ค้าขายในจีน

สัปดาห์ที่ผ่านมามีโอกาสไปร่วมงานมหกรรมสินค้าโอท็อปไทยในนครคุนหมิง มณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ลงทุนเป็นเจ้าภาพพาผู้ประกอบการโอท็อปทั่วประเทศกว่า 250 รายไปจำหน่ายสินค้า เป็นการเปิดประสบการณ์ค้าขายในจีนให้กับคนตัวเล็กไปเอง เห็นเอง ขายเอง

นอกจากสำรวจบรรยากาศการค้าการขายในงานแล้ว ผมโชคดีได้รู้จักกับพี่ติ๊ก คุณณชธร มโนปัญจสิริ กงสุล (ฝ่ายการพาณิชย์) ณ นครคุนหมิง ช่วยพาไปสำรวจตลาดค้าส่งค้าปลีกแบบเจาะลึก และแนะนำให้รู้จักผู้นำเข้าคนไทยรายใหญ่ซึ่งทำธุรกิจมาสิบปี ล้มลุกคลุกคลานแต่ที่สุดก็ฝ่าฟันจนกลับมายืนอยู่แถวหน้า ใช้ชื่อการค้าว่า “กินรี” เป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้าบริโภคแบรนด์ดังๆ ในบ้านเรา รวมทั้งสินค้าเอสเอ็มอีหลายรายการ

ตลาดคุนหมิงขนาดใหญ่ประชากรกว่าสิบล้านคน หมวดสินค้าที่กำลังมาแรงคือกลุ่มสินค้าสัตว์เลี้ยงน่ารัก กลุ่มสินค้าแม่และเด็ก และสินค้าเฉพาะกลุ่ม แต่ร้านอาหารค่อนข้างปราบเซียน พฤติกรรมคนจีนชอบกินแบบหม้อสุกี้หรือชาบู สินค้าลักษณะอาหารสำเร็จรูปเปิดแล้วกินได้เลยหรืออุ่นร้อนจะขายไม่ดี เพราะคนจีนชอบกินรสจัดจ้าน เครื่องแกงทำต้มยำจะขายดีมากแต่ก็ได้รสชาติที่ถูกปาก กินรีใช้เวลาปรับสูตรหลายปีกว่าจะถูกปากโดนใจคนจีน

สินค้าเอสเอ็มอีที่จะเข้าไปเจาะตลาดคุนหมิงเป็นของกินของขบเคี้ยวหรือลูกอมยังพอไปได้ เครื่องแกงเครื่องปรุงรสที่ใช้ในร้านอาหารจีนซึ่งมีมากหลายหมื่นแห่งไปได้ดี เครื่องดื่มแบบขวดก็ทำตลาดได้ หลักสำคัญคืออายุสินค้าต้องยาว 12-18 เดือน สั้นกว่านี้ทำตลาดยาก บรรจุภัณฑ์ต้องแข็งแรงได้มาตรฐาน ควรเป็นของแห้งที่ขนส่งง่าย เบื้องต้นอาจลองตลาด 5-10 ลังก่อน ถ้าสินค้าดีมีการตอบรับ คำสั่งซื้อระดับหลายพันลังจะตามมา ผู้ประกอบการต้องมีความพร้อมในการผลิตมิฉะนั้นจะเสียตลาดทันที

หัวใจสำคัญอยู่ที่ทุกรายการต้องขออนุญาต CIQ หรือ อย.จีน สินค้าพื้นๆ อาจขอได้ที่มณฑลยูนนาน แต่ถ้าสรรพคุณซับซ้อนก็ต้องไปขอที่รัฐบาลกลาง ตรงนี้เป็นหน้าที่ของผู้นำเข้าที่มีใบอนุญาตเท่านั้นที่จะทำได้ ขั้นตอนมีความยุ่งยากต้องใช้เวลาและค่าใช้จ่ายพอสมควร

เส้นทางนำสินค้าเอสเอ็มอีเข้าไปขายในจีนไม่ง่ายดังคิด ควรศึกษาและเรียนรู้ให้กระจ่าง แม้แต่การไปออกบูธตามงานมหกรรมต่างๆ ซึ่งขายได้โดยไม่ต้องขออนุญาต แต่ต้องระวังการถูกลักลอบแอบจดลิขสิทธิ์เครื่องหมาย การค้าของเรา โดนเล่นงานอย่างรู้เท่าไม่ถึงกาลมาหลายรายแล้ว ทางที่ดีควรติดต่อทูตพาณิชย์มณฑลนั้นๆ เสียก่อน