เข้าใจทรัมป์

นันทิยา วรเพชรายุทธ

ว่ากันว่าประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ เป็นผู้นำพญาอินทรีที่อ่านยากที่สุดคนหนึ่งเท่าที่เคยมีมา เพราะเป็นคนที่ไม่ทำอะไรบนหลักการเหมือนชาวบ้าน หรืออยู่บนหลักตรรกะทั่วไปอย่างที่ควรจะเป็น เราจึงได้เห็นคนระดับผู้นำเบอร์ 1 ของโลกออกมาทำอะไรห่ามๆ อย่างน่าประหลาด จนเกินขอบเขตที่ครั้งหนึ่งสื่อเคยระบุว่าเป็นสไตล์ของ Strong man หรือผู้นำกำปั้นเหล็กแบบรวมศูนย์อำนาจ ที่ไม่มัวมานั่งรอมชอมกับใคร

จึงไม่น่าแปลกใจที่ทรัมป์จะออกมาทะเลาะตบตีกับสื่ออยู่บ่อยครั้งอย่าง ไม่จำเป็น เช่น การทวีตด่าผู้ประกาศรายการดัง กู๊ด มอร์นิ่ง อเมริกา และล่าสุดการทำคลิปมวยปล้ำ ที่ตัดต่อหัว คู่แข่งเป็นโลโก้ช่องข่าวซีเอ็นเอ็น

การแหกคอกเช่นนี้ยังเป็นไปตามที่เราคาดการณ์ก่อนหน้านี้ด้วยว่า แม้พรรครีพับลิกันจะได้ครองอำนาจทั้งฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติ แต่ก็ยังไม่ใช่การการันตีว่าจะช่วยให้รัฐบาลทรัมป์เข็นนโยบายต่างๆ ออกมาได้ง่ายอย่างที่คุยไว้ เพราะทรัมป์ถือเป็นคนนอก ไม่ใช่เนื้อเดียวกันกับ พรรครีพับลิกัน

เพียงแค่ 6 เดือนที่ผ่านมา อเมริกาจึงมีความเห็นแตกแยกกันหนัก มีการทิ้งสัญชาติขอโอนไปเป็นพลเมืองประเทศอื่นกันมากขึ้น การเดินทาง ท่องเที่ยวไปอเมริกาลดลงท่ามกลางบรรยากาศการเหยียดผิว และการออกกฎคุมการเดินทางของชาวมุสลิม ขณะที่พิว รีเสิร์ช ระบุเมื่อเร็วๆ นี้ว่า ภาพลักษณ์สหรัฐใต้ปีกของทรัมป์กำลังย่ำแย่ที่สุดเป็นประวัติการณ์ในสายตาคนทั่วโลก

การเดาทางสหรัฐในยุคของทรัมป์จึงยาก เพราะสามารถกลับคำเปลี่ยนไปมาได้เสมอ แต่อย่างน้อยที่สุด ถ้าอยากรู้ว่าทรัมป์เป็นคนแบบไหน หรือมีพื้นฐานความคิดอย่างไร คงต้องไปศึกษาจากหนังสือที่เขาอ่านหรือเขียนออกมา ซึ่งอัลเบิร์ต อาร์ ฮันต์ คอลัมนิสต์ของ บลูมเบิร์ก แนะนำเอาไว้ 5 เล่มด้วยกัน

หนึ่งในนั้นคือ Citizen Cohn ซึ่งบอกเล่าเรื่องราวของ รอย โคห์น ที่ปรึกษานักการเมืองในยุคต่อต้านคอมมิวนิสต์ และเป็นพี่เลี้ยงทาง ความคิดด้านธุรกิจ-การเมืองให้ทรัมป์มายาวนานหลายปี โดยโคห์นมีพื้นฐานความคิดอย่างหนึ่งคือ ทุกคนล้วนโกหก แปดเปื้อน ปกปิด และปกป้อง พวกพ้อง และในเกมนั้นไม่มีอะไรสำคัญไปกว่าการเป็นผู้ชนะ

อีกเล่มและเคยเป็นเล่มโปรดที่สุดของทรัมป์ก็คือ The Art of the Deal ที่เจ้าตัวเขียนออกมาตีพิมพ์เป็น เล่มแรก โดยมีการระบุถึง "การกล่าวเกินจริงโดยสุจริต" ฟังดูแล้วให้ความรู้สึกกำกวมคล้ายกับจะเป็นการโกหก แต่ก็ดันมีคำว่าโดยสุจริตกำกับไว้ด้วย ซึ่งในเวลาต่อมา สิ่งที่ทรัมป์เขียนเอาไว้ก็ได้กลายเป็นนิยามดังไปทั่วโลกในปัจจุบันกับคำว่า Alternative Fact หรือความจริงทางเลือก ที่สร้างความสับสนจนถึงทุกวันนี้

แม้จะไม่มีใครคาดเดาทิศทางของประธานาธิบดีผู้นี้ได้ แต่อย่างน้อยที่สุด หากรู้ว่าทรัมป์มีแนวคิดพื้นฐานและความเชื่ออย่างไร ก็อาจพอช่วยตอบโจทย์ให้เข้าใจถึงการทำอะไรหลายอย่างที่ ไม่สมเหตุสมผลในทุกวันนี้ได้บ้าง n