การพัฒนา ภาคการเงินอาเซียน

โดย...วิมล ปั้นคง ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาองค์ความรู้ สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (ITD) www.itd.or.th

ปี 2546 รัฐมนตรีกระทรวงการคลังอาเซียนได้ร่วมกันประกาศนโยบายความร่วมมือด้านการเงินอาเซียน โดยมีเป้าหมายเพื่อก้าวไปสู่การรวมตัวกันของตลาดการเงินของภูมิภาคใน 4 ด้านหลัก ประกอบด้วย ด้านการพัฒนาตลาดทุน การเปิดเสรีการบริการทางการเงิน การเปิดเสรีบัญชีทุน และความร่วมมือทางด้านสกุลเงิน

ต่อมาปี 2550 ผู้นำและรัฐบาลสมาชิกอาเซียนได้ให้การรับรองเปิดเสรีบริการทางเงินและมาตรการเพื่อส่งเสริมการพัฒนาและรวมตัวของตลาดทุน โดยแต่ละประเทศสามารถกำหนดกรอบระยะเวลาของตนเองในการเปิดเสรีการค้าบริการทางการเงินตามความพร้อมของแต่ละประเทศ

การก้าวไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนจำเป็นต้องอาศัยภาคการเงินที่มีประสิทธิภาพ ทั้งในแง่ของการมีต้นทุนทางการเงินที่ไม่สูงเกินไป มีนโยบายการลงทุนระยะยาวในภาคเศรษฐกิจที่นำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนส่วนใหญ่

จากการศึกษาเบื้องต้นของ ITD พบข้อสังเกตที่น่าสนใจดังต่อไปนี้ 1.การรวมตัวกันของตลาดการเงินและการลงทุนมาพร้อมกับความเสี่ยงต่างๆ อาทิ ปัญหาทางการเงินจากภายนอกประเทศจะถูกส่งผ่านมายังตลาดการเงินท้องถิ่น หรือเรียกกันโดยทั่วไปว่า “โรคติดเชื้อทางการเงิน” ซึ่งเกิดขึ้นแล้วในปี 2540 2.การเปิดเสรีทางการเงินเป็นเหตุจูงใจให้ธนาคารหรือสถาบันการเงินต่างชาติเข้ามามีส่วนร่วมในการเก็งกำไรเพื่อแสวงหากำไร ซึ่งจะเพิ่มความผันผวนให้ตลาดเงินและตลาดทุนในประเทศ อันจะส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจ

3.การเปิดเสรีทางการเงินอาจนำไปสู่การครอบครองตลาดการเงินท้องถิ่นโดยธนาคารต่างชาติ 4.การเปิดเสรีทางการเงินเป็นการเพิ่มความเสี่ยงจากความผันผวนของกระแสเงินทุนที่ไหลเข้าออก ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจและความสามารถในบริหารอัตราแลกเปลี่ยน ระดับความเสี่ยงจะค่อนข้างสูงสำหรับประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจขนาดเล็กและภาคการเงินที่มีขนาดไม่ใหญ่มาก

การรวมตัวกันเพื่อพัฒนาภาคการเงินมีความจำเป็นแต่ต้องใช้เวลา เนื่องจากการเจรจาต่อรองผลประโยชน์บนพื้นฐานความพร้อมที่แตกต่างกันเป็นเรื่องยาก แต่ประเทศสมาชิกอาเซียนควรร่วมมือกันอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนในต้นทุนที่เป็นธรรม

สถาบันการเงินมีการแข่งขันในระดับที่เหมาะสม เพื่อให้การจัดสรรทรัพยากรทางการเงินเกิดประโยชน์ต่อคนส่วนใหญ่ของประเทศอย่างแท้จริง