น้ำมันทรุด จีนชะลอ กดหุ้น

หลังปีใหม่ตลาดหุ้นทั่วโลกดิ่งต่อเป็นสัปดาห์ที่ 2 รวมแล้วกว่า 8% เฉพาะวันศุกร์ที่ผ่านมา ดาวโจนส์ร่วง 2.39% ตลาดหุ้นยุโรปดิ่ง 2.8% ดัชนีหุ้นเซี่ยงไฮ้ฮวบ 3.6% เหตุวิตกราคาน้ำมันหลุด 30 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล เศรษฐกิจโลกชะลอตัว

เมื่อวันศุกร์น้ำมันดิบเบรนต์ดิ่ง 6.3% ปิดที่ 28.94 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล ทำจุดต่ำสุดครั้งใหม่ในรอบ 12 ปี วิตกน้ำมันล้นตลาดหลังมีรายงานว่าอิหร่านเตรียมส่งออกน้ำมันเพิ่มขึ้น และชาติมหาอำนาจจ่อยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่านในวันเสาร์ สำนักงานพลังงานปรมาณูสากล (IAEA) ได้ประกาศรับรองว่าอิหร่านได้ยุติโครงการนิวเคลียร์แล้วตามที่ได้ทำข้อตกลงกับชาติมหาอำนาจ ซึ่งเป็นการปูทางไปสู่การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร ด้านอิหร่านระบุว่าจะส่งออกน้ำมันเพิ่มขึ้นราว 1 ล้านบาร์เรล/วัน ภายใน 6 เดือนหลังจากนี้การร่วงยาวของราคาน้ำมันกระทบอุตสาหกรรมน้ำมันและสินค้าโภคภัณฑ์ รวมถึงประเทศที่ต้องพึ่งพาการส่งออกสินค้าโภคภัณฑ์

ล่าสุดประธานาธิบดีเวเนซุเอลาประกาศภาวะฉุกเฉินทางเศรษฐกิจ หลังจากราคาน้ำมันดิบร่วงลงอย่างหนัก หุ้นกลุ่มพลังงานร่วงลงตามราคาน้ำมันดิบ ท่ามกลางความวิตกว่าบริษัทที่เป็นเจ้าของทรัพยากรพลังงานและเหมืองแร่ต้องทยอยตั้งสำรองเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์ ขณะที่บริษัทที่แบกหนี้ก้อนมหึมาที่ได้กู้ยืมมาลงทุนในช่วงที่น้ำมันแพงมีความเสี่ยงสูงขึ้นที่อาจเกิดการผิดนัดชำระหนี้

นอกจากนี้ ตลาดหุ้นยังได้รับแรงกดดันจากข้อมูลเศรษฐกิจที่อ่อนแอของจีนและสหรัฐเมื่อวันศุกร์ ธนาคารกลางจีน เปิดเผยว่า ยอดปล่อยกู้ใหม่สกุลเงินหยวนในเดือน ธ.ค. อยู่ที่ 5.978 แสนล้านหยวน (9.07 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ) ลดลงจาก 7.089 แสนล้านหยวน ในเดือน พ.ย. ส่วนข้อมูลในฝั่งสหรัฐนั้น การผลิตภาคอุตสาหกรรมปรับตัวลง 0.4% ในเดือน ธ.ค. โดยร่วงลงเป็นเดือนที่ 3 ติดต่อกัน ขณะที่ยอดค้าปลีกลดลง 0.1% ในเดือน ธ.ค. สู่ระดับ 4.481 แสนล้านเหรียญสหรัฐ และดัชนีภาวะธุรกิจโดยรวม (Empire State Index) ยังคงอยู่ในภาวะหดตัวเป็นเดือนที่ 6 เพราะได้รับผลกระทบจากการแข็งค่าของเงินเหรียญสหรัฐ การลดการใช้จ่ายทุนและอุปสงค์โลกที่อ่อนแอ

ขณะที่เศรษฐกิจจีนส่งสัญญาณชะลอตัว และมีกระแสคาดการณ์ว่าสกุลเงินหยวนจะอ่อนค่าลง ได้เร่งให้เกิดการเคลื่อนย้ายเงินทุนออกจากตลาดการเงินจีนจนทุนสำรองเงินตราลดลงอย่างรวดเร็ว สถานการณ์นี้ลุกลามไปยังตลาดเกิดใหม่ โดยเฉพาะแถบเอเชียที่มีความเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจสูงกับจีน

