เจาะลึกเขตเศรษฐกิจพิเศษ สาเหตุนักลงทุนเมิน

โดย...กนกวรรณ บุญประเสริฐ

ความคืบหน้าเรื่องการเปิดให้เอกชนประมูลเพื่อบริหารพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษตามนโยบายรัฐบาลทั้งหมด 3 พื้นที่ของกรมธนารักษ์ตามที่ได้มีการเปิดขายซองเอกสาร ตั้งแต่วันที่ 11 เม.ย.-19 พ.ค. 2559 ที่ผ่านมา ได้แก่ พื้นที่ จ.หนองคาย  ตราด และ จ.มุกดาหารนั้น ล่าสุดมีนักลงทุนยื่นซองประมูลเพื่อบริหารพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษเพียงรายเดียวที่ จ.ตราดทั้งนี้ หลังจากนี้กรมธนารักษ์จะพิจารณาข้อเสนอในการยื่นพัฒนาของเอกชนดังกล่าวให้ได้ภายใน 30 วัน โดยขณะนี้ผ่านมาแล้ว 1 สัปดาห์ ก่อนส่งต่อให้คณะกรรมการจัดหาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ ที่มี พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา รมว.มหาดไทย พิจารณาเห็นชอบต่อไป

จักรกฤศฏิ์ พาราพันธกุล อธิบดีกรมธนารักษ์ กล่าวถึงสาเหตุที่นักลงทุนยังไม่สนใจเข้ามาประมูลเพื่อบริหารพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ เนื่องจากนักลงทุนเห็นว่าเงื่อนไขและข้อกฎหมายยังไม่มีความชัดเจน เช่น การให้ทำการศึกษาความคุ้มค่าในการลงทุนในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษภายใน 60 วันนั้น นักลงทุนเห็นว่ายังน้อยเกินไป รวมทั้งยังมีความกังวลว่ายังไม่มีความชัดเจนในเรื่องของกฎหมาย โดยเฉพาะกฎหมายเกี่ยวกับการให้เช่าพื้นที่ เพราะว่าตามปกติการพัฒนาพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมเป็นเรื่องของการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย หรือ กนอ. ก่อนจะให้เอกชนเช่าต่อ แต่การพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษเป็นเรื่องที่เอกชนจะต้องเข้ามาพัฒนาพื้นที่ จึงเกิดความกังวลว่าจะสามารถนำพื้นที่ไปให้เอกชนรายอื่นเช่าต่อได้หรือไม่

นอกจากนี้ เอกชนเห็นว่าราคาเช่าในการพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษยังสูงเกินไป รัฐบาลควรปรับลดลงกว่านี้ โดยข้อเสนอต่างๆ จะต้องมีการเสนอให้รัฐบาลพิจารณาแก้ไขต่อไป และเชื่อว่าเรื่องเขตเศรษฐกิจพิเศษมีความน่าสนใจ แม้จะมีคนเข้ามาประมูลเพียง 1 ราย ที่ จ.ตราด ก็ตาม

อย่างไรก็ดี ก่อนหน้านี้กรมธนารักษ์ได้เปิดให้นักลงทุนเอกชนซื้อเอกสารการลงทุนในที่ราชพัสดุ 3 แปลง ได้แก่ จ.หนองคาย มีเนื้อที่ 718 ไร่ เป็นพื้นที่ที่มีความพร้อมมากที่สุด เพราะเป็นช่องทางการค้าชายแดนไทย ลาว มูลค่าการค้าชายแดนสูงที่สุด อยู่ใกล้กับสนามบินอุดรธานีเพียง 60 กิโลเมตร มีเอกชนแสดงความสนใจหลายราย แต่สุดท้ายเข้ามายื่นซองเพียงรายเดียว

ขณะที่เขตเศรษฐกิจ จ.มุกดาหาร มีเนื้อที่ 1,080 ไร่ เป็นจุดการค้าชายแดนไทย ลาว มีมูลค่าการค้าอันดับที่ 2 และกำลังจะมีทางรถไฟที่เชื่อมไปเวียดนามและจีนตอนใต้ได้ ส่วนพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ จ.ตราด มีเนื้อที่ 895 ไร่ อยู่ใกล้ชายแดนที่เป็นจุดผ่านแดนเชื่อมต่อเกาะกง กัมพูชา สามารถเชื่อมโยงถึงท่าเรือแหลมฉบัง และท่าเรือสีหนุวิลล์ได้

สำหรับอัตราค่าเช่าขั้นต่ำที่เตรียมเปิดประมูลคิดอัตราเท่ากันที่ 2.4 หมื่นบาท/ไร่/ปี ปรับค่าเช่า 15% ทุก 5 ปี และค่าธรรมเนียมคิดเท่ากันที่ 1.6 แสนบาท/ไร่ ใน 50 ปี แต่จะยกเว้นค่าธรรมเนียม 5 ปีแรก หรือกรณีชำระในช่วงปี 6-10 ปี ต้องเสียดอกเบี้ยเพิ่มในอัตราตลาด

โดยกรมธนารักษ์คาดว่าจะมีรายได้จากค่าเช่าในปีแรกราว 64 ล้านบาท ส่วนค่าธรรมเนียมเช่า 50 ปี จ่ายครั้งเดียว คิดเป็นรายได้ 430 ล้านบาท แต่คาดว่าผู้เช่าจะยังไม่จ่ายค่าธรรมเนียมในช่วง 5 ปีแรก

ทั้งนี้ ถือเป็นครั้งแรกที่กรมธนารักษ์เปิดให้เอกชนประมูลที่ราชพัสดุตามมาตรการของรัฐบาลในการสนับสนุนการลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษ แต่น่าสังเกตว่าสาเหตุที่เอกชนเข้าร่วมประมูลน้อย อาจเป็นเพราะมีคุณสมบัติไม่ถึงเกณฑ์ เช่น การที่จะต้องเป็นบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ หรือต้องมีประสบการณ์ด้านพัฒนาที่นิคมอุตสาหกรรมอย่างน้อย 1 ปี และมีความสำเร็จย้อนหลัง 3 ปี ทำให้นักลงทุนท้องถิ่นที่แม้จะมีเงินทุนพอ แต่ขาดคุณสมบัติข้างต้น ไม่สามารถเข้าประมูลโครงการได้

เรื่องเงื่อนไขการประมูลจึงเป็นโจทย์ใหม่ที่กรมธนารักษ์อาจจะต้องหยิบยกขึ้นมาพิจารณา และเสนอรัฐบาลให้ปรับปรุง เพื่อให้เอกชนและผู้ประกอบการในท้องถิ่นได้มีส่วนร่วมมากขึ้น