ปฏิรูปไม่เหมาะ

ปฏิรูปตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน หมายถึง ปรับปรุงให้สมควรเหมาะสม แต่ผลการศึกษาและข้อเสนอของสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) ที่ต้องเร่งออกมาช่วงที่กำลังจะยุบไปตามรัฐธรรมนูญใหม่ในอีกไม่กี่เดือนนี้ หลายเรื่องออกมาไม่ได้เป็นการปรับปรุงให้เหมาะสมตามเจตนารมณ์ที่ตั้งหน่วยงานนี้ขึ้นมา

รวมถึงข้อเสนอล่าสุดที่ สปท.มีมติถึง 144 ต่อ 1 เสียง เห็นชอบ ผลการศึกษาและข้อเสนอแนะการปฏิรูปการใช้สื่อโซเชียลมีเดีย โดยรายงานฉบับดังกล่าวมีข้อเสนอหลัก เช่น จัดระบบการเข้าถึงสื่อออนไลน์ ให้ลงทะเบียนโทรศัพท์มือถือระบุตัวตน เพราะเชื่อว่ามาตรการทางจิตวิทยานี้จะลดปัญหาใช้สื่อออนไลน์ไม่เหมาะสมหรือผิดกฎหมายได้มาก

นอกจากนี้ ควรปรับเปลี่ยนที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) มีแผนจะใช้ลายนิ้วมือ ใบหน้า ควบคู่กับการลงทะเบียนโทรศัพท์มือถือด้วย บัตรประชาชน โดยจะเริ่มใช้บังคับในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่มีเหตุการณ์ความขัดแย้งรุนแรงในปี 2560 ไปเป็นการใช้บังคับทั่วประเทศ

อีกทั้งควรเปิดเผยข้อมูลพื้นฐานของผู้ครอบครองโทรศัพท์มือถือ เพื่อเป็นอีกทางช่วยลดปัญหาการใช้สื่อออนไลน์ที่ไม่เหมาะสมหรือผิดกฎหมาย เพราะหากประชาชนมีสิทธิและสามารถตรวจสอบผู้ครอบครองโทรศัพท์มือถือได้อย่างเปิดเผยภายใต้ขอบเขต จะเป็นการป้องปรามมิให้ผู้ใช้สื่อออนไลน์กล้ากระทำผิดหรือแสดงออกอย่างไม่เหมาะสม

จากข้อเสนอของ สปท.ดังกล่าว จะเห็นได้ว่าเป็นการปฏิรูปไปในทางเพิ่มการควบคุมให้มากขึ้นของฝ่ายผู้มีอำนาจ ซึ่งไม่ใช่เป็นการปฏิรูปไปในทางที่เหมาะสม เหมือนที่หลายฝ่ายตั้งข้อสังเกตว่าหลายๆ ข้อเสนอของ สปท.ส่วนใหญ่เป็นเรื่องถอยหลังเข้าคลอง ละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐานทั้งที่มีกฎหมายอื่นรอนสิทธิแต่ละเรื่องอยู่แล้ว และจริงๆ เมืองไทยมีเหตุขัดแย้งรุนแรงต้องเก็บลายนิ้วมือ ใบหน้า เหมือนจังหวัดชายแดนใต้ทั่วประเทศแล้วหรือ

ทั้งนี้ ที่ผ่านมาการเสนอของ สปท.ในลักษณะดังกล่าวก็ไม่ใช่ ครั้งแรก มีการเสนอปฏิรูปประเทศ ให้ขึ้นทะเบียนสื่อทั้งหมด รวมทั้ง สื่อออนไลน์ใหญ่ที่มีผู้เข้าไปติดตามดูจำนวนมาก มีการเสนอให้ตัวแทนหน่วยงานรัฐเข้าไปนั่งเป็นคณะกรรมการในสมาคมวิชาชีพเกี่ยวกับสื่อแฝงตัวเข้าไปคุมสื่อโดยรวม มีการเสนอร่างพระราชบัญญัติการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ ส่งเสริมจริยธรรมและมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน พ.ศ. ... หรือร่าง พ.ร.บ.คุมสื่อ มีการเสนอให้นำมาตรการทางภาษีไปจัดการกับสื่อออนไลน์ สื่อโซเชียล ด้วยเหตุผลเพื่อความมั่นคงช่วงเปลี่ยนผ่าน แม้จะมีการล็อกการเปลี่ยนผ่านในรัฐธรรมนูญด้วยรูปแบบต่างๆ อยู่แล้ว

จริงอยู่ข้อเสนอของ สปท.ที่ผ่านมา ส่วนใหญ่รัฐบาลมีการนำข้อเสนอต่างๆ ไปใช้ในการออกมาตรการมาปฏิรูปประเทศน้อยมาก แต่หลายเรื่องก็มีการปรับเปลี่ยนแปลงร่างให้เนียนขึ้นดูราวกับเป็นมิตรกว่าเดิมออกมาในรูปแบบต่างๆ เมื่อเป็นเช่นนี้จึงไม่อยากจะให้ข้ออ้างเรื่องความมั่นคงช่วงเปลี่ยนผ่านมาใช้เป็นการออกมาตรการควบคุมเรื่องอื่น โดยเฉพาะการตรวจสอบการทุจริตคอร์รัปชั่น ซึ่งรัฐบาลปัจจุบันไม่มีฝ่ายค้านไว้ตรวจสอบถ่วงดุลอยู่แล้ว ให้หมดช่องทางในการตรวจสอบเข้าไปใหญ่ เมื่อรัฐเอาการเมืองเข้ามาผสมกับการปฏิรูปมากเกินจำเป็น จึงทำให้เลี่ยงไม่ได้ว่าผลที่ออกมาจะเป็นอย่างที่เห็น เป็นข้อเสนอการปฏิรูปที่ไม่เหมาะสม ไร้ความสร้างสรรค์ n