ทรัพย์สินปลอดภัยด้วย "ไบโอเมตริกซ์"

โดย...ชลลดา อิงศรีสว่าง

การเปิดตัวเทคโนโลยีด้านเสียงพูด (Voice Biometrics) เพื่อยืนยันตัวตนในการให้บริการลูกค้าผ่านคอลเซ็นเตอร์ของธนาคารซิตี้แบงก์ นับเป็นการนำเอาเทคโนโลยีชีวภาพมาใช้ในระบบการเงินเป็นรายแรกในประเทศไทย โดยมุ่งหวังให้ผู้ใช้บริการทางการเงินได้รับความสะดวกรวดเร็วและมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น

ทางซิตี้แบงก์ยืนยันว่านวัตกรรมวอยซ์ ไบโอเมตริกซ์ มีความปลอดภัยระดับสูงสุด สำหรับลูกค้าที่จะไม่มีใครสามารถแอบแฝงมาทุจริต หรือฉ้อโกงได้ ทั้งนี้ ธนาคารจะแยกแยะว่าเป็นลูกค้าตัวจริงหรือไม่ด้วยเสียงแก้ปัญหาการเปิดบัญชีปลอมและอีกหลายเรื่อง โดยมีระบบปฏิบัติการที่ตรวจสอบและแยกองค์ประกอบเสียงของลูกค้าที่แตกต่างกัน ซึ่งระบบจะบันทึกเสียงของลูกค้าที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะมาจัดเก็บในรูปแบบพิมพ์เสียง และเข้ารหัสเป็นตัวเลขเป็นการรักษาความปลอดภัย 2 ชั้น ไม่สามารถลอกเลียนแบบเสียงกันได้ แม้จะเป็นฝาแฝดกันก็ตาม

ระบบวอยซ์ ไบโอเมตริกซ์ ของซิตี้แบงก์นั้นอาจจะแปลกใหม่สำหรับคนไทย แต่ในต่างประเทศมีการใช้ไบโอเมตริกซ์ (Biometrics) กันอย่างแพร่หลายมานานแล้ว เห็นได้จากในภาพยนตร์ไซไฟชื่อดังหลายเรื่องอย่างเช่น Gattaca หรือ Minority Report และอีกหลายๆ เรื่องที่มีทั้งการสแกนม่านตา เสียง ลายนิ้วมือ ใบหน้า ดีเอ็นเอ ลายเซ็น ฯลฯ ที่ใช้สำหรับเป็นรหัสผ่านเพื่อเข้าถึงสถานที่หรือแหล่งข้อมูลในระดับขั้นที่มีความลับสูง

ไม่เพียงแต่ข้อมูลทางชีวภาพไบโอเมตริกซ์ยังรวมไปถึงลักษณะเฉพาะทางพฤติกรรมที่เป็นเอกลักษณ์แต่ละบุคคลที่สามารถนำมาใช้ในการยืนยันตัวตนที่แท้จริงได้

นักวิจัยจากศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) อธิบายว่า ไบโอเมตริกซ์ (Biometrics) เป็นการผสมผสานกันระหว่างเทคโนโลยีทางด้านชีวภาพ เทคโนโลยีการแพทย์เข้ากับเทคโนโลยีทางคอมพิวเตอร์ โดยการตรวจวัดคุณลักษณะทางกายภาพ (Physical Characteristics) และลักษณะทางพฤติกรรม (Behaviors) ที่เป็นลักษณะเฉพาะของแต่ละคนมาใช้ในการระบุตัวบุคคล

หลังจากนั้นก็จะนำมาใช้เปรียบเทียบกับคุณลักษณะที่ได้มีการบันทึกไว้ในฐานข้อมูลก่อนหน้านี้ เพื่อใช้แยกแยะบุคคลนั้นจากบุคคลอื่น

"คุณลักษณะทางกายภาพของคนเรานั้นส่วนใหญ่จะไม่ค่อยเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา ในขณะที่พฤติกรรมของมนุษย์อาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ไม่ว่าจะเป็นเสียงพูด การลงลายมือชื่อ ฯลฯ จัดเป็นคุณลักษณะที่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ จึงทำให้การพิสูจน์บุคคล โดยการใช้ลักษณะทางกายภาพนั้น มีความน่าเชื่อถือมากกว่า" นักวิจัยจากเนคเทค กล่าว

ข้อดีอีกอย่างหนึ่งของการใช้ไบโอเมตริกซ์ประเภทนี้ก็คือ ใช้ง่าย เป็นที่ยอมรับของผู้ใช้ และมีอัตราเสี่ยงต่อการติดเชื้อต่ำ เนื่องจากไม่ต้องนำอวัยวะที่ไวต่อการติดเชื้อ (เช่น ดวงตา) ไปสัมผัสกับอุปกรณ์ที่ใช้ในการอ่านข้อมูล ตัวอย่างของคุณลักษณะทางกายภาพที่นิยมนำมาใช้ ได้แก่ ลายนิ้วมือ ม่านตา ช่องตาดำ ฝ่ามือ และรูปหน้า เป็นต้น

