สารเคมีอันตราย รีไซเคิล 'ลูกบิดรูบิก'

"เครือข่ายระหว่างประเทศว่าด้วยการกำจัดสารพิษตกค้างยาวนานในสิ่งแวดล้อม" หรือ ไอเพน (IPEN) ซึ่งเป็นเครือข่ายที่ประกอบด้วยนักวิชาการสาขาต่างๆ และองค์กรพัฒนาเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพจาก 100 กว่าประเทศ รวมแล้วกว่า 700 องค์กร รวมถึงมูลนิธิบูรณะนิเวศในประเทศไทย ได้สำรวจผลิตภัณฑ์ของเล่นเด็กที่ทำจากพลาสติกรีไซเคิลที่มีสาร BFRs (Brominated Flame Retardants) หรือ "สารหน่วงการติดไฟที่มีองค์ประกอบของโบรมีน" ซึ่งเป็นสารอันตรายมีผลต่อระบบประสาทและพัฒนาการทางสมองของเด็ก

มูลนิธิบูรณะนิเวศได้สำรวจและซื้อลูกบิดรูบิกที่ผลิตจากพลาสติกรีไซเคิลในตลาดของเล่นเด็กของไทยในกรุงเทพฯ ปทุมธานี นครปฐม และระยอง ระหว่างเดือน ก.ค.-ก.ย. 2558 รวม 9 ตัวอย่าง ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่นำเข้าจากประเทศจีนทั้งหมด เพื่อนำมาตรวจวิเคราะห์หาการเจือปนของสารพิษกลุ่มสาร BFRs ได้แก่ 1) สาร Octabromodiphenyl ether (OctaBDE) 2) สาร Decabromodiphenyl ether (DecaBDE) และ 3) สาร Hexabromocyclododecane (HBCD)

ผลการวิเคราะห์พบว่ามีลูกบิดรูบิก 2 จาก 9 ตัวอย่างที่เก็บตัวอย่างในประเทศไทย พบปริมาณสารโบรมีนทั้งหมด (Total Br) สูงเกิน 1,000 ppm

สารเคมีทั้ง 3 ชนิดดังกล่าวเป็นอันตรายต่อพัฒนาการทางสมอง สามารถทำลายระบบประสาท และทำให้เกิดปัญหาต่อพัฒนาการทางเชาว์ปัญญาของเด็ก นอกจากนั้นยังเป็นพิษและก่อให้เกิดมะเร็งในตับได้ ปัจจุบัน OctaBDE เป็นสารเคมีที่ทั่วโลกห้ามใช้ตามข้อบังคับของอนุสัญญาสตอกโฮล์ม ปกติจะใช้ในการผลิตเทอร์โมพลาสติก ซึ่งเป็นพลาสติกชนิดอ่อนตัวเมื่อโดนความร้อน HBCD เป็นสารเคมีที่ทั่วโลกห้ามใช้ตามอนุสัญญาสตอกโฮล์มเช่นกัน และ DecaBDE เป็นสารเคมีที่กำลังจะมีการเสนอให้ทั่วโลกห้ามใช้ตามอนุสัญญาสตอกโฮล์มในการประชุม COP8

ภาพรวมผลทดสอบการวิเคราะห์ตัวอย่างจากประเทศต่างๆ รวม 26 ประเทศ ประกอบด้วยลูกบิดรูบิก 95 ตัวอย่าง และผลิตภัณฑ์อื่นๆ 16 ตัวอย่าง ได้แก่ แก้วใส่น้ำร้อน กิ๊บหนีบผม หวี ที่คาดผม และของเล่นเด็กอื่นๆ พบว่ามี 100 ตัวอย่าง (ร้อยละ 90) มีสาร OctaBDE ปนเปื้อนในปริมาณเข้มข้นระหว่าง 1-1,174 ppm พบสาร HBCD ในจำนวน 45 ตัวอย่าง (ร้อยละ 41) ระดับความเข้มข้นอยู่ที่ 1-1,586 ppm และสาร DecaBDE ในจำนวน 101 ตัวอย่าง (ร้อยละ 91) มีช่วงความเข้มข้นที่พบคือ 1-672 ppm