คุมกำเนิด ‘แอร์ไลน์’ รื้อเกณฑ์ออกใบอนุญาตค้าขายฯ

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

ในช่วงปี 2556-2557 หรือเพียง 2 ปี ปรากฏว่ามีสายการบินใหม่เกิดขึ้น 20 แห่ง จากสายการบินปฏิบัติการบินทั้งหมด 41 แห่ง

สาเหตุที่จำนวนสายการบินเกิดขึ้นมากมาย นอกจากอุปสงค์ที่เพิ่มขึ้นแล้ว ประกาศกรมการขนส่งทางอากาศ เรื่องคุณสมบัติและหลักเกณฑ์การพิจารณาคำขออนุญาตประกอบกิจการค้าขายในการเดินอากาศ พ.ศ. 2551 ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันอาจไม่รัดกุมนัก

ส่งผลให้ตั้งแต่ปี 2552-2558 กระทรวงคมนาคมอนุมัติใบอนุญาตให้ประกอบกิจการค้าขายในการเดินอากาศ (Air Operating License : AOL) ให้ผู้ประกอบการ 64 ราย จนทำให้กรมการบินพลเรือน (บพ.) มีปัญหาการกำกับดูแลมาตรการความปลอดภัยในการเดินอากาศ เนื่องจากเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอ บางส่วนขาดความเชี่ยวชาญพอ

กระทั่งองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) เข้ามาตรวจสอบและพบว่ามีข้อบกพร่องที่มีนัยสำคัญต่อความปลอดภัย (SSC) และหากในวันที่ 18 มิ.ย.นี้ ไทยไม่สามารถปลด “ธงแดง” หรือ SSC ได้ จะทำให้สายการบินที่ บพ.รับรองอาจถูกห้ามบินเข้าประเทศต่างๆ

“การปรับปรุงกระบวนการอนุมัติใบอนุญาตให้ประกอบกิจการค้าขายในการเดินอากาศ ภายใต้ร่างประกาศฉบับใหม่ จะอุดช่องโหว่การประกอบกิจการด้านการบินตั้งแต่เริ่ม เพราะข้อมูลที่เพิ่มเติมไปนั้น จะมีรายละเอียดที่รัดกุมยิ่งขึ้น เช่น คุณสมบัติของผู้ขอประกอบกิจการเดินอากาศ วิธีการพิจารณารายละเอียดและเงื่อนไขกรมธรรม์ ที่ต้องได้รับความเห็นชอบจากอธิบดี บพ. เป็นต้น ต่างจากของเดิมที่ไม่ได้ระบุไว้ อีกทั้งจะทำให้ผู้ขออนุญาตและผู้พิจารณาให้ใบอนุญาตมีความเข้าใจตรงกัน ซึ่งจะทำให้เกิดความโปร่งใสในการปฏิบัติงาน” สมชาย พิพุธวัฒน์ อธิบดี บพ. ระบุ

แต่เพื่อให้การออกร่างประกาศดังกล่าวมีความโปร่งใสและรัดกุม บพ.ได้นำร่างประกาศกรมการบินพลเรือน เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการอนุญาตให้ประกอบกิจการค้าขายในการเดินอากาศ พ.ศ. ... เปิดรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และขณะนี้อยู่ระหว่างสรุปรายละเอียดเสนอให้ พล.อ.อ.ประจิน จั่นตอง รมว.คมนาคม อนุมัติร่างกฎหมายภายในเดือน พ.ค.นี้

“จะมีแนวทางปฏิบัติ 2 แนวทาง คือ ออกเป็นร่าง พ.ร.บ.การประกอบกิจการขนส่งทางอากาศ ซึ่งจะต้องเสนอให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) ให้ความเห็นชอบตามขั้นตอน หรืออาจเสนอออกเป็นร่างประกาศกรมการบินพลเรือน ภายใต้ประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 58 (ปว.58) ก็ได้ ซึ่ง รมว.คมนาคมมีอำนาจลงนามในร่างประกาศเพื่อให้มีผลบังคับใช้ได้ทันที” สมชาย กล่าว

ขณะที่ พล.อ.อ.ประจิน เห็นด้วยกับการที่ บพ.จะออกประกาศ เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการอนุญาตให้ประกอบกิจการค้าขายในการเดินอากาศใหม่ เนื่องจากจะทำให้ขั้นตอนการออกใบ AOL รัดกุมมากขึ้น และในระหว่างนี้กระทรวงคมนาคมจะไม่มีการอนุมัติ AOL ให้ผู้ประกอบการรายใดทั้งสิ้น หลังจาก ICAO เข้ามาตรวจสอบการกำกับดูแลสายการบินตั้งแต่ปลายเดือน ม.ค.

“ที่ผ่านมากระบวนการขอ AOL มีแบบเอกสารที่ขาดความรัดกุมอย่างมาก แต่ต่อไปผู้ประกอบการที่ยื่นขอ AOL จะต้องถูกตรวจสอบทั้งเอกสาร และแสดงให้เห็นว่ามีเงินทุนเพียงพอต่อการประกอบกิจการ และหลักเกณฑ์อื่นๆ ที่กำหนดไว้” พล.อ.อ.ประจิน กล่าว

ทั้งนี้ สำหรับรายละเอียดหลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการออกใบ AOL ฉบับใหม่นั้น

นอกจากผู้ยื่นขอจะต้องยื่นเอกสารหลักฐานตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ เช่น ทุนจดทะเบียนบริษัท แผนธุรกิจในระยะ 5 ปี ความต้องการของผู้ใช้บริการ เส้นทางบิน จำนวนเครื่องบิน อายุเครื่องบิน และการประกันภัยแล้ว

ผู้ยื่นจะต้องแสดงหลักฐานว่ามีเงินทุนเพียงพอในการประกอบการกิจการ ข้อมูลเกี่ยวกับเงินทุน อากาศยานที่ใช้ประกอบกิจการ แผนบริหารฝูงบิน บุคลากร และข้อมูลอื่นๆ ที่แสดงให้เห็นว่ามีความพร้อมในการประกอบกิจการ โดยเฉพาะการประกอบกิจการหลายประเภทในคราวเดียวกัน

จากนั้นจะให้คณะกรรมการประเมินความเหมาะสมในการประกอบกิจการพิจารณา ก่อนเสนอให้ รมว.คมนาคม อนุมัติใบอนุญาตแบบเฉพาะกาล (Interim Air Operator Lincese) เพื่อให้ผู้ขออนุญาตนำไปใช้ในการจัดหาอากาศยาน หรือใช้ในการประสานงานอื่นๆ ที่จำเป็น จากนั้นเมื่อได้ คณะกรรมการจะพิจารณาอีกครั้งว่าสมควรให้ใบอนุญาตหรือไม่ หากเห็นว่าเหมาะสมก็จะเสนอให้ รมว.คมนาคม อนุมัติใบ AOL แบบประจำ ซึ่งมีอายุไม่เกิน 5 ปี แต่บางกรณีอาจกำหนดอายุใบอนุญาตได้ไม่เกิน 10 ปีก็ได้ 

นี่คือก้าวแรกการคุมกำเนิดสายการบิน ซึ่งจะทำให้อุตสาหกรรมการบินของไทยโตอย่างยั่งยืน