ส่องโอกาสรร.ไทยลุยต่างแดน เอเชียง่ายสุด-อเมริกางานหิน

โดย...จารุพันธ์ จิระรัชนิรมย์

กลยุทธ์การนำแบรนด์โรงแรมไทยไปขยายในต่างประเทศมีมาพักใหญ่แล้ว เพื่อกระจายความเสี่ยงทางธุรกิจ เพราะถ้ายังมีโรงแรมอยู่ในไทยเพียงอย่างเดียว หากมีสถานการณ์ใดที่กระทบการท่องเที่ยวเกิดขึ้นในไทย ก็จะส่งผลกระทบต่อธุรกิจอย่างหนัก เหมือนเช่นที่เคยประสบหลายเหตุการณ์ในช่วงที่ผ่านมา อย่างไรก็ตามโอกาสการเกิดและเติบโตของโรงแรมไทยในแต่ละภูมิภาคนั้นก็แตกต่างกัน

ม.ล.สุรวุฒิ ทองแถม รองประธานอาวุโส ออนิกซ์ ฮอสพิทาลิตี้ เปิดเผยว่า หากจะนำแบรนด์โรงแรมไทยไปขยายตลาดในยุโรปในรูปแบบการรับบริหารคงจะยาก นอกจากใช้กลยุทธ์การซื้อกิจการ (เทกโอเวอร์) โรงแรมที่มีประวัติศาสตร์ความเป็นมายาวนาน จากนั้นก็ยังคงใช้แบรนด์โรงแรมนั้นในการดำเนินธุรกิจอยู่ แต่นำกระบวนการบริการแบบไทยเข้าไปใส่ เช่น ห้องอาหารไทย
สปาไทย เพื่อสะท้อนเอกลักษณ์ที่ประเทศอื่นยากจะเลียนแบบ

“ถ้าจะเข้าไปลงทุนนำแบรนด์โรงแรมไทยในยุโรป คงต้องใช้เวลา ค่อยๆ รุกคืบ เพราะทัศนคติคนยุโรปและเอเชียยังมีความเหลื่อมล้ำกันมาก ยุโรปยังมองภาพเอเชียว่าล้าหลังกว่า ซึ่งมีผลต่อความเชื่อมั่นใช้บริการโรงแรมแบรนด์ไทย แม้จะมีบริการดี ไมตรีจิตดี ก็ยังไม่พอที่จะช่วงชิงส่วนแบ่งตลาดได้ ยกเว้นไปเทกโอเวอร์ แล้วสร้างมูลค่าเพิ่มให้โรงแรมด้วยการนำอัตลักษณ์ไทยเข้าไปเสริม” ม.ล.สุรวุฒิ กล่าว

ขณะที่การขยายแบรนด์โรงแรมไทยในแอฟริกา หากโรงแรมไทยกลุ่มไหนต้องการไปภูมิภาคนี้ต้องมีศูนย์กลางการปฏิบัติงานที่สามารถสั่งงานได้ไม่ไกล ไม่ใช่ทุกอย่างต้องสั่งการจากกรุงเทพฯ เพราะการบริหารจัดการโรงแรมต้องฉับไว ทันเหตุการณ์ เนื่องจากในแอฟริกามีการเปลี่ยนแปลงที่เหนือความคาดหมายได้หลายอย่าง เช่น ด้านเสถียรภาพการเมือง ความปลอดภัยทางสุขภาพ จึงต้องการศูนย์กลางการบริหารใกล้ๆ ที่เดินทางไปแอฟริกาได้สะดวก

สำหรับภูมิภาคตะวันออกกลาง มีโรงแรมไทยไปบุกเบิกตลาดและประสบความสำเร็จแล้ว ดังนั้นในอนาคตก็คงมีแบรนด์ไทยไปขยายในภูมิภาคนี้มากขึ้นเรื่อยๆ เพราะการให้บริการ มาตรฐานของโรงแรมไทยมีชื่อเสียงระดับดีในภูมิภาคตะวันออกกลางแล้ว ประกอบกับมีนักท่องเที่ยวจากตะวันออกกลางเดินทางมาไทยซ้ำหลายครั้ง ทำให้รู้จักและใกล้ชิดกับโรงแรมไทยยิ่งกว่านักท่องเที่ยวยุโรปที่ถึงแม้จะมาไทยซ้ำหลายครั้ง แต่ก็ไม่ได้มีความถี่เท่ากับนักท่องเที่ยวตะวันออกกลาง

ม.ล.สุรวุฒิ กล่าวอีกว่า หากเป็นในอเมริกาเส้นทางของโรงแรมแบรนด์ไทยในภูมิภาคนี้คงจะยากลำบาก และต้องเผชิญอุปสรรคมาก เพราะเป็นภูมิภาคต้นกำเนิดของเครือโรงแรมขนาดใหญ่จำนวนมาก ถือเป็นภูมิภาคที่หากโรงแรมไทยกลุ่มใดต้องการจะไปขยายตลาด จะต้องเผชิญกับเส้นทางที่ขรุขระมากที่สุดเมื่อเทียบกับภูมิภาคอื่น ไม่ว่าจะเป็นทางอเมริกาเหนือ หรืออเมริกาใต้ก็ตาม

เมื่อย้อนกลับมาดูโอกาสการขยายโรงแรมไทยในภูมิภาคเอเชีย พบว่า โรงแรมไทยมีโอกาสขยายในภูมิภาคนี้ได้มาก แต่หากเป็นประเทศที่พัฒนาไปไกลแล้วอย่างญี่ปุ่นและเกาหลี อาจไม่ง่ายสำหรับโรงแรมไทย เพราะกลุ่มนี้มีความเป็นชาตินิยมสูง จงรักภักดีต่อแบรนด์โรงแรมของประเทศตัวเอง อีกทั้งมีอุปสรรคเรื่องภาษา การสื่อสาร แต่ถ้าเป็นการขยายในจีนจะง่ายกว่า เพราะความต้องการโรงแรมมีมาก จากความต้องการเดินทางภายในประเทศที่สูง

