินดู หรือทดสอบสินค้าเหล่านั้น แล้วกลับไปสั่งซื้อผ่านโลกออนไลน์ เพราะว่าราคาถูกกว่าซื้อจากห้างกันเกือบหมดแล้ว พูดก็พูดเถอะธุรกิจห้างสรรพสินค้า ถ้าไม่รีบหาช่องทางเพื่อจะดึงดูดลูกค้ากลับมา ใช้จ่ายในห้างอนาคตก็เป็นธุรกิจอับแสงแน่นอน เพราะปัจจุบันนี้ศูนย์การค้าส่วนใหญ่ พื้นที่ที่ลูกค้าไปใช้บริการจับจ่ายใช้สอย ส่วนใหญ่จะเป็นร้านอาหารหรือซูเปอร์มาร์เก็ต ส่วนร้านค้าประเภทอื่นจะเห็นว่าเงียบเหงาเหลือเกิน

หลายครั้งที่ผมไปทำธุระในห้างสรรพสินค้าช่วงประมาณ 2 ทุ่มกว่าถึง 3 ทุ่ม ปรากฏว่าผมเห็นจำนวนพนักงานขายมากกว่าลูกค้าเสียอีก ทั้งๆ ที่เป็นห้างที่อยู่ใจกลางเมืองแท้ๆ ซึ่งเราเริ่มเห็นการปิดสาขาของร้านค้าประเภท Category Killer ต่างๆ ในอเมริกามากขึ้นเรื่อยๆ สินเชื่อว่าอีกไม่นานสิ่งเหล่านี้ก็จะเกิดขึ้นที่เมืองไทยเช่นกัน

(ติดตามอ่านตอนที่ 2 ในบทความหน้ากันนะครับ)