เตรียมรับความป่วน เสี่ยงประชามติอิตาลี

ในวันอาทิตย์ที่ 4 ธ.ค.นี้ ที่อิตาลีจะมีการลงคะแนนประชามติแก้ไขรัฐธรรมนูญ ซึ่งว่าด้วยเรื่องการลดอำนาจของวุฒิสภาในการพิจารณาร่างกฎหมายและอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล เพื่อเพิ่มเสถียรภาพของรัฐบาลและช่วยให้การผ่านร่างกฎหมายที่จำเป็นในการปฏิรูปเศรษฐกิจสามารถทำได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น

ผลประชามติอาจเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญทางการเมือง เนื่องจากนายกรัฐมนตรี มัตเตโอ เรนซี  ได้ประกาศว่าจะลาออกจากตำแหน่งหากประชามติไม่ผ่านความเห็นชอบจากประชาชน ซึ่งอาจเป็นการเปิดโอกาสให้พรรคไฟว์สตาร์ มูฟเมนต์ (M5S) ที่มีนโยบายต่อต้านสหภาพยุโรปชนะการเลือกตั้งและได้เป็นแกนนำในการจัดตั้งรัฐบาล

โพลล่าสุดชี้ว่าฝ่าย “ไม่รับ” นำอยู่เล็กน้อยที่ 41% ต่อ 37% ซึ่งชี้ถึงโอกาสที่ประชามติจะไม่ผ่านความเห็นชอบจากประชาชนมีค่อนข้างสูง และอาจส่งผลให้ตลาดหุ้นผันผวนขึ้นในสัปดาห์หน้า

หากผลประชามติออกมาไม่ผ่าน เรนซีจะถูกกดดันให้ลาออกจากตำแหน่ง ซึ่งจะทำให้ความไม่แน่นอนทางการเมืองในยุโรปเพิ่มสูงขึ้น เราคาดตลาดหุ้นยุโรปน่าจะถูกกดดัน นำโดยหุ้นในกลุ่มธนาคาร ส่วนค่าเงินยูโรน่าจะอ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับเงินสกุลหลักอื่นๆ ค่าเงินเยนอาจกลับมาแข็งค่าขึ้น ซึ่งอาจเป็นความเสี่ยงต่อตลาดหุ้นญี่ปุ่นในระยะสั้น ส่วนราคาทองคำคาดว่าจะเพิ่มขึ้นตามความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัย

การลาออกของนายกฯ เรนซี จะนำไปสู่ความพยายามในการตั้งรัฐบาลชั่วคราวเพื่อเข้ามาบริหารประเทศแทน โดย แซร์จิโอ มัตตาเรลลา  ประธานาธิบดีอิตาลี ซึ่งเคยกล่าวไว้ก่อนหน้านี้ว่าเขาไม่ต้องการให้เกิดการเลือกตั้งใหม่ในช่วงนี้ น่าจะเข้ามาเป็นตัวกลางในการเจรจา หากอิตาลีจัดตั้งรัฐบาลชั่วคราวได้สำเร็จโดยเร็ว ก็น่าจะทำให้ตลาดเริ่มคลายความกังวลต่อประเด็นความเสี่ยงจากการเลือกตั้ง และตลาดหุ้นก็น่าจะเริ่มฟื้นตัวขึ้นได้หลังจากนั้น

แต่หากการจัดตั้งรัฐบาลล้มเหลว อิตาลีจะต้องจัดการเลือกตั้งทั่วไปในช่วงไตรมาสแรกปีหน้า ซึ่งโพลล่าสุดชี้ว่าพรรค M5S มีคะแนนสูสีกับพรรคเดโมเครติกของเรนซี และมีโอกาสชนะเลือกตั้งอยู่พอสมควร ชัยชนะของพรรค M5S จะเพิ่มความเสี่ยงทางการเมืองทั้งในอิตาลี รวมถึงการเมืองในระดับภูมิภาคยุโรป เนื่องจาก เบปเป กริลโล หัวหน้าพรรค M5S ได้เคยประกาศจะทำประชามติเพื่อออกจากสมาชิกยูโร และนอกจากนั้นนโยบายประชานิยมของพรรค M5S อาจเป็นปัจจัยเสี่ยงที่จะเพิ่มภาระหนี้ในระยะยาว และทำให้ตลาดกลับมากังวลหนี้ภาครัฐของอิตาลีที่อยู่ในระดับสูง (135% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี)

ในกรณีที่การจัดตั้งรัฐบาลล้มเหลว (ซึ่งเรามองว่ามีโอกาสเป็นไปได้น้อย) มองว่าความเสี่ยงทางการเมืองในยุโรปจะส่งผลให้ผลตอบแทนพันธบัตรในประเทศยุโรปใต้ เช่น สเปนและอิตาลี เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ส่วนสินทรัพย์ปลอดภัย เช่น ทองคำ ก็น่าจะปรับตัวขึ้นต่อเนื่อง