ซามูไรมา(อีก)แล้ว

โดย...สมหทัย โมสิกะ [email protected]

เห็นภาพคลื่นทุนญี่ปุ่นที่กำลังไหลทะลักเข้าไทยอีกรอบแล้ว ก็รู้สึกทั้งดีใจและหวาดวิตกไปพร้อมๆ กัน

ที่ว่าดีใจ ก็เพราะเป็นการสะท้อนว่า เมืองไทยยังเป็นปลายทางการลงทุนที่น่าสนใจสำหรับทุกต่างชาติ โดยเฉพาะญี่ปุ่น ที่ถือว่าเป็นกลุ่มทุนใหญ่และปักหลักในไทยมานานหลายทศวรรษ อีกทั้งยังมีอิทธิพลต่ออุตสาหกรรมสำคัญของไทยอย่างยานยนต์ด้วย

ข้อมูลขององค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปุ่น หรือเจโทร ได้เปรียบเทียบการลงทุนของธุรกิจญี่ปุ่นในเมืองไทยระหว่างปี 2551 และ 2557 พบว่า ในปี 2557 มีบริษัทญี่ปุ่นในไทย 4,567 บริษัท เพิ่มขึ้น 683 บริษัท แบ่งเป็นบริษัทในอุตสาหกรรมการผลิต 2,147 บริษัท หรือ 47% และบริษัทภาคบริการ 2,261 บริษัท หรือ 49.5% ซึ่งสวนทางกับปี 2551 ที่อยู่ในภาคการผลิตมากกว่าภาคบริการ

ที่น่าสนใจก็คือ หากดูเรื่องขนาดการลงทุน มีขนาดใหญ่จำนวน 1,884 บริษัท หรือ 50.5% เป็นบริษัทขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) 1,427 บริษัท หรือ 38.2% และบุคคลธรรมดา 420 บริษัท หรือ 11.3%

หากดูเฉพาะปี 2553-2557 จะเห็นว่า มีบริษัทระดับเอสเอ็มอีเข้ามาลงทุนในไทยถึง 362 บริษัท

เอสเอ็มอีญี่ปุ่นที่แห่มาลงทุนส่วนใหญ่เป็นกลุ่มค้าปลีก ค้าส่ง อีกทั้งยังมีกลุ่มธุรกิจสนับสนุนภาคการผลิตอย่างกลุ่มไฮเทคโนโลยี และกิจการบริการเฉพาะกิจ เช่น ที่ปรึกษากฎหมาย บัญชี ที่มาให้บริการธุรกิจญี่ปุ่นในไทย กิจการการเงิน ธุรกิจเช่าซื้อรถยนต์ ประกันภัย บริการขนส่ง เทคโนโลยี ธุรกิจทดสอบชิ้นส่วน ร้านอาหาร และเครื่องดื่ม

ขณะที่ดีใจกับการลงทุนของทุนญี่ปุ่นรอบนี้ ก็ต้องมองด้วยว่า เอสเอ็มอีญี่ปุ่นจะเขย่าธุรกิจเอสเอ็มอีของไทยมากน้อยแค่ไหน และธุรกิจรายเล็กของไทยพร้อมจะแข่งขันกับทุนนอกที่มีความพร้อม มีเครือข่ายเหนียวแน่นอย่างทุนญี่ปุ่นหรือยัง

หากแข่งกันตรงๆ ไม่ไหว จะผลักดันให้ธุรกิจไทยรายเล็กเข้าไปสอดแทรก ได้รับประโยชน์จากคลัสเตอร์ธุรกิจที่เข้มแข็งของญี่ปุ่นได้อย่างไร

ปลายปีที่แล้ว ผลวิจัยของมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ ได้ชี้ความไม่พร้อมของเอสเอ็มอีไทยในยุคเปิดเสรีอาเซียนไว้หลายข้อ เช่น ความรู้กฎระเบียบการทำธุรกิจอาเซียน การจัดการความเสี่ยงนำเข้าและส่งออก แหล่งเงินทุน แผนการทำตลาด และความสามารถด้านภาษา

ต้องถามว่า ถึงวันนี้ขจัดจุดอ่อนเหล่านี้ได้บ้างหรือยัง

แม้ไม่คิดจะโกอินเตอร์ ก็นิ่งนอนใจไม่ได้ เพราะตอนนี้มีคู่แข่งระดับพระกาฬเข้ามาท้าดวลถึงบ้านแล้ว