นักเตะต่างชาติ

โดย...รุจิระ บุนนาค กรรมการผู้จัดการ Marut Bunnag International Law Office [email protected] Twitter : @RujiraBunnag

ฟุตบอลถือเป็นกีฬาที่ได้รับความนิยมจากคนทั่วไป จนจะเป็นอันดับหนึ่งของโลก แม้แต่ประเทศที่ไม่ค่อยถนัดหรือเชี่ยวชาญฟุตบอลอย่างประเทศจีน ยังพยายามพัฒนาฟุตบอลให้เป็นกีฬาอาชีพเพื่อแข่งขันกับนานาประเทศได้

ช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา สโมสรฟุตบอลในจีนทุ่มทุนจ้างนักฟุตบอลดังระดับโลกมาเล่นในลีก (Chinese Super League) แทบทุกปี เพื่อพัฒนาลีกอาชีพให้แข็งแกร่งและสร้างนักฟุตบอลรุ่นใหม่ขึ้นมาติดทีมชาติ เพื่อผ่านเข้าไปเล่นฟุตบอลโลกรอบสุดท้าย โดยทีมชาติจีนในฟุตบอลโลกรอบสุดท้าย (ฟุตบอลชาย) ได้ผ่านเข้ารอบสุดท้ายเพียงแค่ครั้งเดียวเมื่อปี 2545 ที่ญี่ปุ่น-เกาหลีใต้ เป็นเจ้าภาพ

ปัจจุบันนักฟุตบอลที่มีชื่อเสียงระดับโลกเมื่อถึงช่วงปลายอาชีพค้าแข้ง มักจะมาเล่นฟุตบอลอาชีพในแถบทวีปเอเชียโดยเฉพาะใน Chinese Super League เช่น กราเซียโน เปลเล ศูนย์หน้าทีมชาติอิตาลี รามิเรส กองกลางทีมชาติบราซิล แชร์วินโญ ปีกทีมชาติไอวอรีโคสต์  คาร์ลอส เตเวซ ศูนย์หน้าทีมชาติอาร์เจนตินา โดย คาร์ลอส เตเวซ ถือเป็นนักฟุตบอลที่รับค่าจ้างมากที่สุดในโลกในเวลานี้ คือ 6.15 แสนปอนด์/สัปดาห์ (ประมาณ 27 ล้านบาท)   

เหตุผลที่นักฟุตบอลระดับโลกได้ย้ายมาเล่นในลีกจีนมากขึ้นทุกปี เพราะความต้องการของแฟนบอลที่อยากเข้ามาดูในสนามเมื่อมีนักฟุตบอลชื่อดังที่ตัวเองชื่นชอบลงเล่น สโมสรยังขายเสื้อแข่ง ขายตั๋วเข้าชมได้มากกว่าปกติด้วย รวมถึงค่าลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดที่ Chinese Super League จะได้รับประมาณปีละ 1,000 ล้านหยวน (5,425 ล้านบาท) โดยนำรายได้ส่วนนี้มาแบ่งให้แต่ละสโมสรตามสัดส่วน 

 เมื่อเดือน พ.ค. 2559 ได้มีไชน่า สปอร์ตส์ มีเดีย จากกรุงปักกิ่ง ทุ่มเงินซื้อลิขสิทธิ์การถ่ายทอดสดฟุตบอล Chinese Super League 5 ปี ตั้งแต่ฤดูกาล 2016-2020 (ปี 2559-2563) มูลค่า 8,000 ล้านหยวน (4.55 หมื่นล้านบาท) มากที่สุดเป็นประวัติศาสตร์การซื้อลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดฟุตบอลลีกจีน แม้ว่าบริษัทนี้จะไม่มีช่องโทรทัศน์ของตัวเองก็ตาม

 วงการฟุตบอลของจีนขณะนี้ได้รับความสนใจจากทั่วโลก เพราะการสะพัดของเงินหยวนที่แต่ละสโมสรทุ่มไม่อั้น เพื่อแลกกับนักฟุตบอลชื่อดังที่ต้องการ รวมถึงโค้ชต่างชาติชื่อดังมากมายที่เคยทำทีมฟุตบอลประสบความสำเร็จมาคุมทีมในลีกจีน เช่น หลุยส์ เฟลิปเป สโคลารี เคยพาบราซิลเป็นแชมป์ฟุตบอลโลกปี 2545 มาร์เซลโล ลิปปี เคยพาอิตาลีเป็นแชมป์ฟุตบอลโลกปี 2549 

 ทั่วโลกต่างกังวลว่าสักวันหนึ่งลีกฟุตบอลจีนอาจฟองสบู่แตก เพราะไม่มีเพดานจำกัดการจ่ายค่าจ้างนักฟุตบอลและโค้ช ตัวอย่างในอดีตสโมสรในยุโรปต้องล้มละลายทางการเงิน เพราะการจ้างและซื้อนักฟุตบอลที่แพงเกินจริง เช่น สโมสรปาร์มา (Parma) ในอิตาลี สโมสรวิมเบิลดัน (Wimbledon) ในอังกฤษ สโมสรกลาสโก เรนเจอร์ส (Glasgow Rangers) ในสกอตแลนด์ เป็นต้น

