ต้องเตรียมตัวก่อน ศก.ฟื้นพร้อมลุยทันที

โดย...สุกัญญา สินถิรศักดิ์

ต้องเรียกว่าเป็นสถาปนิกรุ่นเก๋าแห่งวงการ “ประภากร วทานยกุล” หนึ่งในหัวเรือใหญ่ของบริษัท สถาปนิก 49 หรือที่คนในวงการนิยมเรียกกันว่า “เอ 49” ที่ฝ่าฟันอุปสรรคมาหลากหลายวิกฤตแล้ว แม้ว่าภาพรวมการออกแบบอาคารทุกรูปแบบ ทั้งคอนโดมิเนียม โรงแรม ในปี 2558 จะดีกว่าปีที่ผ่านมามาก และถือว่ายังเป็นปีที่สดใส แต่ในมุมมองของพี่ใหญ่แห่งวงการสถาปนิก มองว่า สถาปนิกต้องเตรียมตัวให้พร้อมตลอดเวลา เพื่อเวลาที่มีโอกาสดีๆ เข้ามาจะได้คว้าไว้ทัน

เล็ก ประภากร กล่าวว่า ธุรกิจออกแบบเคยขึ้นไปสูงสุดในช่วงก่อนวิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 แล้วก็ตกต่ำลง เพราะพิษต้มยำกุ้ง ใช้เวลานับ 10 ปีในการฟื้นตัว ซึ่งในช่วงที่เกิดวิกฤตสถาปนิกก็ควรแอ็กทีฟตลอดเวลา ฝึกฝนตัวเอง หาวิธีเตรียมตัวรับมือก่อนตลาดฟื้น เพราะถ้าบูมแล้วจะเริ่มต้นไม่ทัน ซึ่งคำว่าเตรียมตัวในที่นี้ไม่ได้ถึงเตรียมตัวด้านฝีมือและวิธีคิดในการออกแบบโครงการอย่างเดียว

แต่หมายถึงเตรียมความกล้าที่จะเสนองาน กล้าที่จะขายงานของตัวเอง เพราะไม่มีใครรู้จักงานตัวเองได้ดีเท่ากับตัวเองอีกแล้ว เพราะในความเป็นจริง สถาปนิกไทยมีความสามารถที่จะก้าวสู่เวทีระดับโลก แต่ขาดทักษะในการขายงานของตัวเอง โดยเฉพาะการเสนองานด้วยภาษาอังกฤษยังเป็นจุดอ่อนของสถาปนิกไทยมาก ประเมินว่าปัจจุบันมีสถาปนิกไทยที่เสนองานด้วยภาษาอังกฤษได้ประมาณ 10% ของสถาปนิกไทยทั้งหมดเท่านั้น ซึ่งถือว่าน้อยมาก

นอกจากนี้ การที่สถาปนิกไทยยังติดบ้าน ไม่ชอบออกไปหาประสบการณ์ใหม่ๆ เช่น การไปทำงานในบริษัทสถาปนิกต่างประเทศ ถือเป็นจุดอ่อนเช่นกัน เพราะการที่ภูมิภาคอาเซียนกำลังจะไร้พรมแดนด้วยการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน หรือเออีซี จะมองแค่ตลาดในไทยอย่างเดียวไม่ได้แล้ว สถาปนิกไทยต้องมีความกล้าที่จะทดลองออกไปทำงาน เพื่อเรียนรู้ระบบการทำงานแบบสากล การเสนองาน และเรียนรู้ช่องทางในการออกไปรับงานต่างประเทศ

“การไปทดลองทำตลาดต่างประเทศสำหรับผมและสำหรับ เอ 49 ต้องเรียกว่าไม่เคยเข็ด มีทั้งประสบความสำเร็จบ้าง ไม่ประสบความสำเร็จบ้าง ต้องปิดสำนักงานในบางประเทศบ้าง แต่ก็ได้เรียนรู้ และทำให้เราแข็งแกร่งขึ้น” 

อย่างไรก็ตาม ยอมรับว่าการออกไปเปิดตลาดต่างประเทศไม่ใช่เรื่องง่าย ใช่ว่าหลายบริษัทสถาปนิกของไทยไม่อยากไป แต่มีหลายปัจจัยทำให้ยากจะขยายตลาดไปต่างประเทศได้ ไม่ใช่เรื่องฝีมือ แต่เป็นเรื่องบุคลากร หาสถาปนิกไทยไปทำงานเมืองนอกยาก เพราะอย่างที่บอกแล้วว่าวัฒนธรรมของคนไทยไม่ชอบย้ายถิ่นฐาน ตอนที่ เอ 49 ไปเปิดตลาดที่อาบูดาบี สถาปนิกไทยอยู่ได้ไม่เกิน 1 เดือน

สำหรับภาพรวมของบริษัท สถาปนิก 49 หรือ เอ 49 แม้จะผ่านร้อนผ่านหนาวมาจนเรียกว่าเป็นแบรนด์ที่ได้รับการยอมรับในแวดวงออกแบบและภาคอสังหาริมทรัพย์แล้ว แต่ก็ยังต้องปรับตัว เพราะโลกกำลังก้าวสู่เจเนอเรชั่นใหม่ มีเด็กยุคใหม่ๆ เลือดใหม่ๆ ที่จะเข้ามาขับเคลื่อนองค์กรมากขึ้น “เอ 49” จึงมีแผนที่จะรีแบรนดิ้งในเร็วๆ นี้ ให้มีความทันสมัยมากขึ้น แต่สิ่งที่จะไม่เปลี่ยน นั่นคือ คุณภาพในงานออกแบบ ยังเป็นหัวใจสำคัญ เพราะกลยุทธ์ตัดราคาไม่สามารถทำให้องค์กรเติบโตได้ยั่งยืน ต้องเน้นที่คุณภาพจึงจะพาองค์กรให้อยู่รอดได้ในทุกวิกฤต

ประภากร กล่าวว่า เอ 49 รับเด็กใหม่ๆ ทุกปี ทุกวันนี้คนในองค์กรมีสถาปนิกอายุเริ่มต้น 22 ปี ไปจนถึง 61 ปี แตกต่างกันมาก ทุกวันนี้ผลงานแต่ละชิ้นจะมีการรีวิวกัน ให้โหวตกันภายใน ใครมีความคิดเห็นอย่างไร ซึ่งวิธีการนี้จะทำให้ทุกคนทุกวัยมีโอกาสเรียนรู้ซึ่งกันและกัน คนรุ่นเก๋าเรียนรู้วิธีคิดของคนรุ่นใหม่ คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้วิธีทำจากคนรุ่นเก๋า

สิ่งหนึ่งที่คนรุ่นเก๋าๆ ต้องทำในช่วงเปลี่ยนผ่านเจเนอเรชั่นเช่นนี้ นั่นคือ ต้องเคารพความคิดของเด็กทุกคน คนรุ่นใหม่จะมีไอเดียใหม่ๆ สดๆ เข้ากระแส แต่แน่นอนว่าเด็กรุ่นใหม่อาจจะขาดประสบการณ์ ซึ่งคนรุ่นเก๋าๆ มีหน้าที่เติมประสบการณ์ให้เขา เพื่อให้ภาพรวมของงานออกมาสมบูรณ์ขึ้น