'จัดเก็บภาษี' ต้องให้ถูกทาง

โดย...ภูมิภักดิ์ จุลมณีโชติ

ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างคือเรื่องสำคัญเรื่องหนึ่ง ที่มีการผลักดันจากรัฐบาลสมัยก่อนจนถึงยุคปัจจุบัน โดยกระทรวงการคลังอยู่ระหว่างเสนอร่าง คาดว่าจะช่วยลดปัญหาความเหลื่อมล้ำทางด้านรายได้ของสังคม ลดปัญหาการเก็งกำไรและทำให้การใช้ที่ดินมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

แต่ก็ได้รับการถกเถียงหรือวิจารณ์อย่างมาก โดยส่วนใหญ่จะกังวลกับภาระที่เพิ่มขึ้นของผู้บริโภค ขณะที่รัฐบาลก็ออกมาชี้แจงแล้วว่าจะพยายามทำให้ประชาชนผู้มีรายได้น้อยได้รับผลกระทบน้อยที่สุด

ผมว่าเรามาทำความเข้าใจวัตถุประสงค์ของรัฐบาลและเสียงของผู้บริโภคทั้งสองฝ่ายก่อน ว่าแต่ละฝ่ายมีเหตุและผลอย่างไรเกี่ยวกับ พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ฉบับใหม่ตัวนี้ ฝ่ายแรกคือรัฐบาล ที่เล็งเห็นว่าบ้านเรามีที่ดินมากมายและจัดเก็บภาษีจากตรงนี้น้อยมาก (ปัจจุบันจัดเก็บภาษีจากภาษีบำรุงท้องที่และภาษีโรงเรือน) ส่วนฝ่ายของประชาชน แน่นอนว่าจะมีบางส่วนไม่พอใจเพราะไม่เคยต้องเสียภาษี

สำหรับภาษีที่ดินฉบับนี้ประชาชนจะมีภาระเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่มีที่อยู่อาศัยในหมู่บ้านหรือคอนโดมิเนียม ภาระค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียประจำปีอยู่แล้วก็มี ค่าส่วนกลาง ค่าประกันภัย และค่าบำรุงลิฟต์ อีกผลกระทบสำหรับประชาชนก็คือคนที่มีบ้านอยู่ใจกลางเมืองซึ่งอยู่มานานและมีภาระต้องดูแลก็อาจไม่มีเงินเพียงพอมาจ่ายภาษีได้

ดังนั้น อัตราภาษีจึงมีผลกระทบค่อนข้างมาก เบื้องต้นที่รัฐบาลประกาศออกมาที่ 0.1-0.5% นั้น เป็นอัตราที่ค่อนข้างกว้าง เช่น ถ้ามีที่พักราคาประเมินที่ 5 ล้านบาท จะต้องเสียระหว่าง 5,000-2.5 หมื่นบาท/ปี ถ้าอาศัยในคอนโดมิเนียม มีภาระค่าส่วนกลาง 5 หมื่นบาท/ปี  ต้องจ่ายภาษีสูงถึง 2.5 หมื่นบาท แสดงว่าจะมีภาระเพิ่มอีก 50% ซึ่งประชาชนส่วนใหญ่ไม่สามารถรับได้ แต่ถ้าจ่ายเพียง 5,000 บาท หรือเพิ่มขึ้น 10% ก็น่าจะยอมรับได้กับการช่วยเหลือประเทศ

อย่างไรก็ดี ผมเชื่อว่าประชาชนทุกคนก็อยากช่วยรัฐบาลในการพัฒนาประเทศ แต่ภาษีนั้นต้องไม่กระทบกับความเป็นอยู่ของประชาชน ถ้าเก็บสูงเกินไป สิ่งที่จะทำให้ประชาชนจ่ายภาษีได้ก็คือการขายสินทรัพย์ เช่น บ้าน ที่ดิน หรือรถยนต์ เพื่อนำเงินที่ได้มาชำระภาษี ซึ่งผมว่าเป็นเรื่องที่ไม่เหมาะสม