 ก่อนหน้านี้วงการฟุตบอลยุโรปยังได้รับการจับตามองจากทั่วโลกในการเข้ามาซื้อกิจการ (Take Over) สโมสรดังๆ จากนายทุนแถบเอเชียและตะวันออกกลาง โดยมองว่าอาจนำเงินซึ่งไม่มีที่มาที่ไปมาฟอกเงินเพื่อให้ถูกกฎหมาย และเมื่อบริหารไปสักระยะหนึ่งอาจจะทิ้งสโมสร โดยไม่ได้มีใจรักฟุตบอลอย่างแท้จริงเพียงแต่ทำในเชิงธุรกิจ ในลีกฟุตบอลจีนเองก็เช่นกันอาจมีเงินจำนวนหนึ่งซึ่งไม่มีที่มาที่ไปชัดเจน ซึ่งแต่ละสโมสรนำมาจ่ายค่าจ้างที่แพงเกินจริงให้กับบรรดานักฟุตบอลและโค้ชต่างชาติชื่อดัง รวมถึงการซื้อตัวที่เป็นสถิติโลกเมื่อเทียบกับอายุของนักเตะที่อยู่ในช่วงขาลง

  อย่างไรก็ดี เมื่อไม่นานมานี้ทางสมาคมฟุตบอลจีน (CFA) ได้ออกแถลงการณ์เตรียมเพิ่มกฎระเบียบเพื่อควบคุมการดำเนินการและการบริหารของสโมสรเพื่อควบคุมการเงิน เตรียมวางแผนปฏิรูปและพัฒนาวงการฟุตบอลจีนใหม่ทั้งหมด โดยจะเน้นเรื่องการลงทุนที่ไม่สมเหตุสมผลของสโมสร เช่น ค่าตัวนักฟุตบอล เงินเดือนของนักฟุตบอล ทั้งในและต่างประเทศ

  ในส่วนของผู้เล่นต่างชาติที่จะลงแต่ละนัด สมาคมฟุตบอลจีนได้ปรับโควตานักฟุตบอลต่างชาติลงสนามไม่เกินนัดละ 3 คน พร้อมบังคับให้ทุกทีมส่งนักฟุตบอลเยาวชนอายุไม่เกิน 23 ปี ลงสนามทุกนัด แต่ยังคงให้สิทธิโควตานักฟุตบอลต่างชาติแต่ละทีม 5 รายเช่นเดิม ขณะที่โควตาเอเชียที่เคยกำหนดไว้ถูกยกเลิก เนื่องจากหลังการหลั่งไหลเข้ามาของบรรดานักฟุตบอลต่างชาติที่มีชื่อเสียงระดับโลก ส่งผลให้นักฟุตบอลจีนไม่ค่อยได้รับโอกาสลงสนาม

 แม้แต่ไทยลีกของไทย นักฟุตบอลดังๆ ของสโมสรใหญ่ๆ ยังมีค่าจ้างต่อสัปดาห์ตั้งแต่ 1 แสน-2 ล้านบาท ต่างจากเมื่อก่อนที่การเล่นฟุตบอลเป็นเพียงอาชีพเสริม และบางสโมสรในปัจจุบันยังนำเข้านักฟุตบอลต่างชาติพร้อมกับค่าจ้างแพงๆ เช่นกัน ซึ่งหลายฝ่ายต่างวิตกกังวลในเรื่องการเงินของแต่ละสโมสร และหลายทีมในไทยลีกเมื่อขาดงบประมาณในการทำทีม ผู้บริหารอาจต้องยุบสโมสร ทีมก่าแก่ที่อยู่คู่กับวงการฟุตบอลไทยมานาน จึงต้องเหลือเพียงแค่ความทรงจำ เพราะปัจจุบันการทำทีมฟุตบอลต้องใช้เงินเป็นหลัก   

 ด้านสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ มีนโยบายจำกัดนักฟุตบอลต่างชาติโดยใช้โควตา 3 (นักฟุตบอลต่างชาติ) + 1 (นักฟุตบอลจากเอเชีย) + 1 (นักฟุตบอลจากอาเซียน) เพื่อนำมาใช้กับ 3 ลีกอาชีพของไทย โดยจะเริ่มนำร่องในปี 2560 เห็นได้ว่าแม้แต่วงการฟุตบอลที่ในอดีตเคยเป็นแค่เกมกีฬาเล่นเพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ แต่ปัจจุบันนักฟุตบอลอาชีพกลับเป็นอาชีพที่มีรายได้มหาศาล และธุรกิจฟุตบอลยังคงก้าวต่อไปอย่างไม่หยุดยั้ง