แบงก์หดสินเชื่อ ชะลอรับเงินฝาก

โดย...ศุภลักษณ์ เอกกิตติวงศ์

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย ประเมินแนวโน้มสินเชื่อของธนาคารพาณิชย์ 14 แห่ง ในไตรมาสแรกปีนี้ว่ามีโอกาสประคองการเติบโต 4-4.2% จากช่วงเดียวกันปีก่อน แม้ว่าไตรมาสแรกของทุกปีจะมีการชำระคืนสินเชื่อของภาคธุรกิจ ทำให้การเติบโตของสินเชื่อธนาคารพาณิชย์ลดลงจากไตรมาสก่อนหน้า

เหตุผลดังกล่าวส่งผลต่อทิศทางเงินฝากไตรมาสแรกปีนี้ ทำให้ความจำเป็นต้องสะสมเงินฝากเพื่อไปปล่อยกู้ลดลง ธนาคารพาณิชย์ส่วนใหญ่ยังคงใช้กลยุทธ์การบริหารต้นทุนดอกเบี้ยให้อยู่ในระดับต่ำ เพื่อประคองความสามารถในการทำกำไร การออกแคมเปญเงินฝากพิเศษจะมุ่งชดเชยแคมเปญเดิมที่ครบกำหนด เพื่อรักษาสภาพคล่องไว้มากกว่าการชิงส่วนแบ่งตลาดลูกค้าใหม่

อย่างไรก็ดี สิ้นปี 2558 ที่ผ่านมา ธนาคารพาณิชย์ 14 แห่ง มีเงินให้สินเชื่อสุทธิเพิ่มขึ้น 3.48 แสนล้านบาท จากปี 2557 หรือเติบโต 3.43% ส่วนเงินฝากนั้นธนาคารพาณิชย์ใช้กลยุทธ์บริหารต้นทุนดอกเบี้ยเพื่อประคองส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยในจังหวะที่สินเชื่อเติบโตชะลอลง ทำให้ยอดเงินฝากเติบโตเพียง 1.61 แสนล้านบาท หรือ 1.46% มียอดคงค้างราว 11.2 ล้านล้านบาท

สินเชื่อที่เติบโตสูงกว่าเงินฝาก ทำให้สภาพคล่องตึงตัวขึ้น โดยสัดส่วนเงินให้สินเชื่อรวมต่อเงินฝากรวมกับตราสารหนี้ที่ออกและเงินกู้ยืม (LTD+Borrowing Ratio) เพิ่มขึ้นจาก 88.68% ณ สิ้นปี 2557 เป็น 90.81% ในสิ้นปี 2558 และสัดส่วนสินทรัพย์สภาพคล่องต่อสินทรัพย์รวมลดลงจาก 22.32% ในปีก่อนหน้า เป็น 20.10% ในปี 2558

ทั้งนี้ การลดลงของเงินฝากมาจากธนาคารพาณิชย์ขนาดเล็กเป็นสำคัญ ขณะที่ธนาคารขนาดใหญ่เงินฝากเติบโตเล็กน้อยไม่ถึง 2% โดยธนาคารทหารไทยขยายตัวสูงสุด 12.7% ตามกลยุทธ์การขยายฐานลูกค้า

อนุชิต อนุชิตานุกูล รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ ประธานสายพัฒนาระบบงานช่องทางขายและผลิตภัณฑ์ ธนาคารเกียรตินาคิน เปิดเผยว่า เงินฝากของธนาคารหดตัวกว่า 20% อยู่ที่ 1.04 แสนล้านบาท เป็นไปตามกลยุทธ์การหาสภาพคล่องที่หลากหลาย โดยช่วงนี้การระดมทุนในตลาดเงินมีต้นทุนถูกกว่าเงินฝาก จึงเลือกใช้ตลาดทุนแทน และธนาคารมีความเชี่ยวชาญด้านเวลธ์แมเนจเมนต์ มีลูกค้าบริหารเงินมากกว่าเงินฝาก  จึงไม่จำเป็นต้องแบกต้นทุนเงินฝากไว้มากเกินไป

อย่างไรก็ดี ไม่ได้หมายความว่าธนาคารจะไม่ระดมเงินฝาก แต่จะพิจารณาตามช่วงเวลาที่เหมาะสมกระจายหลากหลายรูปแบบทั้งเงินฝากออมทรัพย์ เงินฝากประจำ และตลาดเงิน ตามเทคนิคบริหารต้นทุน เช่น ช่วงใดที่มีน้ำหนักเงินฝากระยะยาวมาก ก็จะเบนไประดมทุนระยะสั้นแทน

สำหรับธนาคารเกียรตินาคินมีแหล่งเงินทุนหลากหลาย แบ่งเป็น หุ้นกู้ 34-35% เงินฝากออมทรัพย์และกระแสรายวัน 30% เงินฝากประจำ 29% ที่เหลือเป็นเงินกู้ระหว่างธนาคาร โดยเงินฝากประจำมีค่าเฉลี่ยการครบกำหนดอยู่ที่ 7 เดือน

ปัจจุบันสัดส่วนเงินให้สินเชื่อต่อเงินฝาก (Loan To Deposit) อยู่ที่ 170.6% แต่สัดส่วนเงินให้สินเชื่อต่อเงินฝากและเงินกู้ยืมอยู่ที่ 107.6% สะท้อนได้ชัดเจนว่าเงินฝากไม่ได้เป็นแหล่งทุนที่ตอบโจทย์สภาพคล่องของธนาคารเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป

อนุชิต กล่าวว่า แนวโน้มสภาพคล่องในตลาดยังอยู่ระดับสูงจากการที่เศรษฐกิจโลกยังชะลอ ประเทศใหญ่ เช่น สหภาพยุโรป และญี่ปุ่น ยังมีแนวโน้มทำคิวอีเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ ปริมาณเงินในตลาดมีมากทำให้ต้นทุนเงินอยู่ระดับต่ำอีกระยะหนึ่ง

สำหรับสภาพคล่องในประเทศ ขณะนี้ยังมีส่วนเกินอยู่ สังเกตจากสถาบันการเงินไม่ค่อยแย่งเงินฝากมากนัก มีเพียงการออกเงินฝากเพื่อรักษาฐานลูกค้าที่ครบกำหนด แต่มีตัวแปรสำคัญคือการลงทุนโครงการขนาดใหญ่ของรัฐบาล ที่หากเริ่มเดินหน้าได้ปีนี้อาจเห็นการดึงสภาพคล่องไปบ้าง แต่เชื่อว่าไม่น่าจะตึงตัวเพราะอีกด้านหนึ่งรัฐต้องปล่อยเงินสู่ระบบเช่นกัน