ผลสรุปทางวิทยาศาสตร์ ระบุว่า มนุษยชาติจำนวน 600 ล้านคน จะมีโอกาสที่ลายนิ้วมือซ้ำกันเพียง 1 คู่ ลายนิ้วมือของบุคคลจะไม่เปลี่ยนแปลง เมื่อพบอุบัติเหตุกับลายนิ้วมือร่างกายก็จะซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอได้ ดังนั้น ธรรมชาติของลายนิ้วมือจึงเป็นเอกลักษณ์ของแต่ละบุคคล ซึ่งเป็นที่ยอมรับของโลก

ในอดีตเมื่อเราจะทำธุรกรรมต่างๆ ไม่ว่าจะทำธุรกรรมใดก็ตาม การยืนยันตัวบุคคลจะต้องไปแสดงตัวจริงกับเจ้าหน้าที่ เช่น การเปิดบัญชีธนาคารจะต้องไปทำธุรกรรมด้วยตัวเอง รวมไปถึงการฝาก-ถอน ต่อมาเข้าสู่ยุคอินเทอร์เน็ตก็เริ่มที่จะใช้วิธีการสร้าง Email และ Password ในการยืนยันตัวตนของผู้ทำรายการ หรือเข้าสู่ระบบต่างๆ ของเว็บไซต์ที่ถามหาการแสดงตัวตน หรือ Login

อย่างไรก็ดี ระบบนี้ก็จำกัดการเข้าทำรายการได้ในระดับหนึ่ง เนื่องจากยังไม่มีความปลอดภัยมากพอสำหรับการยืนยันตัวบุคคล เพราะในความเป็นจริงแล้วระบบ Login หรือการใส่ Username และ Password ก็ยังไม่สามารถพิสูจน์ตัวบุคคลจริงๆ ได้ 100% ว่าเป็นตัวจริง เพราะอาจจะเป็นการสร้างบัญชีปลอมขึ้นมาแอบแฝงเป็นบุคคลอื่นก็ได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการทำธุรกรรมกับธนาคาร ก็ยังมีความเสี่ยงอยู่แม้ธนาคารจะกำหนดให้สร้างบัญชีในสาขาต่อหน้าเจ้าหน้าที่ธนาคารเองก็ตาม

เมื่อระบบ Login ที่เราใช้กันมานานไม่ตอบโจทย์การยืนยันตัวบุคคล ก็จึงมีการคิดค้นรูปแบบใหม่ขึ้นมาพิสูจน์ทางกายภาพของบุคคล เช่น ลายนิ้วมือ รูม่ายตา ผิวหนัง จังหวะการเต้นของชีพจร/หัวใจ แล้วแปลงค่าเหล่านี้ไปเป็นค่าดิจิทัลเพื่อส่งไปบันทึกในระบบ เพื่อใช้ในการยืนยันตัวบุคคลต่อไป ยกตัวอย่างที่เห็นภาพกันง่ายๆ ก็คือระบบ Touch ID ของทาง Apple นั่นเองที่ใช้ระบบ Biometrics ในการจับลายนิ้วมือของเจ้าของเครื่องในการยืนยันตัวบุคคลว่าเป็นเจ้าของเครื่องจริงหรือไม่แทนการใส่ Passcode 2-touch-id

เดิมทีไบโอเมตริกซ์ถูกนำไปใช้แพร่หลายในด้านความมั่นคงมากกว่าจะถูกนำมาใช้ทางด้านธุรกิจ แต่เมื่อเทคโนโลยีและนวัตกรรมได้ยกระดับขึ้นมาอำนวยความสะดวกมากยิ่งขึ้นแล้ว การนำเอาไบโอเมตริกซ์มาใช้ในระบบเศรษฐกิจให้มากขึ้น ก็ยิ่งเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน การให้บริการต่างๆ ได้รวดเร็วมากยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขัน

วีระอนงค์ จิระนคร ภู่ตระกูล รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ ธนาคารซิตี้แบงก์ กล่าวว่า ระบบวอยซ์ ไบโอเมตริกซ์ ที่ธนาคารนำมาใช้ช่วยลดระยะเวลาการยืนยันตัวตนจากกว่า 1 นาที เหลือ 10-15 วินาที เพิ่มศักยภาพให้บริการลูกค้าจำนวนมากขึ้นและมีจำนวนธุรกรรมผ่านคอลเซ็นเตอร์มากขึ้น โดยธุรกรรมทั่วไปสามารถทำได้ทันที เช่น สอบถามวงเงิน หรือวันครบกำหนดชำระ แต่ถ้าเป็นธุรกรรมที่มีความเสี่ยงสูงขึ้น เช่น การโอนเงิน หรือเปลี่ยนแปลงข้อมูลส่วนบุคคล ต้องตอบคำถามเพิ่มเติมอีก 1-2 คำถาม

