สหกรณ์ลอตเตอรี่

ดร.รุจิระ บุนนาคกรรมการผู้จัดการMarut Bunnag International Law [email protected] : @RujiraBunnag

กติการดำเนินการของสหกรณ์ออมทรัพย์จะส่งเสริมให้สมาชิกรู้จักออมเงิน รวมถึงมีเงินปันผลให้สมาชิกในทุกๆ ปี และหากสมาชิกคนใดได้รับความเดือดร้อนมีปัญหาทางการเงินยังสามารถกู้ยืมเงินจากสหกรณ์ได้ด้วย โดยสหกรณ์จะเรียกเก็บอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ที่ต่ำกว่าธนาคารหรือสถาบันการเงินแบบครึ่งต่อครึ่ง ส่วนเงินฝากของสมาชิกจะนำไปลงทุนได้ส่วนใหญ่ต้องได้รับอนุมัติจากที่ประชุมใหญ่

เมื่อช่วงเดือน เม.ย.ที่ผ่านมา มีกรณีเกี่ยวกับอดีตประธานสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หลอกลวงประชาชนว่าเป็นผู้ก่อตั้งสหกรณ์ลอตเตอรี่ และเชิญชวนให้ร่วมลงทุนซื้อโควตาลอตเตอรี่เพื่อแลกกับผลตอบแทนร้อยละ 1 ต่อเดือน มีคนหลงเชื่อกว่า 160 ราย และทำให้สมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยส่วนหนึ่งถอนเงินจากสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเพื่อไปลงทุนในสหกรณ์ลอตเตอรี่ มูลค่าความเสียหายกว่า 1,400 ล้านบาท

ตามข้อเท็จจริงอดีตประธานสหกรณ์ ไม่ได้นำเงินสมาชิกไปซื้อลอตเตอรี่แต่อย่างใด แต่กลับนำไปใช้จ่ายส่วนตัว และอาจนำเงินส่วนหนึ่งไปเล่นการพนัน ส่วนเรื่องโควตาลอตเตอรี่ได้รับการยืนยันจากทางสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลว่า จากการตรวจสอบไม่ปรากฏว่า สหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมีรายชื่อเป็นคู่สัญญาหรือตัวแทนจำหน่ายลอตเตอรี่กับทางสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล

ผู้เสียหายมีทั้งอาจารย์และอดีตอาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แพทย์ บุคลากรทางการศึกษาของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทั้งที่ยังไม่เกษียณและเกษียณราชการ สาเหตุหลักเกิดจากความไว้วางใจส่วนตัวและการชักชวนของคนรู้จัก เพราะอดีตประธานสหกรณ์ เคยเป็นอาจารย์คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เคยได้รับรางวัลนักสหกรณ์ดีเด่นแห่งชาติ และยังเคยเป็นประธานคณะกรรมการดำเนินการสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ติดต่อกันถึง 3 สมัย

ในช่วงแรกอดีตประธานสหกรณ์ได้จ่ายเงินปันผลคืนให้กับสมาชิกจริงทุกเดือน แต่ระยะหลังสมาชิกจะไม่ได้รับเงิน เพราะอดีตประธานสหกรณ์ถอนเงินสมาชิกออกเพื่อนำไปใช้จ่ายส่วนตัวจนเหลือเพียง 5,000 บาท เมื่อเกิดปัญหาเงินหมุนเวียนที่จะต้องนำมาจ่ายคืนสมาชิกทุกเดือน อดีตประธานสหกรณ์จึงได้หนีหาย ทำให้สมาชิกที่เพิ่งนำเงินมาลงทุนรายใหม่ๆ ไม่ได้รับเงินปันผลคืน กระทั่งมีการแจ้งความดำเนินคดีและถูกออกหมายจับข้อหาฉ้อโกงประชาชน