อย่างไรก็ตาม นักท่องเที่ยวต่างชาติที่เข้าไปเที่ยวจีนยังมีไม่มากนัก ดังนั้นหากจะไปขยายโรงแรมในจีนน่าจะเป็นรูปแบบการรับจ้างบริหารมากกว่าจะไปลงทุนเอง และต้องมั่นใจว่ามีพันธมิตรจีนที่ดี มีพนักงานที่สื่อสารกับคนจีนได้ชัดเจน เข้าใจกระบวนการคิด และกฎหมายต่างๆ ของจีนที่เกี่ยวข้อง ซึ่งรวมถึงเรื่องการเก็บภาษีที่แต่ละพื้นที่ในจีนก็มีความแตกต่างกัน

ด้านการขยายโรงแรมไทยในเอเชียใต้ จะต้องมีพันธมิตรท้องถิ่นร่วมด้วยจึงมีโอกาสประสบความสำเร็จสูง เพราะบางประเทศมีนักท่องเที่ยวต่างชาติไม่มาก มีแต่กลุ่มนักธุรกิจที่ใช้บริการโรงแรม การมีพันธมิตรท้องถิ่นจะช่วยเรื่องเครือข่ายในภูมิภาคนั้น ตัวอย่างประเทศในเอเชียใต้ ที่มีโอกาสดีที่จะเข้าไปในช่วงนี้คือ ศรีลังกา เพราะเป็นช่วงที่การท่องเที่ยวเริ่มฟื้นตัว นักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้มีโอกาสสร้างชื่อเสียงแบรนด์ไทยให้เกิดขึ้นได้

สุรพงษ์ เตชะหรูวิจิตร กรรมการผู้จัดการ โรงแรมเอเชีย ในฐานะอดีตนายกสมาคมโรงแรมไทย กล่าวว่า หากโรงแรมไทยจะไปขยายการลงทุนหรือรับบริหารโรงแรมในต่างประเทศ ภูมิภาคอาเซียนเป็นภูมิภาคที่ไปง่ายที่สุดแล้ว เพราะมีระยะทางไม่ไกลจากไทย ดังนั้นหากจะไปรับบริหารโรงแรมก็จะมีต้นทุนการบริหารไม่แพงมาก เนื่องจากโดยปกติหากไปรับบริหารโรงแรมที่ไหนไว้ เครือโรงแรมไทยนั้นก็อาจต้องส่งคนเดินทางไปมาบ่อยๆ ในจุดหมายนั้นๆ

ทั้งนี้ ปัจจุบันไม่ใช่แค่เครือโรงแรมขนาดใหญ่ที่ไปขยายในต่างประเทศ เครือโรงแรมไทยที่เป็นขนาดกลางและขนาดเล็ก มีไม่ถึง 100 ห้อง ก็ออกไปขยายในอาเซียนกันมากแล้ว ส่วนหนึ่งก็เป็นเพราะผู้ประกอบการไทยจำนวนมากอยู่คู่กับธุรกิจโรงแรมมายาวนาน มีความเป็นมืออาชีพมากพอสมควรจึงพร้อมที่จะออกไปขยายตัวในอาเซียนได้ โดยเฉพาะในประเทศกัมพูชา ลาว เมียนมา และเวียดนาม (ซีแอลเอ็มวี) ที่โอกาสการไปเปิดโรงแรมใหม่ๆ ยังดีอยู่ เนื่องจากราคาห้องพักดี

“การลงทุนโรงแรมในไทยปัจจุบันมีส่วนต่างกำไร (มาร์จิ้น) ต่ำกว่าประเทศอื่นในอาเซียน หากจะลงทุนอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ก็มีต้นทุนการลงทุนสูง แต่หากทำโรงแรมไม่ถูกกฎหมายก็มีความเสี่ยง วันดีคืนดีอาจถูกปราบปรามได้ ดังนั้นคนที่ตั้งใจทำดี ถูกกฎหมายจึงมองเห็นโอกาสว่าหากไปขยายในประเทศซีแอลเอ็มวีก็น่าจะดีกว่า” สุรพงษ์ กล่าว

เมื่อโอกาสของโรงแรมไทยในการไปปักธงแต่ละภูมิภาคนั้นแตกต่างกัน ก็ขึ้นอยู่กับเครือโรงแรมไทยแต่ละเครือว่าจะเลือกกลยุทธ์ใดไปบุกภูมิภาคนั้นๆ ซึ่งในภูมิภาคเดียวกันเครือโรงแรมไทยที่ไปลงทุนแล้วอาจใช้กลยุทธ์แตกต่างกันตามความถนัดและโอกาส บ้างก็เน้นซื้อกิจการเครือโรงแรมในภูมิภาคนั้นที่มีอยู่เดิม แล้วนำแบรนด์ภูมิภาคนั้นซึ่งแข็งแกร่งอยู่แล้วมาเป็นอีกโอกาสขยายธุรกิจต่อ บางเครือเน้นร่วมทุนพันธมิตรในพื้นที่ แต่ไม่ว่าใช้กลยุทธ์ใด การที่โรงแรมไทยไปขยายในต่างประเทศได้มาก ก็เป็นเครื่องสะท้อนสำคัญถึงความแข็งแกร่งของแบรนด์โรงแรมไทยด้วยเช่นกัน