หลัก 6 ข้อเพื่อธุรกิจยั่งยืน

โดย...ยุทธศักดิ์ คณาสวัสดิ์ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน

ในอดีตมีหนังสือหลายเล่มเล่าเกี่ยวกับกลยุทธ์ทางธุรกิจ โดยศึกษาบริษัทยอดเยี่ยมเกี่ยวกับแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) แต่เมื่อเวลาผ่านไป บริษัทที่กล่าวอ้างอิงว่าเป็นเลิศกลับตกต่ำลงมาก หลายบริษัทได้ล้มละลายหรือถูกซื้อกิจการไป

ศ.ไมเคิล คูซูมาโน แห่งคณะบริหารธุรกิจสโลน สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ ได้ศึกษาพบว่าหนังสือดังกล่าววิเคราะห์เพียงผิวเผิน ไม่ได้มุ่งเน้นศึกษาปัจจัยที่ทำให้บริษัทนั้นๆ ดำรงความเป็นเลิศในระยะยาว เขาจึงเขียนหนังสือ “Staying Power : Six Enduring Principles for Managing Strategy and Innovation in an Uncertain World” เล่าถึงหลักการ 6 ประการ ที่จะทำให้บริษัทประสบผลสำเร็จในระยะยาว

ประการแรก Platform, not just products ต้องเน้นแพลตฟอร์ม และหากเป็นแพลตฟอร์มมาตรฐานใช้แพร่หลายทั่วโลก จะทำให้ได้เปรียบในการแข่งขันอย่างยาวนาน เช่น วินโดวส์ของค่ายไมโครซอฟท์ แอนดรอยด์ของค่ายกูเกิล ประการที่สอง Services, not just products (or platform) ต้องมุ่งเน้นจำหน่ายในรูปบริการ เนื่องจากจะสร้างผลกำไรมากกว่า เช่น บริษัท โรลส์-รอยซ์  ซึ่งเดิมขายเครื่องยนต์ไอพ่น ได้เปลี่ยนมาเป็นบริการให้เช่าเครื่องยนต์เป็นรายชั่วโมงซึ่งสำเร็จมาก

ประการที่สาม Capabilities, not just strategy จากสถานการณ์ที่พยากรณ์ล่วงหน้าได้ยาก ทำให้แผนกลยุทธ์ล้าสมัยรวดเร็ว ต้องพัฒนาสมรรถนะให้แข็งแกร่งในด้านต่างๆ เพื่อให้อยู่รอดแม้เผชิญวิกฤต ประการที่สี่ Pull, not just push แทนที่เน้น Push ซึ่งพัฒนาผลิตภัณฑ์แล้วนำไปจำหน่าย จะต้องเปลี่ยนมาเป็น Pull คือ ศึกษาเชิงลึกเกี่ยวกับลูกค้าก่อน จากนั้นพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อตอบสนองความต้องการให้รวดเร็วเหนือคู่แข่ง

ประการที่ห้า Scope, not just scale ลูกค้ามีรสนิยมหลากหลาย ทำให้ Economies of Scale ไม่สำคัญมากเหมือนในอดีต แทนที่จะผลิตในรูปแบบเดียวมากๆ เพื่อให้มีต้นทุนต่ำสุด จะต้องเปลี่ยนมาผลิตให้มีรูปแบบหลากหลาย แต่ต้นทุนเพิ่มขึ้นไม่มากนัก และ ประการที่หก Flexibility, not just efficiency องค์กรต้องยืดหยุ่นเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง เช่น ออกแบบโรงงานให้ผลิตรถยนต์หลายแบบไปพร้อมๆ กัน แม้ว่าประสิทธิภาพจะต่ำกว่ากรณีที่ออกแบบให้ผลิตแบบเดียวกันก็ตาม

ศ.คูซูมาโน กล่าวว่า ทุกสิ่งล้วนอนิจจัง ปรากฏการณ์บริษัทที่เคยยิ่งใหญ่แล้วตกต่ำนั้น เป็นปกติวิสัยในโลกธุรกิจ เป็นการยากที่จะยิ่งใหญ่ค้ำฟ้า