มั่นคง

หลายครั้งเวลาพูดเรื่องประชาคมอาเซียนมี 3 เสา ประกอบด้วย ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน (เอพีเอสซี) ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน (เอเอสซีซี)เกือบทุกคนพูดตรงกันว่า อาเซียนให้ความสำคัญกับเศรษฐกิจมากที่สุด

แต่สถานการณ์ที่เกิดขึ้นตอนนี้ กลับทำให้ผมคิดว่าอาเซียนไม่ได้สนใจเรื่องเศรษฐกิจมากที่สุด แต่สนใจ “ความมั่นคง” มากที่สุด

เมื่อไม่กี่วันมานี้ เว็บไซต์จาการ์ตาโพสต์ รายงานว่า โจโก วิโดโด หรือโจโกวี ประธานาธิบดีอินโดนีเซียสั่ง “จมเรือประมง” ที่รุกล้ำน่านน้ำอินโดนีเซียประมาณ 30 ลำ

รายงานระบุว่า โจโกวี เคยสั่งการเรื่องจมเรือประมงไปถึง 3 ครั้ง กว่าคนทำงานจะเห็นด้วยและตั้งแต่เดือน ธ.ค.ที่ผ่านมา มีการจมเรือประมงไปแล้วกว่า 12 ลำ ทั้งจากไทย เวียดนาม มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และปาปัวนิวกินี

กล่าวคือเรือส่วนใหญ่ที่โดนจมเป็นเรือจากอาเซียนนี่เอง

ว่ากันไปตามเนื้อผ้า เรือประมงที่รุกล้ำน่านน้ำเข้าไปทำผิดกฎหมาย สมควรได้รับการลงโทษ แต่การใช้วิธีจมเรือ แถมเป็นเรือจากอาเซียน ทำให้เรื่องนี้ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์ในอินโดนีเซียอย่างล้นหลาม

บ้างติงว่าการจมเรือจะทำลายสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศทางทะเลของอินโดนีเซีย บ้างตั้งคำถามว่าหากไม่จมเรือ ใช้วิธีจับกุม แล้วยึดเรือมาให้ชาวประมงที่ยากจนในอินโดนีเซียใช้ จะมีประโยชน์กว่าหรือไม่ บ้างตั้งคำถามทางการทูตก่อน-หลังการจมเรือ บ้างมองว่าไม่ควรจะใช้วิธีรุนแรงกับเรื่องนี้ ควรไปใช้กับพวกคอร์รัปชั่นมากกว่า

ขณะเดียวกัน มีรายงานอีกเรื่องหนึ่งระบุว่า กรุงจาการ์ตาของอินโดนีเซียมีแผนจะจับกุมชาวต่างชาติที่เข้าไปทำงานในอินโดนีเซียและมีเอกสารไม่ครบถ้วนอย่างจริงจัง

ก่อนหน้านี้  อินโดนีเซียมีแผนจะให้ชาวต่างชาติต้องสอบภาษาอินโดนีเซียก่อนจึงจะเข้าไปทำงานได้ เริ่มหลังเปิดประชาคมอาเซียนด้วย

เชื่อเถอะครับว่าเหตุการณ์ทำนองนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแค่ในอินโดนีเซีย หลายๆ ประเทศในอาเซียนก็กำลังแอบใส่ใจ “ความมั่นคง” มากกว่า “เศรษฐกิจ” และ “สังคมวัฒนธรรม” เช่นกัน

เรื่องน่ากลัวคือ ทุกประเทศไม่ได้สนใจความมั่นคงในมุมมองของ “ประชาคม” หรือของ “ภูมิภาค” แต่สนใจเฉพาะประเทศของตัวเอง

จริงๆ การให้ความสำคัญกับเรื่องความมั่นคงของประเทศไม่ใช่เรื่องผิด แต่การใช้ความรุนแรง รวมถึงการไม่ชั่งน้ำหนักประเด็นอื่นๆ ควบคู่กันไปด้วย ดูจะเป็นเรื่องอันตรายไปหน่อย

ขืนเป็นแบบนี้ไปเรื่อยๆ ผมมองไม่ออกเลยครับว่าอนาคต “ประชาคมของเรา” จะเป็นยังไง