ทายาทช่างศิลป์ พลิกโฉมแฮนด์เมดไทย
โดย...วราภรณ์ เทียนเงิน
โดย...วราภรณ์ เทียนเงิน
สินค้าไทย สวยงามไร้กาลเวลา เป็นสิ่งที่ทรงคุณค่า ที่ต้องส่งเสริม และรณรงค์สินค้าไทยมากขึ้นและอยู่ในประเทศไทยต่อไป ทำให้ ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์การมหาชน) หรือ ศ.ศ.ป. จึงจัดโครงการประกวด “เชิดชูทายาทช่างศิลปหัตถกรรม” คัดเลือกช่างฝีมือผู้สืบทอดงานหัตถกรรม 10 คน ประจำปี 2558 และในจำนวน 10 ทายาทดังกล่าว มีคนรุ่นใหม่ที่เข้ามาสืบทอด ต่อยอดผลิตภัณฑ์ให้มีมูลค่าเพิ่มขึ้น สร้างรายได้จากการผลิตงานแฮนด์เมดในระดับสูง และสร้างแฮนด์เมดไทยให้ดังไปไกลระดับโลกเลยทีเดียว
เครื่องเงินอังศา
“อังคาร อุปนันท์” ทายาทช่างศิลปหัตถกรรมประเภทเครื่องโลหะ เครื่องเงินบ้านกาด จ.เชียงใหม่ เจ้าของแบรนด์เครื่องประดับ เครื่องเงินแบรนด์ อังศา เปิดเผยว่า เครื่องเงินของ “อังศา” (Angsa) เป็นเครื่องประดับแบบยัดลาย (Filigree Jewelry) ที่มีเพียงแห่งเดียวในประเทศไทย และตนเองสืบทอดจากรุ่นคุณแม่ โดยเป็นเครื่องประดับแบบยัดลายไว้ข้างใน สินค้ามีทั้งต่างหู สร้อยคอ แหวน กำไล และของใช้แบบต่างๆ แต่ละชิ้นมีสินค้าเพียงไม่กี่แบบ และบางสินค้ามีเพียงชิ้นเดียว
การออกแบบเครื่องประดับมาจากสิ่งที่อยู่รอบตัว ทั้งวิถีชีวิต วัฒนธรรม สังคม และประเพณี โดยสินค้าแต่ละชิ้นก็มีความหมายรวมอยู่ด้วย เช่น เครื่องประดับแมงปอ หมายถึง ฤดูกาลแห่งการเริ่มต้นใหม่ๆ และเครื่องประดับรูปมะยม ความหมายถึง การได้รับความนิยม ชมชอบ ดังนั้น การมีความแตกต่างของสินค้า ส่งผลให้ลูกค้าตอบรับสินค้าดี มีลูกค้าประจำสั่งซื้อสินค้าต่อเนื่อง จนไม่สามารถผลิตได้ทันกับความต้องการ ราคาสินค้ามีตั้งแต่ 1,000 บาทจนถึงแสนบาท
ช่องทางจำหน่ายสินค้าหลักผ่านทางออนไลน์ และผ่านร้านที่ จ.เชียงใหม่ เปิดให้คนทั่วไป มาเรียนรู้ เพื่อให้งานศิลปะแบบยัดลายอยู่ในไทยต่อไป เพราะต่างประเทศผู้ที่ทำงานงานยัดลายมีน้อย ลูกค้ามีทั้งคนไทย 50% และต่างประเทศ 50% โดยลูกค้าต่างประเทศในทั่วโลก ต่างให้ความสนใจและให้ความยกย่องศิลปะแบบยัดลายระดับสูง จึงมีลูกค้าจากทั่วโลกเดินทางมาที่ จ.เชียงใหม่ ทั้งมาชมงาน และเลือกซื้อสินค้า ที่ผ่านมายอดรายได้ต่อปีมากกว่าล้านบาทขึ้นไป
“ผมเรียนจบจิตรกรรม ชื่นชอบงานวาดรูป จึงเปิดร้านขายรูปที่วาดใน จ.เชียงใหม่ จนกระทั่งพบว่า งานวาดรูปที่เชียงใหม่มีคนวาดรูปเยอะมาก ทำให้ใน 7 ปีก่อน จึงตัดสินใจกลับบ้าน ไปทำสิ่งที่เราอยู่มาตั้งแต่เด็ก คือ เครื่องประดับเงินแบบยัดลายที่พ่อแม่ทำมาตั้งแต่แรก จึงไปทำและต่อยอดจากรุ่นพ่อแม่ มีสินค้ารูปแบบใหม่ เน้นผลิตจำนวนไม่มาก ทุกแบบมีเอกลักษณ์ มีความหมาย พบว่า การทำสิ่งที่ชอบมาก เวลา 24 ชั่วโมงในหนึ่งวัน ก็มีไม่เพียงพอ” อังคาร กล่าว
