ส่งออกฉุดเศรษฐกิจไม่เข้มแข็ง

โดย...เกียรติศักดิ์ ผิวเกลี้ยง

ในที่สุดกระทรวงพาณิชย์ก็ออกมายอมรับความจริง เตรียมทบทวนเป้าการส่งออกปี 2559 จากเดิมที่คาดว่าจะขยายตัวได้ 5% ซึ่งคาดว่าการขยายการส่งออกทั้งปีจะติดลบเหมือนกับปี 2558 หลังจากมูลค่าการส่งออกยังคงติดลบต่อเนื่องจากปีก่อน โดยการส่งออกในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2559 ขยายติดลบ 1.99%

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) คาดการณ์ว่า เศรษฐกิจไทยปีนี้ล่าสุดลดลงจาก 3.5% เหลือ 3.1% ก็เพราะได้รับผลกระทบจากการส่งออกที่สำคัญจากเดิมที่คาดว่าจะไม่ขยายตัวเลย เป็นขยายติดลบ 2.5% เนื่องจากเศรษฐกิจประเทศคู่ค้าสำคัญยังมีปัญหา

ขณะที่กระทรวงการคลังประมาณการเศรษฐกิจล่าสุดยังยืนอยู่ที่ 3.3% เพราะเห็นว่ามาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจได้ผล การเร่งลงทุนภาครัฐเดินหน้าต่อเนื่อง แม้ว่าการลงทุนเอกชนยังไม่ขยับ แต่ปัญหาที่ยังแก้ไม่ตกคือการส่งออกจากเดิมที่คาดว่าจะขยายตัวติดลบ 0.7% มาเป็นขยายตัวติดลบ 1.9%

ด้านคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน หรือ  กกร.  คาดว่าเศรษฐกิจไทยปีนี้โตไม่หนี 3-3.5%  เนื่องจากในช่วงครึ่งปีแรกขยายตัวได้ดีกว่าที่คาด ส่งผลให้ทั้งปีมีความเป็นไปได้ที่เศรษฐกิจจะโตมากกว่าที่คาดการณ์ไว้ แต่ในส่วนของการส่งออกก็ยังคิดว่าจะติดลบ 2%

การส่งออกปี 2559 ที่หนีไม่พ้นขยายตัวติดลบ ทำให้การส่งออกของไทยขยายตัวติดลบเป็นปีที่ 3 ติดต่อกัน ซึ่งมีผลทำให้เศรษฐกิจไทยขยายตัวอยู่ในระดับต่ำอย่างหนีไม่พ้น แม้ว่ารัฐบาลจะมีมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจออกมาเป็นจำนวนมาก ก็ทำได้แค่พยุงไม่ให้เศรษฐกิจทรุดต่ำจนนักลงทุนไม่เชื่อมั่น

สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) วิเคราะห์ว่า ช่วง 7 เดือนแรกปี 2559 มูลค่าการส่งออกไทย หดตัวติดลบ 2.3% จากช่วงเดียวกันปีก่อน ตามการหดตัวของการส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้ไฟฟ้า แร่และเชื้อเพลิง และเป็นการหดตัวในเกือบทุกตลาด โดยเฉพาะตลาดจีนหดตัวติดลบ 9.2% และอาเซียน 9 ประเทศ หดตัวติดลบ 3.8%

การส่งออกที่ลดลงยังมาจาก ผลผลิตภาคเกษตรที่หดตัวในระดับสูงจากความแปรปรวนของสภาพอากาศ ส่งผลให้มูลค่าการส่งออกของไทยในเดือน ก.ค. 2559 ยังคงหดตัวต่อเนื่อง โดยการส่งออกสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตรหดตัว โดยสินค้าสำคัญที่ลดลง ได้แก่ ข้าว ยางพารา ผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง และน้ำตาล สินค้าส่งออกสำคัญของภาคอุตสาหกรรมที่หดตัวได้แก่ รถยนต์และส่วนประกอบ น้ำมันสำเร็จรูป เม็ดพลาสติก เครื่องรับวิทยุโทรทัศน์และส่วนประกอบ และเคมีภัณฑ์

