คลังปรับยุทธศาสตร์ใหญ่ รับมือโลกผันผวน

โดย...เกียรติศักดิ์ ผิวเกลี้ยง

ภาวะเศรษฐกิจโลกที่มีความผันผวนมากขึ้น ประกอบกับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว การค้าโลกแข่งขันรุนแรง และการเปลี่ยนทางสังคมและสิ่งแวดล้อมที่ต้องมีความยั่งยืน ทำให้การบริหารเศรษฐกิจของไทยมีความยากลำบากมากขึ้นเป็นเงาตามตัว

สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) ถือว่าเป็นเรื่องที่ท้าทายการทำงานของ สศค. ในฐานะมันสมองของกระทรวงการคลัง จึงจีดสัมมนาวิชาการประจำปีของ สศค. ในหัวข้อ “โลกเปลี่ยน คลังปรับ”

นายวิสุทธิ์ ศรีสุพรรณ รมช.คลัง กล่าวปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ “นโยบายการคลังการเงินเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง” ว่า สภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจโลกและเศรษฐกิจไทยมีการเปลี่ยนแปลง ซึ่งส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทย อีกทั้งในระยะต่อไป ทั่วโลกจะเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีและนวัตกรรม การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ กระทรวงการคลังจึงได้ดำเนินมาตรการเพื่อช่วยเหลือและสนับสนุนการขยายตัวทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง อาทิ มาตรการเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยแล้ง มาตรการ
เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากและผู้ประกอบการขนาดเล็กและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี)

นอกจากนี้ คลังยังมีการดำเนินนโยบายเพื่อรองรับความท้าทายในอนาคต 3 เป้าหมาย ได้แก่ 1. นโยบายการคลังการเงินเพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขัน อาทิ มาตรการทางภาษีเพื่อกระตุ้นให้เอกชนลงทุนในอุตสาหกรรมเป้าหมาย และเพื่อสนับสนุนเอสเอ็มอี และวิสาหกิจเริ่มต้น มาตรการยกระดับการจัดอันดับความยากง่ายในการประกอบธุรกิจ การพัฒนาระบบการชำระเงิน (อี-เพย์เมนต์) และการส่งเสริมการลงทุนขนาดใหญ่

2.นโยบายการคลังการเงินเพื่อสังคม ผ่านมาตรการเพื่อรองรับสังคมผู้สูงอายุและแก้ไข หนี้นอกระบบ และ 3.นโยบายสร้างความโปร่งใสและส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรมในสังคมไทย เช่น ร่าง พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างและบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. .... และโครงการกระทรวงการคลังคุณธรรม เพื่อวางรากฐานให้เศรษฐกิจของไทยแข็งแกร่งจากภายในและรองรับความท้าทายต่างๆ

ขณะเดียวกัน สศค. ยังได้เสนอผลงานทางวิชาการ เรื่อง “โลกเปลี่ยน คลังปรับ: เจาะยุทธศาสตร์การคลังไทย” สรุปได้ว่า ประเทศไทยนอกจากเผชิญกับความผันผวนเศรษฐกิจโลก และยังมีความท้าทายจากภายใน ได้แก่ การก้าวพ้นกับดักรายได้ปานกลาง การรับมือกับสังคมผู้สูงอายุ และการต่อสู้กับปัญหาความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ ทำให้รัฐบาลต้องดำเนินนโยบายการคลังและกึ่งการคลังที่เข้มข้นขึ้น ส่งผลให้มีภาระการคลังที่ต้องแบกรับเพิ่มขึ้น

ในขณะที่รายได้ของรัฐเพิ่มอย่างจำกัด ซึ่งเป็นความท้าทายของรัฐบาลในการรักษากรอบความยั่งยืนทางการคลัง กระทรวงการคลังจึงต้องมีการจัดทำแผนยุทธศาสตร์เพื่อรองรับความท้าทายทางเศรษฐกิจและการคลังดังกล่าว กระทรวงการคลังได้มีการจัดทำแผนแม่บทการปฏิรูปการคลังการเงินของกระทรวงการคลัง (พ.ศ. 2559-2563) และแผนแม่บทการคลังเพื่อสังคม (พ.ศ. 2559-2563) ที่สอดรับกับร่างยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี และร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 12 รวมทั้งสอดรับกับบริบทที่เปลี่ยนแปลง โดยแผนแม่บทการปฏิรูปการคลังการเงินฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อบรรลุเป้าหมาย 4 ประการ คือ การลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม การสนับสนุนศักยภาพและความสามารถในการแข่งขัน การรักษาความยั่งยืนทางการคลัง และการเป็นองค์กรต้นแบบในการบริหารงานอย่างมีธรรมาภิบาลและเป็นมืออาชีพ

นางกิริฎา เภาพิจิตร ผู้อำนวยการวิจัย ด้านการวิจัยและคำปรึกษาระหว่างประเทศ สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) กล่าวว่า เห็นด้วยกับแผนแม่บทที่กระทรวงการคลังได้จัดทำขึ้นมาก เพราะการรักษาความยั่งยืนทางการคลังมีความสำคัญที่สุด กระทรวงการคลังควรมีการบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องเพื่อพัฒนาแนวทางการใช้เครื่องมือต่างๆ ในการบริหารเศรษฐกิจของประเทศให้มีประสิทธิภาพ