ยกเครื่องพลังงาน

การจัดทำ “แผนบูรณาการพลังงานแห่งชาติ” ของกระทรวงพลังงานกำลังเป็นที่จับตามองของทุกภาคส่วน เนื่องจากเป็นครั้งแรกที่มีการบริหารจัดการของแผนพลังงาน 5 ฉบับ ให้มีความสอดคล้องกัน ประกอบไปด้วยแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ (พีดีพี) แผนอนุรักษ์พลังงาน แผนพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก แผนก๊าซธรรมชาติ และแผนน้ำมัน ซึ่งทุกแผนมีระยะเวลา 20 ปี เริ่มตั้งแต่ปี 2558-2579

ความสำคัญของแผนพลังงานดังกล่าว จะนำไปสู่การสร้างความมั่นคงทางพลังงาน การดูแลต้นทุนพลังงานที่เหมาะสม ประชาชนและภาคธุรกิจให้การยอมรับได้ ตลอดจนการกำกับดูแลธุรกิจไฟฟ้าไม่ให้มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน

นอกจากนี้ ยังรวมไปถึงเม็ดเงินการลงทุนในธุรกิจไฟฟ้าที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคตนับแสนล้านบาท โดยเฉพาะการลงทุนในกิจการโรงไฟฟ้าทั้งที่เป็นเชื้อเพลิงหลักและพลังงานทดแทน เพราะจากนี้ไปการสร้างโรงไฟฟ้าแห่งใหม่จะมีภาคเอกชนเป็นผู้ขับเคลื่อน และเป็นอีกทางหนึ่งในการช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศ

อารีพงศ์ ภู่ชอุ่ม ปลัดกระทรวงพลังงาน ชี้แจงว่า แผนบูรณาการพลังงานแห่งชาติที่จัดทำขึ้น จะต้องทำ 5 แผนให้สอดคล้องกัน โดยเฉพาะแผนน้ำมันและแผนก๊าซเป็นเรื่องใหม่ที่ยังไม่มีเคยมีการจัดทำมาก่อน เพราะที่ผ่านมาการกำกับดูแลยังไม่มีความชัดเจน ทั้งๆ ที่มีความเกี่ยวเนื่อง 

ส่วนอีก 3 แผน ทั้งพีดีพี แผนพลังงานทดแทนและแผนอนุรักษ์พลังงานนั้นมีการจัดมาก่อนแล้ว เพียงแต่แผนปฏิบัติการยังมีระยะเวลาที่ไม่ตรงกัน แต่แผนใหม่จะมีระยะเวลาที่ตรงกันคือ 20 ปี ซึ่งจะทำให้เห็นภาพรวมของการใช้พลังงานทั้งประเทศในระยะยาวว่าจะมีการสนับสนุนการใช้พลังงานประเภทใด

แผนพีดีพี ถือเป็นแผนตั้งต้นของนโยบายพลังงานทั้งหมด เพราะจะทำให้เห็นถึงภาพการใช้ไฟฟ้าของประเทศ การจัดหากำลังผลิตไฟฟ้า การเลือกใช้เชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้า และนำไปสู่การกำหนดราคาค่าไฟฟ้า ซึ่งขณะนี้ได้จัดทำร่างพีดีพีเสร็จแล้ว โดยจะเริ่มกระบวนการรับฟังความเห็นจากทุกภาคส่วนในวันที่ 28 เม.ย.นี้ จะเปิดรับฟังความเห็นจากภาคประชาชน ก่อนสรุปเสนอคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) เพื่อประกาศใช้ต่อไป

สำหรับประเด็นสำคัญของแผนพีดีพีฉบับใหม่ที่ยังต้องติดตาม ก็คือ การคาดการณ์ความต้องการใช้ไฟฟ้าในระยะ 20 ปีข้างหน้า บนพื้นฐานของตัวเลขอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ (จีดีพี) ที่จะขยายตัวเฉลี่ย 3.94% ซึ่งปรับลดลงจากแผนเดิมที่เคยใช้จีดีพี 4.4% เพราะยังมีความเป็นห่วงว่าในทางปฏิบัติยังเชื่อว่าจีดีพีของประเทศจะขยายตัวได้มากกว่านี้ เมื่อเทียบกับประเทศเพื่อนบ้านถือว่าต่ำเกินไป เพราะหากอนาคตเศรษฐกิจไทยขยายตัวสูงกว่านี้ ในขณะที่การเตรียมพร้อมเรื่องสำรองไฟฟ้าไม่เพียงพอจะเกิดปัญหาได้

นอกจากนี้ เป้าหมายในการลดสัดส่วนการผลิตไฟฟ้าจากก๊าซธรรมชาติจาก 67% ให้เหลือ 37% ภายในปี 2579 ไม่ใช่เพียงแค่การลดต้นทุนค่าเชื้อเพลิงที่ใช้ในการผลิตไฟฟ้า แต่ยังรวมถึงการลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาการใช้ก๊าซ ที่เป็นเชื้อเพลิงหลักอีกด้วย เนื่องจากทุกๆ ปีแหล่งก๊าซ จากพม่ามีแผนหยุดซ่อม ส่งผลให้ปริมาณก๊าซ ที่ต้องส่งมาเป็นเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้าให้กับไทยหายไปจากระบบ ต้องบริหารไปใช้น้ำมันเตา และดีเซล ซึ่งมีผลกระทบต่อต้นทุนค่าไฟฟ้า

อารีพงศ์ ชี้แจงว่า ปัจจุบันไทยใช้ก๊าซ เป็นเชื้อเพลิงในสัดส่วนที่สูง ในขณะที่แผนการจัดหาทั้งในและต่างประเทศยังไม่มีความสอดคล้องกัน จำเป็นต้องจัดทำยุทธศาสตร์การจัดการเรื่องก๊าซ
ให้มีความชัดเจน ซึ่งจะอยู่ในแผนก๊าซ ที่จะมีการจัดทำขึ้น โดยจะวางโครงสร้างภาพรวมของปริมาณการใช้และการผลิตจากอ่าวไทยที่เริ่มทยอยลดลง จะต้องมีกลไกในการควบคุมอย่างไร  

ตลอดจนการวางแผนการลงทุนระบบท่อก๊าซฯ เส้นที่ 5 เพื่อทำให้ก๊าซ มีการเชื่อมโยงระหว่างฝั่งตะวันตกและตะวันออก หากก๊าซ พม่าหยุดจ่ายในอนาคตก็จะไม่เกิดปัญหาที่ต้องหยุดผลิตไฟฟ้า เพราะสามารถดึงก๊าซ จากฝั่งตะวันออกไปเสริมได้ทันที รวมถึงการสร้างสถานีรับจ่ายก๊าซธรรมชาติเหลว (แอลเอ็นจี) เพิ่มเติมอีก 5 ล้านตัน จากแผนเดิมที่จะต้องนำเข้า 10 ล้านตัน ฯลฯ

นี่คือการบูรณาการแผนพลังงาน ที่เป็นส่วนหนึ่งของการปฏิรูปพลังงานตามนโยบายรัฐบาล ซึ่งนอกจากจะทำให้เกิดความมั่นคงของพลังงานในระยะยาวแล้ว ยังเป็นดัชนีชี้ทิศทางการใช้พลังงานในอนาคตที่ผู้ประกอบการต่างรอคอยอีกด้วย