นอกจากนี้ ในช่วงที่เหลือของปี 2559 การส่งออกยังมีปัจจัยเสี่ยงจาก 1.การชะลอตัวของเศรษฐกิจประเทศคู่ค้าหลัก และ 2.ความผันผวนของการตลาดเงินและตลาดอัตราแลกเปลี่ยน ทำให้ สศค.คาดว่า การส่งออกมีแนวโน้มหดตัวลง 1.9% ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญต่อการขยายตัวของเศรษฐกิจไทย

ทั้งนี้ รัฐบาลได้พยายามหันมาพึ่งพาเศรษฐกิจภายในประเทศ เพื่อลดผลกระทบจากการส่งออกมากขึ้น ซึ่งจะทำให้เศรษฐกิจโตได้ตามเป้าหมาย 3.3% โดยมีปัจจัยสนับสนุนหลักจากการใช้จ่ายและการลงทุนภาครัฐ ผ่านโครงการที่สำคัญของรัฐ โดยเฉพาะโครงการสาธารณูปโภค ได้แก่ โครงการบริหารจัดการน้ำและระบบขนส่งทางถนน และโครงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานภายใต้แผนปฏิบัติการด้านคมนาคมขนส่งในระยะเร่งด่วน พ.ศ. 2559 ที่มีความพร้อม ยังคงมีความต่อเนื่อง

นอกจากนี้ ด้านท่องเที่ยวเป็นตัวช่วยสำคัญของเศรษฐกิจไทย จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เพิ่มขึ้นโดยเฉพาะนักท่องเที่ยวจีนและรัสเซียที่เติบโตดี ขณะที่การลงทุนภาคเอกชนมีแนวโน้มฟื้นตัวจากปีก่อน

อย่างไรก็ตาม ธปท.รายงานเศรษฐกิจไทยเดือน ก.ค. 2559 โตแบบชะลอตัว เนื่องจากการใช้จ่ายภาครัฐแผ่วลงหลังเร่งการเบิกจ่ายและปัจจัยชั่วคราวที่กระตุ้นการบริโภคภาคเอกชนลดลง ด้านการส่งออกสินค้ายังคงซบเซาตามภาวะเศรษฐกิจประเทศคู่ค้าที่ฟื้นตัวช้า ส่งผลให้การลงทุนภาคเอกชนยังอยู่ในระดับต่ำ อย่างไรก็ดี ภาคการท่องเที่ยวยังขยายตัวสูง

สวนทาง กับ สศค.ที่มองว่าเศรษฐกิจไทยเดือน ก.ค. 2559 ขยายตัวอย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยการบริโภคภาคเอกชนปรับตัวดีขึ้น สะท้อนจากปริมาณรถจักรยานยนต์จดทะเบียนใหม่ในเดือน ก.ค. 2559 ขยายตัวต่อเนื่องที่ 7.4% และปริมาณการจำหน่ายรถยนต์นั่งขยายตัวที่ 9.6% สะท้อนกำลังซื้อของผู้บริโภคที่มีสัญญาณฟื้นตัวอย่างต่อเนื่องตามแนวโน้มราคาผลผลิตสินค้าเกษตรที่
เริ่มปรับตัวสูงขึ้น โดยรายได้เกษตรกรที่แท้จริงที่ขยายตัวที่ 17.7%

ไม่ว่าความเห็นของ ธปท. และ สศค. แนวโน้มเศรษฐกิจต่างกันอย่างไร แต่สิ่งหนึ่งต้องยอมรับว่าเศรษฐกิจที่ขยายตัวได้อย่างไม่เข้มแข็งเท่าที่ควร ก็มาจากการส่งออกของไทยมีปัญหาอาการสาหัส ไม่สามารถฉุดให้ฟื้นจากอาการโคม่าได้เลย ซึ่งนอกจากพึ่งไม่ได้แล้วยังเป็นภาระต้องหามาตรการอื่นๆ มาช่วยพยุงเศรษฐกิจชดเชยมูลค่าการส่งออกที่หายไป ทำให้เศรษฐกิจไทยฟื้นตัวได้ช้าและยากลำบากอย่างที่เป็นในปัจจุบัน