ในระดับขององค์กรบางแห่งก็ติดเครื่องสแกนนิ้วมือในเครื่องลงเวลาเข้างาน เพื่อแก้ไขปัญหาพนักงานเสียบบัตร หรือลงเวลาแทนกันแทนเครื่องตอกบัตรแบบเดิม หรือการลงลายมือเพื่อลงเวลาเข้าทำงานหรือเวลาเลิกงาน วัดประสิทธิภาพของพนักงานเป็นข้อมูล เพื่อประเมินผลงานได้ด้วย

บุญทักษ์ หวังเจริญ กรรมการผู้จัดการและประธานเจ้าหน้าที่บริหารธนาคารทหารไทย กล่าวว่า การนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้ในระบบการเงินจะเริ่มมีมากขึ้น เพราะราคาของเทคโนโลยีที่จะซื้อมาใช้ถูกลง แต่จะเป็นระบบใดธนาคารก็จะคำนึงถึงความปลอดภัยในการใช้บริการเป็นหลัก

"สำหรับระบบการเงินคิดว่าใช้เสียงจะปลอดภัยกว่าลายนิ้วมือ แต่ถึงอย่างไรทั้งสองระบบก็จะต้องมีคีย์ข้อมูลซ้ำอีกครั้ง และในอนาคตทุกอย่างจะอยู่บนมือถือจะเห็นแอพพลิเคชั่นของโมบายแบงก์กิ้งต่างๆ เริ่มเพิ่มให้มีการใช้ไบโอเมตริกซ์ เช่น TBM Touch ของธนาคาร" บุญทักษ์ กล่าว

นอกจากในระบบการเงินแล้ว ไบโอเมตริกซ์ยังก้าวเข้าไปสู่หลากหลายอุตสาหกรรม เช่น นำไปใช้เก็บข้อมูลของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ อย่างค่ายหนังทเวนตี้ เซ็นจูรี่ ฟ็อกซ์ ได้ทดลองให้ผู้ชมภาพยนตร์สวมใส่สายรัดข้อมือเอาไว้ขณะเข้าไปชมภาพยนตร์เรื่อง The Revenant โดยสายรัดนั้นจะทำการตรวจข้อมูลทางชีวภาพของผู้ชมไม่ว่าจะเป็นจังหวะการเต้นของหัวใจ อุณหภูมิของร่างกาย การเคลื่อนไหวของร่างกายและปฏิกิริยาทางร่างกายของผู้ชมในฉากแอ็กชั่น ดราม่า และผจญภัยในภาพยนตร์เรื่องนี้แบบเรียลไทม์ เพื่อศึกษาอารมณ์ของผู้ชมขณะผู้เข้าชมภาพยนตร์รอบก่อนเปิดฉายจริง ซึ่งการวัดผลของผู้ชมแบบนี้ทำได้ดีกว่าการสัมภาษณ์หลังออกจากโรงภาพยนตร์เพราะบางครั้งผู้ชมอาจจำภาพเหตุการณ์ต่างๆ ของภาพยนตร์เรื่องนั้นไม่ได้ การวัดด้วยไบโอเมตริกซ์ จึงเป็นวิธีที่แม่นยำกว่าและสามารถดูปฏิกิริยาที่มีต่อฉากต่างๆ ได้อีกด้วย

การใช้ประโยชน์ของไบโอเมตริกซ์ยังมีอีกมากในต่างประเทศ เช่น ในไนจีเรียรัฐบาลได้นำไปใช้แก้ไขปัญหาการคอร์รัปชั่น โดยได้นำไปใช้ตรวจสอบเจ้าหน้าที่รัฐจำนวน 3.12 แสนราย พบว่า 23,306 ราย ไม่มีตัวตนในระเบียนข้อมูลหรือได้รับเงินเดือนอย่างไม่ถูกต้องตามกฎหมาย โดยบางรายได้รับเงินเดือนจากหลายหน่วยงานพร้อมกัน ซึ่งเจ้าหน้าที่รัฐที่ไม่มีตัวตนหรือได้รับเงินเดือนซ้ำซ้อนเหล่านี้คิดเป็นสัดส่วน 7% ของเจ้าหน้าที่ทั้งหมดที่ถูกตรวจสอบ ผลจากการใช้ระบบนี้ทำให้รัฐบาลปลดเจ้าหน้าที่ของรัฐออกจากตำแหน่งจำนวนมาก

ประโยชน์ของไบโอเมตริกซ์ยังมีอีกมาก อยู่ที่จะเลือกใช้ และเทคโนโลยีที่ล้ำสมัยเหล่านี้จะไร้ประโยชน์ หากไม่สามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์แก่โลกใบนี้ได้