แนะดูทั้งซัพพลายเชน แก้สินค้าแพงเร็ว-ลดช้า

โดย...จะเรียม สำรวจ

เมื่อราคาน้ำมันขึ้น สินค้าและค่าโดยสารต่างๆ จะร้องขอปรับขึ้นราคาทันที แต่เมื่อราคาพลังงานปรับลดลง คนทั่วไปจะคาใจว่า ทำไมสินค้าหรือค่าโดยสารลดลงช้าหรือไม่ลดเลย โดยล่าสุดเมื่อวันที่ 8 ส.ค. ดีเซลที่เคยตรึงไว้ที่ลิตรละ 29.99 บาท ลดเหลือ 22.89 บาท ต่ำสุดในกว่า 6 ปี ส่วนก๊าซแอลพีจีลดกิโลกรัมละ 1 บาท เหลือกิโลกรัมละ 22.96 บาท

สมชาย พรรัตนเจริญนายกสมาคมค้าส่ง-ค้าปลีกไทย เปิดเผยว่า ต้นทุนการทำธุรกิจไม่ได้มีแค่ราคาน้ำมันที่ใช้ในการขนส่งเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีต้นทุนอื่นๆ รวมอยู่ด้วย เช่น ต้นทุนค่าแรง ต้นทุนค่าสถานที่ขายสินค้า ซึ่งปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นตอนนี้เกิดจากกลุ่มคนที่ไม่เข้าใจระบบซัพพลายเชนดีพอ

นอกจากนี้ โครงสร้างราคาที่ภาครัฐคุมไว้ยังอยู่ในระดับที่สูง มีการกำหนดราคาสินค้าภายในประเทศแบบมีต้นทุนแอบแฝง เมื่อมีต้นทุนทำธุรกิจสูง ก็ส่งผลให้ราคาสินค้าที่ขายให้กับผู้บริโภคมีราคาแพง ซึ่งภาครัฐควรเร่งทำความเข้าใจ และแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นให้มีความโปร่งใส พร้อมกับรัฐควรสนับสนุนผู้ประกอบการรายย่อย เพราะปัจจุบันผู้ประกอบการกลุ่มดังกล่าว ยังทำตลาดไม่แข็งแรง

ปัญหาโครงสร้างราคาสินค้าที่ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริงดังกล่าว เกิดขึ้นจากหน่วยงานของภาครัฐที่กำกับดูแลไม่มีความเข้าใจโครงสร้างราคาที่แท้จริง โดยเฉพาะด้านสถานที่ขาย เช่น ห้างค้าปลีก ซึ่งถือเป็นช่องทางที่ทำให้ต้นทุนสูงมาก เมื่อมีต้นทุนสูงก็ต้องขายราคาสูง ใครมีอำนาจในการต่อรองสูงก็ซื้อได้ในราคาถูก ใครไม่มีก็ซื้อในราคาที่แพง กลไกตลาดที่ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริงดังกล่าว ส่งผลให้รัฐต้องออกมาขอความร่วมมือผู้ประกอบการห้างค้าปลีกเป็นระยะ ให้ออกมาจัดโปรโมชั่น เช่น ซื้อ 1 แถม 1 เพื่อกระตุ้นกำลังซื้อของผู้บริโภค

สมชาย กล่าวว่า หน่วยงานที่ไม่เข้าใจกลไกตลาด พอมีปัญหาก็จะไปหานายทุนให้ช่วยลดราคาสินค้า และขอให้ขายเมนูอาหารพร้อมรับประทานในราคาที่ถูก การไปซับซิไดซ์ใช้งบอุดหนุนรูปแบบต่างๆ ของหน่วยงานภาครัฐ ทำให้กลไกตลาดผิดรูปแบบ ซึ่งภาครัฐควรเร่งแก้ปัญหานี้ ด้วยการหาคนที่มีความเข้าใจระบบซัพพลายเชน เข้าใจภาวะสินค้าล้นตลาด และขาดตลาด

ด้านผู้ผลิต บุญฤทธิ์ มหามนตรี ประธานกรรมการ บริษัท ไลอ้อน (ประเทศไทย) กล่าวว่า ช่วงที่ราคาน้ำมันปรับเพิ่มสูงขึ้นบริษัทก็ไม่เคยขึ้นราคาสินค้า เช่นเดียวกับตอนนี้ที่ยังคงจำหน่ายสินค้าในราคาเดิม ส่วนเรื่องที่ราคาน้ำมันปรับลดลงจะให้ลดราคาสินค้าเลยนั้น คงตอบเรื่องนี้ไม่ได้  เนื่องจากต้นทุนราคาสินค้าจริงๆ มีหลายองค์ประกอบ ราคาน้ำมันเป็นเพียงส่วนหนึ่งของต้นทุนสินค้าเท่านั้น ส่วนน้ำมันจะเข้าไปเป็นต้นทุนสินค้ามากแค่ไหนคงขึ้นอยู่กับกลุ่มสินค้า และดูที่ประเภทของธุรกิจสินค้านั้นๆ

ทั้งนี้ ผู้ที่จะตอบเรื่องนี้ได้ดีน่าจะเป็นกรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ เนื่องจากเป็นผู้ที่ควบคุมและดูแลในเรื่องของราคาสินค้า ซึ่งต้องมีการพิจารณาให้รอบคอบ เพราะหากลดราคาสินค้าทันทีก็จะไม่เป็นธรรมต่อผู้ขาย แต่หากไม่ลดราคาสินค้าเลยก็จะไม่เป็นธรรมกับผู้บริโภค

ถ้าธุรกิจมีการแข่งขันกันอย่างเป็นธรรมโดยไม่มีโควตาผูกขาด ราคาสินค้าที่จำหน่ายในท้องตลาดก็จะปรับราคาขึ้นยาก เพราะทุกคนในตลาดต้องการขายในราคาที่ต่ำสุด แต่ทั้งนี้ก็ต้องขึ้นอยู่กับกลไกตลาด เพราะถ้าสินค้าไหนมีคู่แข่งน้อยราคาสินค้านั้นก็จะมีราคาแพง แต่ถ้าสินค้าไหนมีคู่แข่งมากราคาก็จะถูกลง

จากความเห็นของผู้ประกอบการทั้งสองภาคส่วน ทั้งช่องทางจำหน่าย และผู้ผลิต หากสินค้าหรือบริการไหนที่แข่งขันสมบูรณ์ รัฐควรปล่อยตามกลไก แต่ถ้ายังผูกขาดหรือกึ่งผูกขาด ควรพิจารณาทั้งซัพพลายเชนก่อนแก้