มอริส ชาง เจ้าพ่อไฮเทคไต้หวัน

โดย...ยุทธศักดิ์ คณาสวัสดิ์

ปัจจุบันในโลกยุคไฮเทค เซมิคอนดักเตอร์ได้แซงหน้าอุตสาหกรรมหนัก เช่น เหล็ก ปิโตรเคมี ฯลฯ กลายเป็นอุตสาหกรรมพื้นฐานสำคัญของประเทศ เนื่องจากชิปซึ่งเป็นผลผลิตของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ จะเป็นชิ้นส่วนสำคัญติดตั้งอยู่ในอุปกรณ์ต่างๆ มากมาย เพื่อสร้างความฉลาดให้กับอุปกรณ์นั้นๆ

มอริส ชาง นับเป็นสุดยอดนักบริหารธุรกิจเซมิคอนดักเตอร์ โดยเป็นประธาน TSMC ซึ่งเป็นบริษัทยักษ์ใหญ่ของเอเชีย มีมูลค่ามาร์เก็ตแคปมากถึง 5 ล้านล้านบาท หรือเท่ากับ 1 ใน 3 ของมูลค่าหุ้นทั้งหมดในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยรวมกัน

ทั้งนี้ แม้เขาเป็นคนจีนแผ่นดินใหญ่ ไม่ใช่คนไต้หวัน แต่ได้รับยกย่องว่าเป็น “เจ้าพ่ออุตสาหกรรมไฮเทคของไต้หวัน” เนื่องจากได้พัฒนาเซมิคอนดักเตอร์ของไต้หวันให้ก้าวมาสู่ระดับแนวหน้าของโลก

ชางเกิดที่เมืองนิงโบของจีน เมื่อปี 2474 ต่อมาจีนเปลี่ยนแปลงการปกครองสู่คอมมิวนิสต์ จึงอพยพไปอยู่ในสหรัฐ และจบปริญญาตรีและโทสาขาวิศวกรรมเครื่องกล จากสถาบันเทคโนโลยีแห่งแมสซาชูเซตส์ และปริญญาเอกสาขาวิศวกรรมไฟฟ้า จากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด

เขาทำงานในสหรัฐกับหลายบริษัท จากนั้นรัฐบาลไต้หวันเชิญให้ไปรับตำแหน่งประธานสถาบันวิจัยในไต้หวันเมื่อปี 2528 ต่อมาได้เปลี่ยนให้รับผิดชอบก่อตั้งบริษัท TSMC ขึ้นเมื่อปี 2530 เพื่อทำธุรกิจผลิตเวเฟอร์วงจรรวม โดยร่วมทุนระหว่างรัฐบาลไต้หวัน บริษัท ฟิลิปส์ ของเนเธอร์แลนด์ และนักธุรกิจไต้หวัน

ในระยะแรกเทคโนโลยีของ TSMC อยู่ในระดับล้าหลังคู่แข่งหลายช่วงตัว แต่ใช้เวลาไม่ถึง 10 ปี ก็สามารถพัฒนาเทคโนโลยีไล่ทันผู้นำของโลก และก้าวมาเป็น 1 ใน 3 มหาอำนาจของโลกด้านเซมิคอนดักเตอร์ ซึ่งประกอบด้วย อินเทล ซัมซุง และ TSMC

อนึ่ง ทั้ง 3 บริษัทข้างต้นไม่ได้แข่งขันรุนแรงอย่างที่คิด เนื่องจากเชี่ยวชาญแตกต่างกันไป โดยอินเทลเน้นธุรกิจไมโครโพรเซสเซอร์สำหรับคอมพิวเตอร์ ส่วนซัมซุงเน้นธุรกิจชิปหน่วยความจำเป็นหลัก ขณะที่ TSMC ไม่ได้ทำธุรกิจครบวงจรเหมือนกับอินเทล หรือซัมซุง โดยเป็นเพียงแค่รับจ้างผลิตเวเฟอร์วงจรรวมให้กับลูกค้าเท่านั้น

แม้เราแทบไม่รู้จักชื่อ TSMC แต่อุปกรณ์ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะโทรศัพท์มือถือแทบทุกเครื่องนั้น จะใช้ชิปที่ TSMC รับจ้างผลิตเวเฟอร์ให้ เนื่องจากผู้ทำธุรกิจชิปไมโครโพรเซสเซอร์สำหรับโทรศัพท์
มือถือ เช่น แอปเปิ้ล ควอลคอมม์ มีเดียเทค ฯลฯ จะเพียงแค่ออกแบบวงจรรวมเท่านั้น แล้วมาจ้าง TSMC ให้ผลิตเวเฟอร์วงจรรวมให้

หลังจากนั้นจะนำเวเฟอร์วงจรรวมดังกล่าวไปประกอบเป็นชิปอีกต่อหนึ่ง แล้วจำหน่ายชิปให้แก่บริษัทผลิตโทรศัพท์มือถือ ยกเว้นกรณีแอปเปิ้ลจะนำไปใช้ในไอโฟนไอแพดของตนเองเท่านั้น โดยไม่จำหน่ายชิปแก่ผู้ผลิตโทรศัพท์มือถือรายอื่นแต่อย่างใด

ปัจจุบันชางมีชื่อเสียงโด่งดังมากในไต้หวัน คล้ายคลึงกับ สตีฟ จ็อบส์ ในสหรัฐ แต่เขาไม่ได้ร่ำรวยมหาศาลอย่างที่คิด แม้เป็นผู้ก่อตั้งบริษัทยักษ์ใหญ่ก็ตาม เนื่องจากเป็นเพียงแค่ลูกจ้างเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ชางได้อาศัยความมีชื่อเสียงโด่งดังรับจ้างเป็นพรีเซนเตอร์สินค้ามากมาย ตั้งแต่เครื่องใช้ไฟฟ้า อสังหาริมทรัพย์ ฯลฯ เพื่อหารายได้เสริม