เยอรมนีกดค่าเงิน เพื่อประโยชน์การค้า?

โดย...จิรวัฒน์ สุภรณ์ไพบูลย์

เยอรมนีเป็นประเทศล่าสุดที่ถูกสหรัฐกล่าวหาว่าเอาเปรียบทางการค้าต่อสหรัฐ ด้วยการกดค่าเงินยูโรให้อ่อนค่าลง เช่นเดียวกับที่กล่าวหาว่าจีนกดค่าเงินหยวนให้อ่อนค่าลง เพื่อที่จะได้ส่งออกสินค้าไปยังสหรัฐได้มากขึ้น เยอรมนีส่งออกสินค้ามูลค่า 1.24 แสนล้านเหรียญสหรัฐ ไปยังสหรัฐ ในปี 2015 ในขณะที่สหรัฐสามารถขายสินค้าไปเยอรมนีได้เพียง 4.9 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ทำให้เยอรมนีมีสถานะเกินดุลต่อสหรัฐเป็นจำนวนมาก

เยอรมนีเป็นสมาชิกในกลุ่มยูโรมีธนาคารกลางยูโรเป็นผู้กำหนดนโยบายทางการเงิน ซึ่งเยอรมนีไม่สามารถกำหนดค่าเงินยูโรได้ตามอำเภอใจ ค่าเงินยูโรนั้นอ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับเหรียญสหรัฐถึง 23% นับตั้งแต่ปี 2014 และได้ทำจุดต่ำสุดในรอบ 14 ปี เมื่อเดือน ม.ค. ที่ 1.0339 เหรียญสหรัฐ/ยูโร ทำให้เยอรมนีส่งออกสินค้าไปยังนอกกลุ่มยูโรเป็นจำนวนมาก และไม่ได้รับผลลบจากการนำเข้าสินค้าที่ต้องมีราคาสูงขึ้นจากค่าเงินยูโรที่อ่อนลงแต่อย่างใด เนื่องจากเยอรมนีนำเข้าเป็นประเทศในกลุ่มยุโรปและจีน

ทั้งนี้ การอ่อนค่าของเงินยูโรเป็นผลมาจากนโยบายผ่อนคลายสภาพคล่อง หรือการเพิ่มปริมาณเงินในระบบ (QE) ของธนาคารกลางยุโรป เพื่อช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจยูโร ซึ่งสหรัฐเองก็เคยทำ QE มาก่อนเช่นกัน

นอกจากนี้ เยอรมนียังมีอัตราค่าแรงในประเทศที่ต่ำกว่าประเทศอื่นในกลุ่มยูโร อีกทั้งแรงงานมีคุณภาพและความสามารถ (ค่าแรงเยอรมนีอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าสหรัฐและอิตาลีมากถึง 12%) สินค้าส่งออกจึงมีต้นทุนต่ำและมีราคาถูก แน่นอนว่าหากเยอรมนีกลับมาใช้สกุลเงินของตัวเองเมื่อใด กลไกของตลาดก็จะเป็นตัวกดดัน ทำให้ค่าเงินของเยอรมนีปรับแข็งค่าขึ้น

การกล่าวหาของสหรัฐต่อเยอรมนีที่ยังคงใช้เงินยูโรอยู่ในปัจจุบันในครั้งนี้ จึงไม่น่าเป็นประเด็นกดดันต่อเยอรมนีโดยตรง แต่อาจเป็นการส่งสัญญาณกดดันไปยัง ECB ถึงแนวทางการกำหนดนโยบายการเงินในอนาคตที่จะมีผลต่อทั้งค่าเงินยูโรและค่าเงินเหรียญสหรัฐ และอาจส่งผลกระทบเชิงลบเพิ่มเติมให้กับตลาดทุนยุโรปที่กำลังเผชิญความไม่แน่นอน จากการเจรจาการค้าเกี่ยวกับกรณี Brexit และจากด้านการเมือง ที่หลายประเทศอาจมีการเปลี่ยนขั้วทางการเมืองจากการเลือกตั้งทั่วไปที่จะมีขึ้นในปีนี้