ยุทธศาสตร์ค้าไทย เจาะอาเซียน (จบ)

โดย...ปิยนุช ผิวเหลือง

ต่อจากฉบับเมื่อวาน (11 ม.ค.) จากงานสัมมนา “อาเซียนและโอกาสทางธุรกิจของไทย” จัดโดยสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า กระทรวงพาณิชย์ ร่วมกับสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) โดยผู้เชี่ยวชาญแนะโอกาสและความเสี่ยงและภาพรวมของเศรษฐกิจอาเซียน เป็นตอนจบ

เสาวรัจ รัตนคำฟู นักวิชาการอาวุโส ทีดีอาร์ไอ กล่าวถึงภาพรวมเศรษฐกิจของอาเซียนในแต่ละประเทศ ทั้งโอกาสและความเสี่ยง ว่าทุกประเทศในอาเซียนมีการพัฒนาความเป็นเมืองรวดเร็ว พบว่าในกลุ่มซีแอลเอ็มวี ประเทศเวียดนาม มีการลงทุนเพิ่มมากขึ้น แต่พบปัญหาการขาดดุลทางการคลังและอาจต้องแปรรูปรัฐวิสาหกิจ

ประเทศเมียนมา เศรษฐกิจเริ่มฟื้นตัวหลังจากการเลือกตั้ง ด้วยการยกเลิกการคว่ำบาตรจากสหรัฐ แต่ยังพบเจอกับการขาดดุลทางการคลังและเงินเฟ้อในระดับสูง ประเทศกัมพูชา พบว่าการบริโภคในประเทศขยายตัวอย่างรวดเร็ว การส่งออกส่วนใหญ่พึ่งพาอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่ม มีปัญหาไม่เสถียรภาพทางการเมืองบ้าง สปป.ลาว การเติบโตสูงจากการลงทุนของต่างชาติ แต่ยังพบปัญหาเศรษฐกิจมหภาค ทั้งขาดดุลบัญชีเดินสะพัดและขาดดุลการคลัง

สำหรับประเทศอื่นในอาเซียน พบว่า อินโดนีเซีย มีการลงทุนจากต่างประเทศเพิ่มขึ้น เพราะเป็นตลาดขนาดใหญ่ แต่ยังพบปัญหาในด้านโครงสร้างพื้นฐาน ฟิลิปปินส์ มีการลงทุนในด้านโครงสร้างพื้นฐาน การบริโภคขยายตัว และรายได้ทางเศรษฐกิจหลักมาจากชาวฟิลิปปินส์โพ้นทะเล แต่มีความท้าทายด้านปัญหาอาชญากรรมในประเทศ มาเลเซีย มีการเร่งปฏิรูปเชิงโครงสร้างเพื่อก้าวเข้าสู่ประเทศที่มีรายได้สูง เน้นการพัฒนาบุคลากรเปิดเสรี และการแข่งขันทางเศรษฐกิจ สิงคโปร์ การเติบโตทางเศรษฐกิจมีแนวโน้มลดลง ด้วยเป็นประเทศพัฒนาแล้ว และผลจากการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลก บรูไน เศรษฐกิจมีแนวโน้มเติบโตขึ้นเล็กน้อย รัฐบาลได้พยายามลดการพึ่งพาการส่งออกน้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ โดยสนับสนุนให้มีการลงทุนต่างชาติมากขึ้น โดยพบว่าแทบไม่มีนักลงทุนไทยเข้าไปลงทุนในตลาดนี้

ดังนั้น กลุ่มประเทศในอาเซียนที่พึ่งพาการเติบโตทางเศรษฐกิจ ด้านพลังงานเป็นหลัก ได้แก่ เมียนมา สปป.ลาว และบรูไน ส่วนกลุ่มประเทศอาเซียนที่เติบโตจากการส่งออกสินค้าอุตสาหกรรม ได้แก่ มาเลเซีย กัมพูชาและเวียดนาม ขณะที่อีกกลุ่มหนึ่งในอาเซียนมีการเติบโตจากการบริการและการขยายตัวของตลาดในประเทศ โดยฟิลิปปินส์เติบโตทางเศรษฐกิจมาจากบุคลากรการรับจ้างบริการและส่งเงินกลับประเทศ คิดเป็น 19% ของจีดีพีทั้งหมด สิงคโปร์เติบโตจากการเป็นศูนย์กลางการค้าระหว่างประเทศ อินโดนีเซียเป็นตลาดใหญ่ตลาดในประเทศจึงมีความสำคัญสูง

เมื่อเจาะลึกโอกาสและความเสี่ยงของการลงทุนในกลุ่มประเทศอาเซียน พบว่าอินโดนีเซียมีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและเปิดเสรีในการลงทุนปี 2559 รัฐบาลส่งเสริมอุตสากรรมการผลิตที่ใช้แรงงานเข้มข้นและมีการเติบโตของชนชั้นกลางอย่างรวดเร็ว เช่น ในพื้นที่เมืองบันดุง โดยปัญหาความเสียงด้านความล่าช้าในการขอใบอนุญาต ความไม่สอดคล้องระหว่างกฎหมายของรัฐบาลกลางและรัฐบาลท้องถิ่น เมียนมาพบโอกาสทางธุรกิจ มีการพัฒนาความเป็นเมืองทั้งการก่อสร้าง การขนส่ง ด้านอสังหาริมทรัพย์และด้านการเงิน ชนชั้นกลางขยายตัว แต่มีข้อควรระวังในการลงทุนทางด้านกฎหมายที่ยังไม่ทันสมัย ปัญหาชนกลุ่มน้อย และปัญหาโครงสร้างพื้นฐาน

ขณะที่กัมพูชาและ สปป.ลาว พบว่ามีสถานการณ์การเติบโตทางเศรษฐกิจที่ใกล้เคียงกัน โดยในปี 2559 คาดว่า สปป.ลาว เติบโตเป็น 7.2% ขณะที่กัมพูชาเติบโตเป็น 6.9% และในปีหน้าคาดการณ์ว่า สปป.ลาวและกัมพูชาจะเติบโตเป็น 7.1% 7.0% ตามลำดับ มาเลเซียเป็นอีกประเทศที่น่าจับตามอง ด้วยการกำลังขยับสู่ฐานะประเทศพัฒนาแล้ว ในปีนี้คาดการณ์ว่าเติบโตเป็น 4.1% และในปีหน้าคาดว่าโต 4.4%

โดยการบริโภคของภาคเอกชนเป็นปัจจัยหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