แม้ราคาน้ำมันมีโอกาสทรุดเข้าหา 20 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล แต่น่าจะเป็นเพียงช่วงสั้นๆ ราคาเฉลี่ยทั้งปียังมีโอกาสสูงที่จะยืนเหนือ 30 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล การปรับฐานหนักของหุ้นพลังงานในช่วงที่น้ำมันไหลเข้าใกล้ 20 เหรียญสหรัฐ จึงเป็นโอกาสในการสะสม โดยเฉพาะหุ้นโรงกลั่นที่แม้อาจขาดทุนจากสต๊อกน้ำมันบ้าง แต่ได้ประโยชน์จากค่าการกลั่นที่ทรงตัวในระดับสูง รวมถึงธุรกิจค้าปลีกน้ำมันที่ได้ประโยชน์จากปริมาณการใช้น้ำมันและค่าการตลาดที่สูงขึ้น รวมถึงการเติบโตของธุรกิจค้าปลีกอื่นๆ ในปั๊มน้ำมัน

ราคาน้ำมันที่ดิ่งลงมายาวและมีแนวโน้มจะอยู่ในระดับต่ำอีกนานนับปี ได้ยืนต่ำกว่าต้นทุนรวมของผู้ผลิตส่วนใหญ่แล้ว ทำให้อุตสาหกรรมขุดเจาะและสำรวจน้ำมันทยอยประกาศปรับลดการลงทุนใหม่ ขณะที่ประเทศผู้ส่งออกน้ำมันส่วนใหญ่ต้องเผชิญภาวะขาดดุลการค้าและดุลประมาณ ผู้เชี่ยวชาญประเมินว่า ราคาน้ำมันต้องกลับมาแถว 80 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล ดุลทั้งสองจึงจะกลับสู่ภาวะสมดุลอีกครั้ง สถานการณ์ที่ราคาน้ำมันทรุดยาวจะยิ่งเพิ่มแรงกดดันให้ผู้เล่นทุกรายต้องทบทวนจุดยืนของตัวเอง ในขณะที่ความต้องการใช้น้ำมันไต่สูงขึ้น กลไกตลาดจะปรับตัวเอง เพียงแต่ต้องใช้เวลา ล่าสุดตลาดน้ำมันคาดว่าต้องใช้เวลาอีกอย่างน้อย 5 ปี จึงจะไต่กลับขึ้นไปแถว 70 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล อย่างไรก็ดี ตลาดพร้อมปรับการคาดการณ์ได้ตลอดเวลา หากผู้เล่นหลักอย่าง ซาอุดิอาระเบีย รัสเซีย และสหรัฐ ปรับเปลี่ยนนโยบายน้ำมัน

การปรับฐานหนักของตลาดหุ้นบ้านเราในสัปดาห์ที่ผ่านมา ถูกผสมโรงด้วยแรงขายจากการทำชอร์ตเซล ขณะที่นักลงทุนที่ใช้เงินกู้ซื้อหุ้นส่วนหนึ่งถูกเรียกให้วางหลักประกันเพิ่มเติมบางส่วนอาจถึงขั้นถูกบังคับขายหากราคาหุ้นไหลหลุด 1,200 จุดอย่างรวดเร็ว ดัชนีหุ้นอยู่ในช่วงหาฐานใหม่ โดยมีแนวรับระยะยาวอยู่แถว 1,200 จุด ขณะที่แนวต้านอยู่แถว 1,274 จุด ช่วงสั้นดูเต็มไปด้วยปัจจัยเสี่ยง แต่มูลค่าหุ้นไทยเริ่มถูกแล้ว ค่าพีอีปี 2559 ลงมาต่ำกว่า 13 เท่า ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย 10 ปีย้อนหลังที่ 14.7 เท่า หุ้นจำนวนมากซื้อขายกันต่ำกว่าค่าพีอีเฉลี่ย หรือค่าพีบีวีเฉลี่ย -1SD หรือแม้กระทั่ง -2SD (Standard Deviation หรือส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) ทั้งที่ปัจจัยพื้นฐานไม่ได้เลวร้ายลงมากขนาดนั้น ราคาหุ้นที่ลดลงมากยังช่วยเพิ่มอัตราผลตอบแทนจากเงินปันผล

การปรับฐานของตลาดหุ้นรอบนี้จึงเป็นโอกาสสำหรับการลงทุนระยะหนึ่งปีขึ้นไปสามารถเลือกเก็บหุ้นพื้นฐานดี