Thai Rising?

โดย...วินิจฉัย แจ่มแจ้ง

พุธที่แล้ว ผมทิ้งท้ายเรื่องงานวิจัยการขึ้นมาของอาเซียน หรือ ASEAN Rising ของสถาบันวิจัยเศรษฐกิจสำหรับอาเซียนและเอเชียตะวันออก (ERIA) ระบุว่า ยังไม่แน่ว่าไทยจะขึ้นเป็นประเทศประชากรรายได้สูง (High Income Countries) แห่งที่ 4 ของภูมิภาคภายในปี 2030 ได้หรือไม่

เหตุที่ ERIA ไม่แน่ใจ เพราะไทยมีอุปสรรค 2 ด้านหลักครับ นั่นคือ 1.ขาดแคลนแรงงานและไม่สามารถเพิ่มขีดความสามารถของทุนมนุษย์ และ 2.ขาดแคลนนวัตกรรม

พอขาด 2 สิ่งนี้ จึงอาจทำให้ไทยยังคงติดกับดักประเทศรายได้ปานกลาง ไม่บรรลุอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจที่สูงขึ้น รวมถึงอาจไม่บรรลุเป้าหมายระยะยาวต่างๆ ของอาเซียน

หากจะวิเคราะห์ถึงทางแก้ทั้งสองปัญหา ให้เกิดการขึ้นมาของไทย หรือ Thai Rising ควบคู่กับ ASEAN Rising ไปด้วย ผมคิดว่าเราต้องแก้ปัญหากันทั้งระบบครับ

เริ่มต้นจากระบบการศึกษา ควบคู่กับระบบการคัดเลือกบุคคลเข้าทำงานของภาคเอกชน

ปัจจุบันเรามักจะบ่นกันครับ ว่าเด็กไทยเลือกเรียนต่อระดับอุดมศึกษามากกว่าอาชีวศึกษา ทำให้แต่ละปีมีบัณฑิตจบปริญญามากเกินไป จนมีข่าว “บัณฑิตเตะฝุ่น” ให้เห็นเรื่อยๆ ขณะที่ภาคเอกชนกลับต้องการแรงงานวิชาชีพจำนวนมาก แต่ก็หาคนเข้ามาทำงานไม่ได้ เราจึงพยายามจะปรับสัดส่วนให้เด็กไทยมาเรียนสายอาชีพหรืออาชีวศึกษาตลอดมา

แต่ผมเชื่อว่าเรื่องดังกล่าวจะไม่มีทางประสบความสำเร็จได้เลยครับ หากไม่ได้รับความร่วมมือจากภาคเอกชน

เพราะปัจจุบันภาคเอกชนเองก็ให้ความสำคัญกับคนมีใบปริญญามากกว่าคนที่มีวุฒิ ปวช.-ปวส. สังเกตได้ว่าตำแหน่งที่ได้เงินเดือนดีๆ หรือตำแหน่งที่เป็นระดับผู้จัดการ ผู้บริหารทั้งหลาย ล้วนระบุคุณสมบัติว่า“ต้องจบปริญญา” ทั้งสิ้น

ในเมื่อตลาดงานให้โอกาสเฉพาะคนเรียนสายสามัญเติบโต จะเหลือสักกี่คนกันครับที่อยากมาเรียนสายอาชีพ

หากดูต่างชาติบางประเทศ หลายบริษัทเปิดโอกาสให้คนที่ไม่จบปริญญาสามารถก้าวสู่ตำแหน่งผู้บริหารได้ เพราะเขาให้ความสำคัญกับความสามารถมากกว่าวุฒิการศึกษา

ถ้าตลาดงานให้โอกาสสายอาชีพเติบโตมากขึ้น คนก็จะเลือกเรียนสิ่งที่อยากเรียนจริงๆ ไม่ใช่แค่เรียนปริญญาหวังเติบโตโดยที่จริงๆ ก็อาจไม่ชอบ เมื่อได้เรียนสิ่งที่ชอบ ผมเชื่อว่าเขาก็จะเกิดไอเดียขึ้นมา และสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ ได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าภาคเอกชนเข้ามาช่วยสนับสนุนให้เด็กพัฒนานวัตกรรมและต่อยอดให้เขา

ถ้าทำตามนี้ได้ เราก็จะแก้ได้ทั้งเรื่องขาดแคลนแรงงานและนวัตกรรม และ Thai Rising ก็จะเกิดขึ้นได้จริงครับ