บรรษัทภิบาลที่ดีในธุรกิจเอสเอ็มอี
....ริต้า ทิพภมาน
“
บรรษัทภิบาลกับ SMEs” ผู้ประกอบการบางรายอาจมองว่าเป็นเรื่องที่ไกลตัว เพียงแค่นำพาธุรกิจให้อยู่รอดนั้น ก็มีเรื่องให้คิดคำนึงมากพอแล้ว ความเป็นจริงนั้นก็อาจจะใช่อยู่ แต่ลึกๆ แล้วการดำเนินธุรกิจให้มีบรรษัทภิบาลนั้นไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิดแนวทางปฏิบัติเพื่อให้เกิดบรรษัทภิบาลที่ดีในธุรกิจ SMEs มีหลากหลาย ในที่นี้จะขอแนะนำหลัก 3 ประการ ที่จะนำมาบอกกล่าวเล่าต่อ โดยผู้ประกอบการหรือเจ้าของธุรกิจสามารถนำไปปรับใช้ในธุรกิจของตน หรือไม่แน่ธุรกิจของท่านอาจเป็นธุรกิจที่มีบรรษัทภิบาลอยู่แล้วโดยไม่รู้ตัว
ประการแรก เป็นส่วนที่จะใช้ในเรื่องของการดำเนินธุรกิจ คือ การดำเนินธุรกิจโดยมีจริยธรรมและคุณธรรมเป็นเครื่องนำทาง มีวิธีการง่ายๆ คือ ทำธุรกิจแบบตรงไปตรงมา มีการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับฐานะการเงิน มีระบบบัญชีที่มีมาตรฐาน มีวัฒนธรรมองค์กรที่เป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ปฏิบัติตามกฎหมายของประเทศที่ทำธุรกิจอยู่อย่างเคร่งครัด ยึดมั่นในหลักการของระบบการจัดการ การบริหารความเสี่ยง การควบคุมภายใน และการติดตามประเมินผล
ขอเน้นว่า ควรมีหน่วยงานดูแลเรื่องความเสี่ยงอย่างชัดเจน เพราะเป็นเรื่องที่สำคัญ นอกจากจะช่วยในเรื่องของการลดภาระภาษี ลดโอกาสการเกิดปัญหาทางการเงินแล้ว ยังช่วยเสริมสร้างความสำเร็จของการลงทุนได้อีกด้วย
ประการที่สอง เป็นเรื่องของการจัดการความขัดแย้งทางผลประโยชน์และรักษาข้อมูลความลับอันเป็นความลับของกิจการและแนวทางปฏิบัติเพื่อให้เป็นบรรษัทภิบาลที่ดี
ตัวอย่างปัญหาความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในบรรษัทภิบาล มีตั้งแต่ปัญหา กรรมการ ผู้บริหาร พนักงาน หรือเจ้าหนี้กับผู้ถือหุ้น ซึ่งในบางครั้งอาจสร้างจรรยาบรรณของบริษัทขึ้นมาเพื่อการยึดถือร่วมกัน
กิจการที่มีบรรษัทภิบาลที่ดีไม่ควรมีรายการเกี่ยวโยงกับผู้บริหารหรือผู้ถือหุ้นใหญ่ถ้าไม่จำเป็น เพราะคงเป็นเรื่องยากมากที่จะเกิดความยุติธรรมกับบริษัท
ตัวอย่างของรายการเกี่ยวโยงที่ฟ้องว่าบริษัทอาจมีปัญหาเรื่องบรรษัทภิบาล ก็เช่น การซื้อที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างจากผู้ถือหุ้นใหญ่โดยไม่มีเหตุผลชัดเจน การให้เงินกู้กับกิจการที่เกี่ยวข้องกับผู้ถือหุ้นใหญ่โดยที่ความสามารถในการชำระคืนเป็นที่น่าสงสัย หรือการที่บริษัทแต่งตั้งบริษัทที่เกี่ยวข้องไม่ว่าจะเปิดเผยหรือไม่เปิดเผยเป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้าของตน
ประการสุดท้าย เป็นการปฏิบัติต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ต้องกำหนดนโยบายและแนวทางปฏิบัติต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ตามสิทธิที่มีตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ทั้งผู้ถือหุ้น พนักงาน ลูกค้า เจ้าหนี้ คู่แข่งทางการค้า และมีนโยบายในการดูแลสังคมส่วนรวมและสิ่งแวดล้อมที่กิจการตั้งอยู่ไว้อย่างชัดเจน
การสร้างบรรษัทภิบาลให้สำเร็จได้นั้น ผู้ประกอบการหรือเจ้าของกิจการต้องมีความศรัทธาในหลักการ มีความแน่วแน่ชัดเจนที่จะดำเนินการตามหลักการและแนวทางปฏิบัตินั้นๆ โดยจะต้องแจ้งให้ทุกคนในองค์กรรับทราบ เข้าใจถึงความจำเป็นและความสำคัญ รวมทั้งต้องส่งเสริมสนับสนุนให้ทุกคนปฏิบัติตามหลักบรรษัทภิบาล ด้วยความมุ่งมั่นและเต็มใจ
