แฉ 3 แอร์ไลน์ ‘บกพร่อง’

“เราไม่ได้พัฒนาส่วนนี้ แต่ไปเพิ่มสายการบินขึ้นมา มันก็ทำให้เกิดความรู้สึกว่าไม่ปลอดภัย... ผมถามว่าปัญหาเหล่านี้ใครมันทำมา ทำไมปล่อยให้เป็นอย่างนั้น เรากำลังทบทวน โดยให้ พล.อ.อ.ประจิน จั่นตอง รมว.คมนาคม ไปดูว่าสายการบินไหนที่มันไม่เรียบร้อย ไม่ถูกต้อง ก็ต้องระงับบิน เขาจะได้มั่นใจ”

นี่เป็นถ้อยคำที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ให้สัมภาษณ์เมื่อวันที่ 20 เม.ย. ในกรณีองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) เข้ามาตรวจสอบมาตรการกำกับดูแลสายการบินของไทย ภายใต้ความรับผิดชอบของกรมการบินพลเรือน (บพ.) เมื่อปลายเดือน ม.ค.ที่ผ่านมา และ ICAO พบข้อบกพร่องที่มีนัยสำคัญต่อความไม่ปลอดภัยการเดินอากาศ (SSC)

ทั้งนี้ 2 เงื่อมปมสำคัญที่ทำให้ ICAO ระบุว่า การกำกับดูแลสายการบินของ บพ.มีข้อบกพร่อง (SSC) ได้แก่ 1.กระบวนการรับรองผู้ดำเนินการเดินอากาศ (AOC Certification) และการรับรองการปฏิบัติการบินแบบพิเศษต่างๆ ไม่ครบถ้วน มีเจ้าหน้าที่เทคนิคไม่เพียงพอสำหรับการกำกับดูแลผู้เดินอากาศทั้งหมด ทั้งยังขาดประสบการณ์และความรู้ที่จำเป็นอีกด้วย เป็นต้น

และ 2.ประเทศไทยยังไม่มีหลักเกณฑ์ที่ชัดเจนในพิจารณาตรวจสอบและรับรองผู้ขนส่งสินค้าอันตราย

“มี 2 เรื่องเร่งด่วนที่ต้องแก้ คือ การขนส่งสินค้าวัตถุอันตรายและการออกใบอนุญาตการบิน (AOC) ซึ่งแม้ว่าเราจะแก้ในส่วนของการขนส่งสินค้าวัตถุอันตรายได้ก่อนกำหนด แต่ ICAO จะยังไม่ปลด SSC ให้ และหากไทยแก้ปัญหาไม่ทัน ICAO จะประกาศข้อบกพร่องบนเว็บไซต์ 18 มิ.ย.นี้” สมชาย พิพุธวัฒน์ อธิบดี บพ.ระบุ

สะท้อนได้ว่า บพ.มั่นใจว่าจะสามารถแก้ปัญหาเกี่ยวกับการออกหลักเกณฑ์และเริ่มกระบวนการรับรองกรณีการขนส่งสินค้าอันตรายได้ก่อนวันที่ 18 มิ.ย.

ทว่า ปมปัญหาที่ใหญ่กว่า คือ การเริ่มกระบวนการออกใบรับรองเดินอากาศ (Re-certification) สายการบินที่ บพ.รับรอง 41 ราย

เนื่องจากการเตรียมบุคลากรให้พร้อมก่อนเริ่มกระบวนการออกใบรับรอง ผู้เชี่ยวชาญในวงการบินรายหนึ่ง ระบุว่า จะต้องใช้เวลาจนถึงเดือน มิ.ย. เพราะต้องใช้เวลาฝึกอบรมช่างเทคนิคและผู้เกี่ยวข้อง จากนั้นจึงจะเริ่มกระบวนการออกใบอนุญาตที่ต้องใช้เวลาอย่างน้อย 3-4 เดือน/สายการบิน หรือจะปลด SSC ได้เร็วที่สุดก็เดือน ต.ค.ไปแล้ว

แต่หาก บพ.ออกใบรับรองใหม่ให้สายการบินเร็วกว่านั้น ก็เป็นไปได้สูงที่ ICAO จะตัดสินใจไม่ปลด SSC ให้ไทย เนื่องจากปัญหาข้อบกพร่องจะย้อนไปที่จุดเดิม

“หาก บพ.เร่งออกใบ AOC เสร็จภายในเดือน ก.ค. ICAO ไม่น่าจะปลด SSC ให้ไทย เพราะแม้จะระดมผู้เชี่ยวชาญจากทั้งในและต่างประเทศมาออกใบ AOC ได้ แต่ ICAO เขามองเรื่องบุคลากรขององค์กรในระยะยาว ในขณะที่การฝึกอบรมเจ้าหน้าที่เทคนิคให้มีประสบการณ์ต้องใช้เวลา จะเรียนลัดไม่ได้” แหล่งข่าวรายเดิม ระบุ

