'ควอนตัมคอมพิวเตอร์' กำลังจะมา

โดย...ทนง ขันทอง กองทุนบัวหลวง

ไอบีเอ็มเร่งพัฒนาและผลิตควอนตัมคอมพิวเตอร์ เพื่อออกขายภายใน 1 ปีนี้ บริษัท ไอบีเอ็ม ประกาศว่าจะเร่งพัฒนา “ควอนตัมคอมพิวเตอร์” เพื่อผลิตและนำออกจำหน่วยในท้องตลาด ในชื่อว่า IBM Q ในอีก 1 ปีข้างหน้า IBM Q จะทำงานคิดคำนวณด้วยพลังแบบควอนตัมผ่านแพลตฟอร์มคลาวด์ของไอบีเอ็ม ซึ่งจะเป็นบริษัทแรกในอุตสาหกรรมคอมพิวเตอร์ที่จะเปิดให้บริการนี้ และถือเป็นก้าวย่างสำคัญของเทคโนโลยีสาขานี้อีกด้วย ควอนตัมคอมพิวเตอร์ คือคอมพิวเตอร์ที่ประมวลผลด้วยหลักการทางควอนตัมฟิสิกส์ ทฤษฎี Quantum Computing นั้น บอกว่า หากหน่วยเล็กที่สุดในคอมพิวเตอร์พื้นฐานคือ บิต (Bit) หน่วยเล็กที่สุดของ Quantum Computing ใช้ชื่อว่า คิวบิต (Qubit)

สถานะของบิตนั้นอาจเป็นได้ไม่ 1 ก็ 0 เท่านั้น แต่สำหรับคิวบิตจะมีมิติที่เหนือกว่าบิต คือสามารถแสดงสถานะเป็น 1 หรือ 0 ได้ หรืออยู่ระหว่าง 1 กับ 0 ได้ทุกๆ ค่า ส่งผลให้ Quantum Computing สามารถประมวลผลแบบขนานได้ หรือก็คือ “ควอนตัมคอมพิวเตอร์” สามารถประมวลผลคำสั่งนับล้านคำสั่งได้ในครั้งเดียว ขณะที่คอมพิวเตอร์ทั่วไปต้องจัดการทีละคำสั่ง

ในเวลานี้มีการพัฒนาฮาร์ดแวร์ควอนตัมบ้างแล้ว เช่น D-Wave แต่ฮาร์ดแวร์นี้มีข้อจำกัดหลายอย่างในระบบการคำนวณ หรือจัดการกับข้อมูล ในขณะที่ IBM Q จะเป็นคอมพิวเตอร์แบบรวบยอด ซึ่งจะเข้ามาจัดการกับปัญหาที่ใหญ่เกินกว่าระบบคอมพิวเตอร์ธรรมดาจะจัดการได้ ด้วยเหตุนี้ IBM Q จำเป็นต้องมีแอพพลิเคชั่นหลากหลายกว่าเทคโนโลยีปัจจุบัน ไอบีเอ็มประกาศว่าระบบควอนตัมคอมพิวเตอร์จะถูกพัฒนาให้ทุกอุตสาหกรรมต่างๆ ได้ใช้งานในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า พร้อมทั้งยังพัฒนาฮาร์ดแวร์ควบคู่กันไปด้วย

ในขณะเดียวกัน กูเกิลประกาศเช่นเดียวกันว่า Quantum AI Laboratory ของตัวเอง กำลังพัฒนาควอนตัมคอมพิวเตอร์ ซึ่งจะทำงานได้เหนือกว่าคอมพิวเตอร์ปัจจุบันอย่างเทียบกันไม่ได้ ควอนตัมคอมพิวเตอร์จะพัฒนาระบบปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งจะเปลี่ยนโฉมเทคโนโลยีในโลกปัจจุบันอย่างสิ้นเชิง ไม่น่าแปลกที่ไอบีเอ็มและกูเกิลต่างประกาศข่าวเรื่องควอนตัมคอมพิวเตอร์พร้อมกัน ถึงแม้ว่าควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่เป็นตัวเครื่องยังไม่สำเร็จเป็นจริง

อย่างไรก็ตาม ทั้งสองบริษัทกำลังแข่งขันกันเพื่อเป็นผู้นำในด้านนี้ โดยจะให้บริการควอนตัมคอมพิวติ้งผ่านอินเทอร์เน็ต หรือระบบคลาวด์ของตัวเองก่อนในระยะแรก เมื่อเร็วๆ นี้ บริษัท ไมโครซอฟท์ ได้ว่าจ้างนักวิจัยที่มีชื่อเสียงหลายคนให้มาร่วมกันพัฒนาควอนตัมคอมพิวเตอร์ ส่วนในจีน บริษัท อาลีบาบา ของ แจ็ค หม่า ยังได้ร่วมมือกับ Chinese Academy of Science เพื่อสร้างห้องแล็บการคำนวณแบบควอนตัม ควอนตัมคอมพิวเตอร์เป็นเครื่องคอมพิวเตอร์ที่โปรแกรมตัวเองได้ และจะนำไปสู่แนวคิดว่าด้วยคอมพิวเตอร์ที่คิดเองได้ในอนาคต (Quantum AI)