ไฟ

เป็นบทเรียนราคาแพงอีกครั้ง เมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้อาคารพักอาศัย 9 ชั้น ในซอยนราธิวาส 18 ซึ่งทีมผู้เชี่ยวชาญของวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์ (วสท.) ลงพื้นที่สำรวจความเสียหายและสันนิษฐานว่าต้นเพลิงน่าจะเกิดขึ้นบริเวณห้องนั่งเล่นชั้น 3 ก่อนลุกลามผ่านช่องบันไดไปจนถึงชั้น 9 อย่างรวดเร็ว จนสร้างความเสียหายแก่อาคารเป็นวงกว้าง

ถึงแม้โครงสร้างโดยรวมยังสามารถรับน้ำหนักอาคารได้ และจุดที่เกิดความเสียหายสามารถซ่อมแซมตามอาการได้ แต่เรื่องที่ควรเรียนรู้ก็คือ ระบบป้องกันอัคคีภัยและการหนีไฟที่เป็นปัญหาในหลายอาคาร

ไม่ใช่ครั้งแรกที่เกิดไฟไหม้บนตึกสูงจนมีผู้เสียชีวิต ปัจจุบันมีอาคารสูงจำนวนมากที่ก่อสร้างก่อน พ.ร.บ.ควบคุมอาคารปี พ.ศ. 2535 ซึ่งเป็นกฎหมายที่มีจุดประสงค์ให้เกิดความปลอดภัยให้กับผู้อยู่อาศัยในอาคารสูง อาคารเก่าจำนวนนี้ถึงแม้จะมีอุปกรณ์ประกอบอาคาร เช่น ถังดับเพลิงและบันไดหนีไฟ แต่ไม่เพียงพอหากเกิดเพลิงไหม้ที่ลุกลามรวดเร็ว

อาคารที่มีความปลอดภัยต่อผู้อยู่อาศัย ควรมีระบบการแจ้งเหตุเพลิงไหม้อัตโนมัติและแจ้งเตือนภัยได้ทั่วถึงทุกพื้นที่ของอาคาร โดยเฉพาะแม้ว่าผู้อยู่อาศัยจะหลับอยู่ก็ต้องส่งสัญญาณดังพอที่จะปลุกคนได้ขณะหลับ

มีบันไดหนีไฟที่ปลอดภัยและเข้าถึงได้ง่ายอย่างน้อยสองบันได และมีป้ายบอกทางหนีไฟโดยมีไฟแสงสว่างฉุกเฉินบอกทางออกหนีไฟอย่างชัดเจน อีกทั้งต้องมีแผนผังทางหนีไฟและอุปกรณ์ดับไฟในทุกชั้นของอาคาร ขณะที่ต้องมีแผนฉุกเฉินเมื่อเกิดเพลิงไหม้ และมีการซักซ้อมแผนอพยพหนีไฟทุกปี ซึ่งคนส่วนใหญ่ละเลยไม่ให้ความสำคัญทั้งที่เป็นเรื่องจำเป็นมากที่สุดหากอาศัยอยู่ในอาคารสูง

ปัจจุบันมีอาคารสำนักงานและคอนโดพักอาศัยสร้างขึ้นใหม่เป็นจำนวนมาก แต่ละแห่งมีการตกแต่งทั้งภายในและภายนอก ซึ่งบ่อยครั้งวัสดุตกแต่งจะเป็นเชื้อเพลิงอย่างดี เมื่อเกิดไฟไหม้ก็ลุกลามเร็ว ดับไฟยาก จึงควรเลือกวัสดุตกแต่งที่ไม่ติดไฟหรือติดไฟยาก ไม่ลามไฟ และเกิดควันน้อย ไม่เป็นพิษ

เจ้าของอาคารควรคำนึงถึงมาตรฐานความปลอดภัยด้านอัคคีภัย ซึ่งวสท.กำลังจัดทำให้เหมาะสมตามลักษณะและการใช้งานอาคาร 9 ประเภทคือ อาคารโรงแรม โรงพยาบาล ห้างสรรพสินค้า โรงงาน สำนักงาน ที่พักอาศัย ตลาดเก่าหรือชุมชนเก่า สถานศึกษา และสถานบริการ ซึ่งจะเป็นมาตรฐานข้อแนะนำที่ควรปฏิบัติเพื่อลดความเสี่ยง เพิ่มความปลอดภัยตลอดอายุการใช้งาน

สิ่งที่ วสท.สังเกต คือ มีหลายอาคารสูงที่อยู่ในซอยแคบๆ และยังมีรถจอดเกะกะขวางทางรถดับเพลิง เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน ทำให้กว่าจะเข้าถึงพื้นที่ ไฟก็ลุกลามสร้างความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินไปแล้ว

และเห็นได้ชัดว่าการดับไฟจากภายนอกอาคารภายหลังไฟลุกลามมักจะสายเกินไปอยู่เสมอ ดังนั้นอาคารสูงจึงต้องมีระบบดับเพลิงของตนเองทั้งระบบพ่นน้ำจากเพดานและมีสายดับเพลิงที่เข้าถึงและสังเกตได้ง่ายในทุกชั้น หลายอาคารเก็บสายดับเพลิงไว้มิดชิดเกิน เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินจึงหาไม่เจอ

สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการ “อย่าประมาท” เพราะถึงแม้อาคารสูงจะถูกออกแบบและติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันและดับเพลิงไว้แล้ว แต่เมื่อไม่ได้รับการดูแลรักษาอย่างดี ปล่อยละเลยให้ใช้งานไม่ได้ โดยคิดว่าเหตุการณ์อัคคีภัยคงไม่เกิดขึ้นกับตัวเอง จึงกลายเป็นความผิดพลาดครั้งแล้วครั้งเล่า

เมื่อเรารู้ว่าไฟสามารถทำลายได้ทุกสิ่ง เราก็ควรรู้ว่าเราจะจัดการกับไฟได้อย่างไร ถึงจะนอนหลับได้คลายกังวล