ฉะนั้น การแก้ปัญหาที่น่าจะเหมาะสมในยามนี้ คือ สั่งถอนใบ AOC สายการบินที่ ICAO ตรวจพบว่ามีปัญหา เพื่อให้ ICAO มั่นใจว่า บพ.จริงจังในเรื่องนี้

ขณะที่การสุ่มตรวจการออกใบ AOC ของ ICAO ก่อนหน้านี้ พบว่ามีสายการบิน 3 แห่งที่ “บกพร่อง”

คือ 1.สายการบินที่เป็นบริษัทลูกของสายการบินใหญ่แห่งหนึ่ง ซึ่งใช้เวลาในการออกใบ AOC เพียง 90 วัน โดยเหตุผลที่ออก AOC ได้เร็ว เพราะสายการบินแห่งนี้เป็นบริษัทลูกของสายการบินที่น่าเชื่อถือระดับโลก รวมทั้งใช้เครื่องบินและนักบินของสายการบินแม่ แต่กรณีนี้ ICAO เห็นว่า แม้สายการบินใหม่จะใช้บุคลากรและเครื่องของบริษัทแม่ แต่เพราะเป็นบริษัทที่แยกจากกันแล้ว การออก AOC ต้องใช้เวลา 9 เดือนถึง 1 ปี

2.สายการบินต้นทุนต่ำแห่งหนึ่ง ซึ่งเป็นสายการบินที่ร่วมทุนระหว่างสายการบินของไทยกับสายการบินต่างชาติ ซึ่ง ICAO พบว่า สายการบินแห่งนี้ได้รับอนุญาตให้บินแบบ ETOP (Extended Range Twin-Engine Aircraft Operation) ในรัศมี 75 นาที แม้ว่าหลักเกณฑ์ของ บพ.จะอนุมัติให้บินได้ตั้งแต่ได้รับใบอนุญาตปีแรก แต่ ICAO เห็นว่า หากจะอนุญาตให้บินแบบ ETOP สายการบินนั้นๆ จะต้องบินแบบปกติมาแล้วไม่ต่ำกว่า 1 ปี

และ 3.สายการบินแบบเช่าเหมาลำแห่งหนึ่งที่ได้รับอนุญาตให้ปฏิบัติการบินแบบพิเศษ ILS CAT II/III แต่เมื่อ ICAO ไปตรวจกลับพบว่า คู่มือการบินไม่ถูกต้อง และสายการบินแห่งนี้มีศักยภาพในการบินแบบ CAT II เท่านั้น แต่ บพ.ให้ใบอนุญาตบินแบบ CAT III ไปด้วย

อย่างไรก็ตาม แม้ว่า บพ.จะระงับการปฏิบัติการบินแบบ ETOP และ CAT II/III แล้ว แต่การตรวจพบข้อบกพร่องครั้งนี้ ส่งผลให้ ICAO ไม่เชื่อมั่นกระบวนการออก AOC ของ บพ. จึงขอให้ บพ.เริ่มกระบวนใหม่ทั้งหมด

ต่อกรณีที่ ICAO พบข้อบกพร่องสายการบิน 3 แห่งนั้น พล.อ.อ.ประจิน ปฏิเสธที่จะระบุถึงการเพิกถอนใบอนุญาตเดินอากาศทั้ง 3 สายการบิน เพียงแต่ระบุว่า เนื่องจากขณะนี้ยังไม่มีระบบใหม่ และยังไม่มีเช็กลิสต์ใหม่ จึงจะยังไม่เริ่มกระบวนการออกใบ AOC ใหม่

“จะประชุมผู้เชี่ยวชาญในวันที่ 24 เม.ย.นี้ จากนั้นจะทำระบบการออกใบอนุญาตตามมาตรฐานใหม่ของ ICAO คาดว่าจะใช้เวลา 2 สัปดาห์ หรือภายในเดือน พ.ค.นี้ ก่อนจะระดมผู้เชี่ยวชาญทั้งผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับฝึกอบรมเพิ่ม ผู้เชี่ยวชาญจากสิงคโปร์ และ EASA มาเริ่มกระบวนการออก AOC ให้รอบคอบและเป็นไปตามที่ ICAO กำหนด” พล.อ.อ.ประจิน กล่าว

้คงต้องลุ้นกันว่า ICAO จะเห็นพ้องกับแนวทางแก้ปัญหาจากฝั่งไทยหรือไม่