ทางรอดของนิตยสาร

โดย...ชนิกานต์ วัฒนภัควงศ์

อย่างที่ทราบกันดีว่ามีนิตยสารหลายๆ ฉบับต่างทยอยปิดตัว ไม่ว่าจะเป็นนิตยสารที่อยู่คู่คนไทยมาช้านานอย่าง สกุลไทย เปรียว หรือแม้แต่นิตยสารหัวนอก Cosmopolitan ก็ประกาศปิดตัวลงในปีนี้ด้วยเช่นกัน แล้วยังมีนิตยสารอีกหลายหัวที่พยายามรักษาตัวรอดด้วยการปรับเปลี่ยนจากรายสัปดาห์มาเป็นรายเดือนหรือบางรายก็ผันตัวไปเป็นฟรีก๊อบปี้เพื่อลดต้นทุนการผลิต และค่าขนส่งลง

เหตุเพราะการเข้ามาของ ”อินเทอร์เน็ต” ทำให้การบริโภคสื่อของคนเปลี่ยนไปจากเดิมที่เคยซื้อหนังสือเป็นเล่มๆ มาอ่านก็เปลี่ยนมาโหลดผ่านออนไลน์แทน เพราะสะดวกสบาย อ่านได้ทุกที่ทุกเวลา ที่สำคัญบางเล่มเปิดให้โหลดได้ฟรี จึงไม่น่าแปลกใจที่นิตยสารบางเล่มจะทยอยหายไป

แต่จริงๆ แล้วนิตยสารบางเล่มบางหัวเหล่านั้นไม่ได้หายไปไหนอย่างที่ทุกคนคิด เขายังอยู่กับเราเหมือนเดิม แถมยังเข้าถึงเราได้มากขึ้นกว่าเดิมอีกด้วย แต่ได้เปลี่ยนวิธีการนำเสนอจากรูปแบบเป็นเล่มมาผ่านหน้าจอ
สมาร์ทโฟน แท็บเล็ต และคอมพิวเตอร์ ซึ่งนิตยสารหลายๆ ฉบับเริ่มหันมามอง “สื่อออนไลน์” เป็นช่องทางในการนำเสนอคอนเทนต์ และติดต่อสื่อสารกับผู้อ่านตามพฤติกรรมของผู้อ่านที่เปลี่ยนแปลงไป

นิตยสารหลายๆ เล่มได้สร้างเป็นเว็บไซต์หรือเฟซบุ๊กเพจให้ผู้อ่านได้ติดตามบทความที่น่าสนใจ บางเล่มก็ทำเป็นอินสตาแกรมให้คนได้เข้าไปดูรูปภาพสวยๆ คล้ายๆ กับเป็นแฟชั่นแกลเลอรี่ ซึ่งหากบทความหรือรูปนั้นๆ ถูกจริต ทันกระแสสังคมก็จะถูกแชร์กระจายไปได้อย่างรวดเร็วและแพร่หลาย ผลที่ตามมาก็คือ เมื่อยอดไลค์และแฟนเพจสูงขึ้นชื่อหนังสือเล่มนั้นๆ ก็เป็นที่รู้จักมากขึ้นตามไปด้วย ขณะที่บางรายก็ดีไซน์เว็บไซต์ให้มีลูกเล่นใหม่ๆ เพื่อให้คนอ่านได้รับประสบการณ์ทางการอ่านที่แตกต่างไปจากเดิม ทำให้คนอ่านไม่รู้สึกซ้ำซากจำเจกับการอ่านบทความแบบเดิมๆ อีกต่อไป

วิธีการเหล่านี้ได้แสดงให้เห็นว่า หากสื่อใดต้องการที่จะอยู่รอดในยุคนี้ต้องพยายามปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัย และตามให้ทันพฤติกรรมการบริโภคสื่อของผู้บริโภคอยู่เสมอ ซึ่งจะเห็นได้ว่าทั้งหนังสือพิมพ์ และนิตยสารหลายๆ เล่มที่หันมาเอาดีทางด้านออนไลน์พร้อมกับตีพิมพ์เป็นเล่มออกจำหน่ายไปพร้อมๆ กัน ถือว่าเป็นการกระจายเนื้อหาบทความไปได้ในหลายๆ ช่องทาง ในขณะที่บางเล่มก็มีการจัดการเว็บไซต์ และแฟนเพจได้ดีถึงขนาดมีคนติดตามเกินล้านคนก็มี

ดังนั้น หากนิตยสารหรือสื่อใดมีวิธีในการผสมผสานการใช้สื่อแต่ละประเภทได้อย่างลงตัว และสามารถเอื้อประโยชน์ซึ่งกันและกัน ทางรอดของสื่อนั้นๆ ก็อยู่ไม่ไกลเกินเอื้อม