อย่างไรก็ตาม ด้านสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ยืนยันว่า เป็นการกระทำส่วนบุคคล ที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับการ ดำเนินการของสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยอย่างใด สหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นองค์กรจดทะเบียน เป็นนิติบุคคลตามพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2542 การดำเนินงาน และบริหารจัดการเป็นอิสระภายใต้การควบคุมของกรมส่งเสริมสหกรณ์ ตรวจสอบบัญชีโดยกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยไม่มีอำนาจ กำกับดูแลการดำเนินการของสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

จากคำชี้แจงทั้งสององค์กรทำให้พอเข้าใจได้ว่า ทั้งสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับอดีตประธานสหกรณ์ ที่ถูกออกหมายจับและยอมมอบตัวข้อหาฉ้อโกงประชาชน ทั้งที่ผู้เสียหายส่วนหนึ่งเป็นกลุ่มคนที่เกี่ยวข้องกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จึงเป็นเรื่องที่น่าแปลกใจ และเป็นข้อผิดสังเกตพอสมควรที่ผู้บริหารระดับสูงของทางจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยไม่รู้เรื่องเลย หรือควรจะได้รู้ หรือหากรู้เรื่องนี้แล้วควรที่จะตรวจสอบและหาทางแก้ไข ก่อนที่จะกลายเป็นปัญหาลุกลามใหญ่โตแบบนี้

ในทางกฎหมาย สหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จะเป็นนิติบุคคลแยกต่างหากจากกัน การดำเนินการไม่ได้มีวัตถุประสงค์อย่างเดียวกัน แต่ที่เกี่ยวข้องกันโดยตรงน่าจะเป็นชื่อเสียงของคำว่า "จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย" เพราะคนส่วนหนึ่งรวมถึงผู้เสียหายในกรณีสหกรณ์ลอตเตอรี่ เชื่อถือในชื่อเสียงมหาวิทยาลัย

ในทางปฏิบัติสหกรณ์ออมทรัพย์หลายๆ แห่งซึ่งใช้ชื่อของส่วนราชการ หรือรัฐวิสาหกิจ มักจะมีคนที่ทำงานในส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจนั้นเป็นกรรมการในสหกรณ์อยู่ด้วย ภาษาทั่วไปเรียกว่าสวมหมวกสองใบ จึงเป็นไปได้ยากที่จะไม่รู้เรื่องที่อาจมีความเสียหายเกิดขึ้นเกี่ยวกับสมาชิกสหกรณ์ ถึงแม้กรณีนี้อดีตประธานสหกรณ์ จะเกษียณไปแล้วเกือบ 20 ปี แต่ยังใช้ชื่อเสียงและความน่าเชื่อถือของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยไปเป็นประโยชน์กับตนเอง หากผู้บริหารระดับสูงของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยตรวจสอบน่าจะทราบเรื่องได้ไม่ยาก อีกทั้งเรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่เพราะเป็นการฉ้อโกงประชาชน

อดีตประธานสหกรณ์ เคยนำเงินของสมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยไปลงทุนในสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่น โดยในขณะนั้นได้เกิดปัญหาเกี่ยวกับการยักยอกเงินสมาชิกของอดีตประธานสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่น ทำให้เกิดการฟ้องร้องเป็นคดีความเพื่อเอาเงินลงทุนคืน และตอนนี้ยังอยู่ในขั้นตอนการบังคับคดีเอากับทรัพย์สินที่เป็นหลักประกันของสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่น ถือเป็นบทเรียนสำคัญเกี่ยวกับการนำเงินสมาชิกไปลงทุน

บทสรุปของกรณีสหกรณ์ลอตเตอรี่ เป็นบทเรียนอย่างดีให้กับสมาชิกสหกรณ์ที่ต้องการลงทุนและหวังผลกำไรในระยะสั้นอย่างคุ้มค่าซึ่งมีความเสี่ยงเสมอ โดยเฉพาะที่มีการโฆษณาชวนเชื่อว่า ให้ ผลตอบแทนสูงจนผิดปกติยิ่ง ดังคำที่ว่า ยิ่งเสี่ยงมากผลตอบแทน ยิ่งสูง (High Risk High Return) n