ธนาคารที่ดิน

ความเหลื่อมล้ำในการถือครองที่ดินทำกินเป็นหนึ่งในปัญหาสำคัญที่สร้างผลกระทบต่อเศรษฐกิจในภาพรวม โดยปัจจุบันพบว่า กลุ่มคนไม่เกิน 20% ที่ถือครองที่ดินมากถึง 80% ของที่ดินทั้งหมดของประเทศ และ 59% ของที่ดินทำกินทั้งประเทศตกอยู่ในมือของรัฐ เช่น ที่ดิน ส.ป.ก. ที่ราชพัสดุ ซึ่งมีการบริหารจัดการที่ดินไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร รวมทั้งในภาคเกษตรก็มีความเหลื่อมล้ำ ซึ่งมีครอบครัวของชาวนา 75% ถือครองที่ดินเพียง 48% ของพื้นที่ทำนาทั้งหมด

ดังนั้น รัฐบาลพยายามที่จะผลักดัน “ธนาคารที่ดิน” ซึ่งเป็นเครื่องมือปฏิรูปที่ดินและแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำการถือครองที่ดิน

ธนาคารที่ดินมีหน้าที่หลัก 4 ประการ คือ 1.ให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่ผู้ที่มีปัญหาที่ดินหลุดจำนองด้วยการให้สินเชื่อ หรือการช่วยเช่าซื้อ โดยคำขอสินเชื่อมาจากชุมชน หรือ ธ.ก.ส. เพื่อส่งเสริมการพัฒนาของชุมชน 2.บริหารจัดการที่ดินของรัฐ 3.บริหารจัดการที่ดินของเอกชนที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ และ 4.จัดซื้อที่ดินเข้าธนาคารที่ดิน

นอกจากนี้ ธนาคารที่ดินมีหน้าที่ในการรวบรวมข้อมูลด้านที่ดิน ซึ่งในระยะแรกเน้นการให้ความช่วยเหลือผู้ที่ที่ดินหลุดจำนอง โดยอาศัยเครือข่ายธนาคารภาครัฐ และสถาบันการออมชุมชน เป็นผู้ส่งคำขอสินเชื่อเข้ามา สำหรับเงินทุนที่จะใช้ในการดำเนินการนั้นจะมาจากเงินทุนประเดิมและการออกพันธบัตรกระทรวงค้ำประกัน ระยะกลางบริหารที่ดินของหน่วยงานรัฐ และระยะยาวดำเนินการบริหารที่ดินเอกชน และจัดซื้อที่ดิน

6 ข้อกำหนดเกี่ยวกับการได้มา และการบริหารจัดการการใช้ประโยชน์ที่ดิน

1.ที่ดินที่หลุดจำนองที่เป็นกรรมสิทธิ์ของธนาคารที่ดิน ให้เจ้าของเดิมหรือทายาทมีสิทธิไถ่ถอนที่ดินได้ภายใน 5 ปี โดยวิธีเช่าซื้อที่มีกำหนดระยะเวลาอย่างน้อย 10 ปี

2.ที่ดินของรัฐที่ธนาคารที่ดินรับมาบริหาร คงเป็นกรรมสิทธิ์ของรัฐ

3.ที่ดินที่ธนาคารจัดซื้อ ถือเป็นสินทรัพย์ของธนาคารที่ดินที่สามารถให้เกษตรกรหรือชุมชนเช่าได้ตามกฎเกณฑ์ที่จะกำหนด

4.ค่าเช่าของที่ดินของธนาคารที่ดิน จะแปรตามคุณสมบัติของที่ตั้งของที่ดิน

5.รัฐสภาสามารถนำที่ดินของธนาคารที่ดินไปใช้สนับสนุนนโยบายของภาครัฐ โดยรัฐชดเชยราคาตามประเมิน

6.ธนาคารอาจใช้ที่ดินที่อยู่ในความครอบครองเพื่อประโยชน์สาธารณะ