การศึกษาของเมียนมา

กริช อึ๊งวิฑูรสถิตย์

มีเพื่อนอยากทราบว่าการศึกษาที่เมียนมานั้นเขาเรียนกันอย่างไร ในฐานะที่เคยช่วยให้น้องๆ ไทยใหญ่หลายคนเข้ารับการศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยรามคำแหง เลยได้มีโอกาสถามรายละเอียดเขามา เลยพอจะอธิบายได้ครับ ที่เมียนมานั้น เด็กๆ ที่นี่เขาจะมีการเรียนที่แตกต่างจากเรานิดหน่อยครับ เขาจะเริ่มเรียนในระบบ 4 4 2 ครับ ไม่เหมือนของเราที่ใช้ระบบ 6 3 3 คือที่นี่ เขาจะเริ่มเข้าอนุบาลกันที่เด็กอายุ 5 ขวบ โดยใช้การเรียน 1 ปีครับ ไม่เหมือนเราที่มีอนุบาล 1, 2, 3, ครับ

จากนั้น ก็จะเข้าที่ ตะดัน (ปัทมาดัน) ประถมปีที่หนึ่ง จนกระทั่งถึงเลดัน (สะดกท่าดัน) หรือชั้นประถมปีที่ 4 ก็จะมีการสอบ โดยข้อสอบจะออกมาจากส่วนกลางครับ สอบผ่านจึงจะได้เรียนต่อที่ง่าดันหรือ (เปียนสม่าดัน) ซึ่งเป็นมัธยมต้นของเขา จากนั้นก็จะสอบอีกครั้งในการจบมัธยมต้นปีที่แปด (อัดทะมะดัน) หรือชิดดัน เพื่อเข้ามัธยมปลายหรือโกดัน (นะวะมะดัน) จนถึงเซะดัน (ดัดดะม่าดัน) หรือปีสิบก็จะจบการศึกษา การสอบเพื่อจบการศึกษามัธยมปลายนั้น จะแข่งขันกันดุเดือดมากๆ บางคนที่พ่อแม่มีฐานะก็จะให้เด็กไปอยู่กินนอนกับโรงเรียนกวดวิชา หรือบ้านครูเลยครับ เพื่อจะได้คะแนนดีๆ ข้อสอบจะมาจากส่วนกลาง สอบพร้อมกันหมดทั่วประเทศ เพื่อเอาคะแนนไปขอเข้ามหาวิทยาลัยกัน คนที่ได้คะแนนดีหรือเรียนเก่ง ก็จะได้เรียนแพทยศาสตร์กัน ดั้งนั้นค่านิยมของคนที่นี่เขาจะนิยมให้เด็กเรียนแพทย์กัน เพื่อหน้าตาของพ่อแม่ครับ

สรุปถ้าคิดกันให้ดีๆ เขาเรียนน้อยกว่าเราสองปีครับ แทนที่จะเรียนกันสิบสองปี เขากลับได้เรียนกันแค่สิบปีครับ ดังนั้นเด็กเขาจึงได้จบเร็วมาก บางครั้งเราเห็นเขาอายุแค่สิบหกจบมัธยมปลาย สิบเจ็ดเข้ามหาวิทยาลัยกันแล้ว มหาวิทยาลัยเรียกว่า "ตั๊กกะโต่" ดังนั้นพอมาขอเรียนต่อที่ประเทศไทยเรา เด็กๆ ที่จบมัธยมปลายของเขาจึงเกิดปัญหา เพราะที่ไทยหลายมหาวิทยาลัยก็จะบอกว่าเด็กเรียนไม่จบการศึกษามัธยมปลาย เพราะเรียนแค่สิบปี ไม่ใช่สิบสองปี จึงเป็นที่มาที่ผมเคยต้องไปรับรองให้เด็กเมียนมาที่มหาวิทยาลัยรามคำแหงที่ผมสอนอยู่มาแล้วสามคนครับ

ส่วนการเรียนการสอนเขาจะสอนกันด้วยภาษาพม่า แต่เอกสารการสอนวิชาที่เรียนพอเริ่มเข้าชั้นประถมห้า หรือง่าดัน (เปี่ยนสม่าดัน) วิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เคมีฯ ชีวะ ฟิสิกส์ฯ จะใช้เอกสารภาษาอังกฤษเป็นส่วนใหญ่ ส่วนวิชาสังคมอื่นๆ จะใช้ภาษาพม่าครับ การเรียนจะแบ่งออกเป็นสองสาย โดยจะเลือกกันในปีที่แปด หรือชิดดัน (อัดทะมะดัน) คือ สายวิทยาศาสตร์ กับสายศิลปศาสตร์ โดยจะเลือกจากคะแนนของเด็ก

การเรียนสายวิชาชีพ ที่เมียนมาเขาก็จะต้องเรียนให้จบปีสิบ หรือเซดัน (ดัดดะม่าดัน) ก่อน ถึงจะเรียนได้ โดยที่เขาจะไม่เหมือนไทยที่สามารถเข้าได้ตั้งแต่จบมัธยมต้น เขาจะรับเด็กที่จบมัธยมปลายเท่านั้น ดังนั้นเด็กที่เข้าเรียนวิชาชีพหรือมหาวิทยาลัยทั่วไป จะต้องจบมัธยมปลายเหมือนกันหมด จากนั้นดูคะแนนว่าเรียนเก่งแค่ไหนครับ

เท่าที่ผมเคยคุยกับพนักงานบริษัทผมที่ลาออกไป เพื่อไปเรียนสายวิชาชีพพยาบาล เขาเรียนที่เมืองแปรสองปี จะได้ใบประกาศนียบัตร จากนั้นต้องเลือกไปเรียนต่อที่เมืองมิทติล่าหรือเมือง พะอาน หรือย่างกุ้งอีกสี่ปีก็จะได้ปริญญาตรี จึงจะบรรจุเป็นพยาบาลต่อไป