แนวทางการจ้างงาน ตอบโจทย์สังคมผู้สูงวัย

โดย...ดิลก ถือกล้า

ทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงวัยตามนิยามขององค์การสหประชาชาติ ก็คือมีประชากรที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปเป็น 10% ของประชากร หรืออายุ 65 ปี ขึ้นไป 7% ของประชากร

ซึ่งประเทศไทยก็จะเป็นสังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัวในปี 2568 ที่เราจะมีผู้สูงอายุที่ประมาณ 14 ล้านคน

การมีประชากรผู้สูงวัยอยู่จำนวนมาก จะส่งผลทั้งทางเศรษฐกิจและสังคม โดยจะดูจาก “สัดส่วนการเกื้อหนุน” หมายถึงสัดส่วนจำนวนคนทำงานที่อายุระหว่าง 19-59 ปี/ประชากรที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป 1 คน ปัจจุบันเรามีสัดส่วนอยู่ที่ 4:1 แต่จะลดลงเหลือ 2:1 ในอีก 25 ปีข้างหน้า

การแก้ปัญหาโดยนโยบายรัฐจะทำในสองทางคือ หนึ่ง การเติมคนลงในวัยทำงาน และสองเพิ่มโอกาสการทำงานให้กับผู้ที่อายุเกินกว่า 60 ปีขึ้นไป

ในประเทศเพื่อนบ้านเราอย่างมาเลเซียและสิงคโปร์ได้เติมคนในวัยทำงาน โดยการดึงคนเก่งจากต่างประเทศเข้ามาของมาเลเซียเรียกว่าTalent Corp ส่วนของสิงคโปร์จะเรียกว่า Foreigner Talent หรือ FT ส่วนการให้โอกาสกับคนสูงวัยได้ทำงานนั้น ที่ชัดเจนมากคือสิงคโปร์เริ่มจากช่วงปี 2552-2553 ที่รัฐบาลกำหนดอายุเกษียณยืดจากเดิม 60 ปี ไปเป็น 62 ปี และเริ่มให้เป็น 65 ปีในปัจจุบัน พร้อมวางแนวทางให้เอกชนในการจ้างงานคนที่วัยใกล้เกษียณว่าควรทำอย่างไร

แม้ว่าในประเทศไทยระดับภาครัฐยังไม่ได้มีการวางแนวทางเรื่องนี้อย่างชัดเจน เช่น สิงคโปร์ แต่ระดับองค์กรก็สามารถวางแนวทางการจ้างผู้เกษียณหรือใกล้เกษียณได้ ที่เขาเรียกว่า “Rehire the Retiree” นั้น ดังนี้

1.ช่วงอายุ จะต้องวางแนวทางไว้ว่าจะเริ่มให้โอกาสตั้งแต่เมื่อใด แบบแรกให้โอกาสตั้งแต่ยังไม่เกษียณเช่น อายุ 56 ปี แบบที่สองเริ่มที่หลังเกษียณอายุ 60 ปีแล้ว แต่ไม่ว่าจะเป็นแบบใดจะต้องวางแนวทางให้มีการแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 6 เดือน

2.ระยะเวลาการจ้าง มักจะกำหนดให้เป็นปีต่อปี โดยก่อนการจ้างงานจะมีเงื่อนไขที่จะต้องนำมาพิจารณาหลักๆ คือ ผลการทำงานย้อนหลัง ทัศนคติ และผลการตรวจร่างกาย ทั้งนี้เงื่อนไขดังกล่าวจะนำมาประกอบการพิจารณาในช่วงการจะทำสัญญาฉบับใหม่กับพนักงานด้วยเช่นกัน

4.ลักษณะงานที่มอบหมาย มักจะมอบหมายให้ทำงานอย่างที่มีความชัดเจน จำเพาะเจาะจง ต้องการประสบการณ์ที่พิเศษ

5.การกำหนดผลตอบแทน สวัสดิการ มักจะลดลงกว่าเดิมตั้งแต่10-40% ขึ้นอยู่กับงานที่มอบหมาย

ทั้งนี้และทั้งนั้นเป้าหมายสำคัญคือ ทำอย่างไรที่จะให้ผู้สูงวัยที่ยังพร้อมทำงาน ได้ใช้ศักยภาพและประสบการณ์ของตนให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับองค์กรและสังคมโดยรวม