สิ่งทอไนจีเรียกระอัก วอนรัฐปรับกลยุทธ์สู้จีน

ในฐานะผู้บริโภค นาฟิอูบาดารู ข้าราชการชั้นผู้น้อยซึ่งมีรายได้น้อยนิดในเมืองคาโน ทางตอนเหนือของไนจีเรีย การตัดสินใจเลือกซื้อเสื้อผ้าสวมใส่สัก 2-3 ชุด จึงขึ้นอยู่กับราคาเป็นสำคัญ

ดังนั้น จึงไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจที่เสื้อผ้า “เมดอินไชน่า” จะตอบโจทย์บาดารู เพราะด้วยราคา 1 หมื่นไนรา (1,650 บาท) บาดารูสามารถซื้อเสื้อผ้าที่นำเข้าจากจีนได้ถึง 6 ตัว ขณะที่เงินจำนวนเท่านั้นสามารถซื้อเสื้อที่ผลิตในประเทศได้เพียงแค่ตัวเดียว

แม้จะมีทางเลือกที่เป็นผลดีกับบาดารู รวมถึงผู้บริโภคส่วนใหญ่ของไนจีเรียที่ส่วนใหญ่เผชิญกับสภาวะว่างงานและมีข้อจำกัดด้านการเงินใช้เงิน แต่สถานการณ์ดังกล่าวกลับกลายเป็นผลร้ายที่บ่อนทำลายอุตสาหกรรมสิ่งทอของไนจีเรีย

ทั้งนี้ ไนจีเรีย โดยเฉพาะภูมิภาคทางตอนเหนือของประเทศ ถือเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมเสื้อผ้าและสิ่งทอของทวีปแอฟริกามาช้านาน ทว่า ทันทีที่ประเทศเปิดตลาดและมีการนำเข้าสินค้าราคาถูกจากจีน บรรดาผู้ประกอบการสิ่งทอทั้งหลายต่างพูดตรงกันว่า สิ่งที่เกิดขึ้นคือหายนะ เนื่องจากโรงงานหลายแห่งต้องปิดกิจการเพราะยอดขายเสื้อผ้า “เมดอินไนจีเรีย” ดิ่งลงอย่างรวดเร็ว

ฟาตูฮุ แกมโบ เจ้าของโรงงานเสื้อผ้าและมีหน้าร้านใน แคนติน ควารี ตลาดเสื้อผ้าที่ใหญ่ที่สุดในแอฟริกาตะวันตก ยอมรับว่าในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมายังไม่สามารถขายเสื้อผ้าที่ผลิตได้เลยสักตัว ซึ่งหนึ่งในเหตุผลสำคัญก็คือสินค้าราคาถูกของจีนที่ทำให้ธุรกิจของแกมโบมีสินค้าเหลือกองเต็มร้านพร้อมๆ กับหนี้สิ้นที่พอกพูนขึ้น

ขณะที่ ลิติ คุลคุล หัวหน้าสหภาพการค้าไนจีเรีย กล่าวชัดว่า จีนไม่เพียงแต่ครอบครองตลาดนำเข้าเท่านั้น แต่ยังเข้าถึงระบบการขนส่งของประเทศ ทำให้การกระจายสินค้าของจีนเข้าถึงผู้ค้ารายย่อย จนยิ่งทำให้ผู้ประกอบการไนจีเรียแทบไม่เหลือที่ยืนในอุตสาหกรรมสิ่งทอดังกล่าว

เอเอฟพีรายงานว่า ปัญหาข้างต้นของไนจีเรียเพิ่งจะเกิดขึ้นในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ที่พ่อค้าชาวจีนเริ่มนำเข้าเสื้อผ้าเข้ามา หลังไนจีเรียตัดสินในเปิดตลาดการค้ากับชาวต่างชาติ โดยแม้ว่ากฎหมายของประเทศจะห้ามไม่ให้นักธุรกิจนักลงทุนต่างชาติเข้าถึงการค้ารายย่อย กระนั้น พ่อค้าชาวจีนก็มีลู่ทางโดยว่าจ้างชาวไนจีเรียท้องถิ่นเป็นผู้แทนทางการค้าของตนเอง

แน่นอนว่าเมื่อเปรียบเทียบอุตสาหกรรมสิ่งทอของไนจีเรียกับภูมิภาคอื่นๆ อุตสาหกรรมดังกล่าวจำเป็นต้องมีการพัฒนาอีกมาก ไม่ว่าจะเป็นเทคโนโลยี เครื่องจักร และทักษะ แรงงาน ดังนั้น ไนจีเรียจึงต้องการการลงทุนจากต่างชาติมากกว่าการนำเข้าสินค้าราคาถูกจากต่างประเทศ

ลามิโด ซานูซี อดีตผู้ว่าการธนาคารกลางแห่งไนจีเรีย ชี้ชัดว่า ปัญหาในอุตสาหกรรมสิ่งทอเป็นหนึ่งในแง่มุมที่สะท้อนให้เห็นว่าภาคธุรกิจของไนจีเรียอ่อนแอ เพราะพึ่งพาสินค้านำเข้าจากต่างประเทศมากเพียงใด

ด้านผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับธุรกิจการค้าและการลงทุนเสริมว่า ไม่เพียงแต่รัฐบาลต้องปรับกฎหมายให้เอื้อต่อการลงทุนกับชาวต่างชาติเท่านั้น แต่ยังต้องมีการปรับปรุงกฎระเบียบและการบังคับใช้เพื่อป้องกันไม่ให้นักธุรกิจต่างชาติอาศัยช่องโหว่กฎหมายเอาเปรียบผู้ประกอบการรายย่อยของประเทศ

ขณะเดียวกัน สิ่งที่รัฐบาลไนจีเรียต้องเร่งลงมือทำก็คือการออกกฎหมายที่เอื้อประโยชน์ต่อบรรดาผู้ประกอบการ โดยเฉพาะรายย่อย ยกตัวอย่างเช่น การให้กู้ยืมจากธนาคารอัตราดอกเบี้ยต่ำระยะยาว การกำหนดโควตานำเข้า เพิ่มเงื่อนไขการนำเข้าอย่างพิกัดอัตราภาษีและค่าธรรมเนียมศุลกากร

นอกจากนี้ บรรดาผู้ประกอบการสิ่งทอยังได้แนะอีกว่า สำหรับมาตรการช่วยเหลือระยะยาว รัฐบาลไนจีเรียควรเดินหน้ายกเครื่องโครงสร้างขั้นพื้นฐาน ไม่ว่าจะเป็นระบบไฟฟ้า ประปา เพื่อให้การดำเนินธุรกิจเป็นไปด้วยดี

ยิ่งไปกว่านั้น บรรดาผู้ประกอบการไนจีเรียยังทิ้งท้ายว่า อย่าเพียงแค่เห็นแก่สินค้าราคาถูกที่สามารถสร้างความพอใจให้แก่ประชาชนซึ่งมีรายได้น้อยส่วนใหญ่ของประเทศเพียงอย่างเดียว เพราะต้องไม่ลืมว่าการปรับระบบให้อุตสาหกรรมสิ่งทอ หรืออุตสาหกรรมอื่นๆ สัญชาติไนจีเรียแข็งแกร่งขึ้น ย่อมหมายถึงการเติบโตในระยะยาว อันรวมถึงการจ้างงานและรายได้ของชาวไนจีเรียทั่วประเทศที่จะเพิ่มสูงขึ้นด้วย