เล็งเก็บค่าผ่านทางถนนเออีซี หลังแบกค่าซ่อมปีละ 1.5 หมื่นล้าน

สนข.ระบุหลังเปิดเออีซี ไทยต้องแบกภาระซ่อมถนนใช้ขนส่งปีละ 1.5 หมื่นล้าน ลุยศึกษาเก็บค่าผ่านทางสรุป ธ.ค.นี้

นางวิไลรัตน์ ศิริโสภณศิลป์ รองผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) เปิดเผยว่า หลังจากการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) ได้มีการใช้เส้นทางหลวงในไทยขนส่งสินค้าระหว่างประเทศมากขึ้น ทั้งนี้พบว่าเส้นทางเกิดการชำรุดบ่อยครั้งซึ่งรัฐต้องใช้งบประมาณรักษาและปรับปรุงเฉลี่ยปีละ 1.5 หมื่นล้านบาท รวมถึงผลกระทบทางอ้อม เช่น ปัญหาอุบัติเหตุที่ต้องเสียงบประมาณในการเยียวยาราวปีละ 2,473 ล้านบาท ปัญหาด้านมลภาวะสิ่งแวดล้อม ทำให้ประเทศไทยต้องแบกรับภาระต้นทุนเหล่านี้โดยตลอด

ขณะที่สมาชิกอาเซียนบางประเทศ เช่น มาเลเซีย มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการเข้าประเทศและการใช้ทางสำหรับนำมาพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งของประเทศแล้ว ดังนั้น สนข.จึงได้ว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษา 3 บริษัทดำเนินโครงการศึกษาการจัดเก็บค่าผ่านทางรองรับการขนส่งของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน โดยใช้ระยะเวลาการศึกษารวม 8 เดือน

ทั้งนี้ ทาง สนข.จะจัดให้มีการสัมมนาเพื่อแนะนำโครงการและรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในส่วนกลางและอีก 5 จังหวัดจุดผ่านแดน และจะนำข้อมูลทั้งหมดมาสรุปจัดทำรายงานฉบับสมบูรณ์ในเดือน ธ.ค.นี้ ก่อนนำเสนอกระทรวงคมนาคมต่อไป

อย่างไรก็ดี จากการผลักดันให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการคมนาคมขนส่งโลจิสติกส์ในภูมิภาค ดังนั้นจำเป็นต้องการศึกษาถึงผลกระทบทั้งด้านบวกและลบ หากมีการจัดเก็บค่าผ่านทางเพื่อนำรายได้มาบำรุงรักษาทางหลวง ส่วนขอบข่ายการศึกษา อาทิ จะมีการทบทวนกฎหมาย ระเบียบที่เกี่ยวข้อง คาดการณ์ปริมาณการใช้รถใช้ถนนในช่วง 20 ปี การกำหนดแนวทางการจัดเก็บ ศึกษารูปแบบจัดเก็บค่าผ่านทางในต่างประเทศ เป็นต้น เพื่อนำไปจัดทำแผนปฏิบัติการระยะสั้น (1 ปี) ระยะกลาง (3 ปี) และระยะยาว (5 ปี)

สำหรับการบริหารจัดการรายได้เบื้องต้นมีการนำเสนอไว้ 3 แนวทาง คือ 1.หน่วยงานรัฐเป็นผู้ดำเนินการจัดเก็บค่าธรรมเนียมและจัดส่งไปยังกองทุน 2.จัดตั้งหน่วยงานใหม่ เพื่อบริหารการจัดเก็บค่าผ่านทาง และ 3.ให้เอกชนเป็นผู้ดำเนินการจัดเก็บแทนหน่วยงานของรัฐ

นางวิไลรัตน์ กล่าวว่า การเปิดรับความคิดเห็นครั้งที่ 1 มีข้อเสนอ เช่น การจัดเก็บค่าธรรมเนียมจะกลายเป็นการเพิ่มข้อจำกัดในการแข่งขันทางการค้าในเออีซีหรือไม่ การคำนวณอัตราจัดเก็บที่เป็นธรรมระหว่างขนส่งหรือท่องเที่ยว ระยะทางในการจัดเก็บ เป็นต้น