แผนงานต่อไปจะพัฒนาเครื่องประดับให้มีความหลากหลาย มีดีไซน์ร่วมสมัยมากขึ้น สินค้าที่มีการผสมกับวัสดุอย่างอื่นได้ ไม่จำกัดเพียงเครื่องเงิน สามารถทำเครื่องประดับเครื่องเงินมาผสมกับเครื่องทองได้ พร้อมมีเทคนิคใหม่ เชื่อมั่นว่า การทำสินค้าที่มีเอกลักษณ์ดีไซน์ร่วมสมัย จะเป็นที่ต้องการสูงในตลาดโลก
นวัตกรรมเสื่อกก
“พัชร หนานพิวงศ์” ทายาทช่างศิลปหัตถกรรมประเภทเครื่องจักสานกก จ.นครพนม ทายาทรุ่นสามต่อจากรุ่นคุณแม่ และรุ่นคุณย่า ของเครื่องจักรสาน เสื่อนวดเพื่อสุขภาพจาก กก อายุเพียง 19 ปี กล่าวว่า เลือกมาสานต่อและทำงานเครื่องจักรสานจากกก ที่ได้สร้างสินค้าให้มีรูปแบบและสีสันใหม่ๆ ทั้งเสื่อนวดขนาดใหญ่และกว้างถึง 3 เมตรถึง 3 เมตร เสื่อนวดให้มีกลิ่นสมุนไพรมาผสม ทั้งขมิ้น ตะไคร้ เพื่อเพิ่มทางเลือกให้แก่ผู้บริโภคที่ชื่นชอบ เสื่อนวดสมุนไพร และลูกค้าร้านสปา
การเข้ามาพัฒนาและร่วมสร้างธุรกิจในครั้งนี้ ส่งผลให้ลูกค้าไทยและมีลูกค้าต่างชาติ ให้ความนิยมสินค้าเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะเสื่อขนาดใหญ่ ที่ผลิตไม่ทันกับความต้องการ แผนงานต่อไปกำลังพัฒนาสินค้าจาก เสื่อกก ให้มีสินค้าที่ครอบคลุมไปถึง เฟอร์นิเจอร์ โต๊ะ เก้าอี้โคมไฟ เบาะนั่ง รวมถึงสินค้าแฟชั่นอย่าง เสื้อผ้าจากเสื่อกก เสื้อแจ็คเกต รูปแบบใหม่ ที่ไม่เคยเห็นมาก่อนในประเทศ เชื่อมั่นว่าตลาดต้องตอบรับดีอย่างแน่นอน
กลุ่มลูกค้าเป้าหมายเป็นทั้งคนทำงาน และคนที่ชื่นชอบเสื่อนวดเพื่อสุขภาพ เพราะเป็นเสื้อนวดที่ช่วยในเรื่องการไหลเวียนของเลือด สินค้ามีอายุใช้งานนานถึง 5-10 ปี ส่งผลให้ลูกค้าทีใช้สินค้าไปแล้วต้องกลับมาซื้อซ้ำ และเป็นกลุ่มลูกค้าที่บอกกันแบบปากต่อปาก คาดว่า หลังจากมีการขยายสินค้าใหม่ จะมีลูกค้ากลุ่มวัยรุ่นหันมาใช้สินค้าเพิ่มขึ้น ส่วนช่องทางจำหน่ายสินค้ามีทั้งผ่านออนไลน์และงานแสดงสินค้า
“สัดส่วนยอดขายจะมาจากตลาดในประเทศ 70% และต่างประเทศ 30% มีตลาดส่งออกหลักในประเทศญี่ปุ่น อังกฤษ และจีน ที่เห็นสินค้าจากงานแสดงสินค้า ในโทรทัศน์ ไปจนถึงเว็บไซด์ ที่ผ่านมา ยอดขายต่อปีมากกว่า 1 ล้านบาทมาจากการผลิตของคุณแม่เป็นหลัก” พัชร กล่าว
พัชร กล่าวทิ้งท้ายว่า ผมเลือกสืบทอดสิ่งที่ย่า และแม่สร้างมา เลือกทำเสื่อกกตั้งแต่อายุ 17 ปี แตกต่างจากกลุ่มวัยรุ่นในหมู่บ้าน เพราะเป็นสิ่งแม่ทำมาตลอด มีเป้าหมายจะสร้างสรรค์สินค้าไทย ให้มีคุณค่าและมีสินค้ามากขึ้น เพื่อทำให้ ผลิตภัณฑ์จาก กก เป็นสินค้าที่มีใช้ในทุกบ้านของผู้บริโภคคนไทยรวมถึงลูกค้าต่างชาติ
งานแฮนด์เมดศิลปหัตถกรรมไทยจากคนรุ่นใหม่ที่เข้ามาสืบทอด ผสมกับการครีเอทใหม่ๆ จึงจะเป็นคลื่นลูกใหม่ ที่จะพลิกสินค้าไทยครั้งใหญ่และน่าจับตามองอย่างยิ่ง
