'หมอลำ' สื่อทางเลือก เจาะกลุ่มท้องถิ่น

โดย...วิศว์รุจ พิรัฐโยธิน

“หมอลำ” คือ ความบันเทิงพื้นบ้านที่อยู่คู่กับชาวอีสาน และได้รับความนิยมมาอย่างยาวนาน แต่ด้วยความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยี ทำให้ “หมอลำ” ต้องมีการปรับปรุง และดิ้นรนอย่างหนักเพื่อความอยู่รอด จากเดิมที่เคยพึ่งพิงรายได้จากการขายตั๋วล้อมวิกเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ ต้องหันมาพึ่งพาสินค้าที่มีแผนการตลาดที่ต้องการมุ่งเจาะชุมชนชนิดถึงเนื้อถึงตัว
ทำไมนักการตลาดถึงให้ความสนใจในการแสดงหมอลำกันนัก?

เพราะจากสื่อที่มีอยู่ ณ ปัจจุบันจะเห็นว่า สื่อโทรทัศน์เป็นสื่อที่ใครๆ ก็ให้การสนับสนุนอยู่แล้ว สามารถเจาะกลุ่มเป้าหมายได้ในวงกว้าง แต่ก็มีราคาสูง ในขณะที่สื่อใหม่ๆ อย่างอินเทอร์เน็ต หรือโมบาย ถึงแม้จะราคาไม่สูงนัก แต่ก็มีข้อจำกัดสามารถเจาะกลุ่มได้เพียงเฉพาะในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล รวมไปถึงหัวเมืองใหญ่ที่สัญญาณเข้าถึงเท่านั้น

จากเหตุผลข้างต้น จึงทำให้ “หมอลำ” เป็นสื่อทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับนักการตลาดที่ต้องการที่จะสื่อสารกับกลุ่มเป้าหมายที่มีภูมิลำเนาอยู่ในท้องถิ่น โดยเฉพาะภาคอีสานที่มีจำนวนประชากรมากถึง 34% ของจำนวนประชากรทั้งหมดของประเทศ

ในปัจจุบันงบประมาณในการสนับสนุนคณะหมอลำนั้นไม่สูงมากนักถ้าเทียบกับการสนับสนุนวงลูกทุ่งหรือคอนเสิร์ตต่างๆ ที่มีอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งก็ดูจะคุ้มค่าคุ้มราคาสำหรับผู้สนับสนุน เนื่องจากคณะหมอลำแต่ละวงมีรอบการแสดงจำนวนมากใน 1 ปี ตั้งแต่ 80–100 รอบ/1 ปี

ยิ่งถ้าเป็นวงที่มีชื่อเสียงจะมีรอบการแสดงตั้งแต่ 100–150 รอบ โดยในแต่ละรอบการแสดงจะมีจำนวนคนดูอยู่ประมาณ 2,000-3,000 คน/รอบการแสดง/ปี ซึ่งหากนำงบประมาณในการสนับสนุนมาคำนวณหาค่าเฉลี่ยกับรอบการแสดงที่มีตลอดทั้งปี ถือว่าเป็นมูลค่าที่ไม่สูงต่อหนึ่งรอบการแสดง

นอกจากนี้ หากแบรนด์ที่ให้การสนับสนุนหลักสามารถทำกิจกรรมได้เต็มที่ ทั้งการนำชิ้นส่วนของผลิตภัณฑ์มาแลกเข้าชมการแสดง การได้แบนเนอร์หรือป้ายโฆษณาบนรถแห่ และ ณ จุดทำการแสดง รวมถึงการเปิดขายผลิตภัณฑ์ในบริเวณงาน หรือแม้แต่คณะหมอลำแต่งเพลงให้กับผู้สนับสนุนเพื่อโปรโมทผลิตภัณฑ์ ยิ่งทำให้หมอลำเป็นสื่อที่น่าสนใจ และน่าลงทุนมากกว่าการสนับสนุนคอนเสิร์ตทั่วๆ ไป

การสนับสนุนสื่อทางเลือกอย่างหมอลำนั้น สามารถเลือกสนับสนุนได้ปีละหลายคณะ ซึ่งยิ่งสนับสนุนเยอะก็จะยิ่งช่วยกระจายไปยังพื้นที่ที่คอนเสิร์ตทั่วไปเข้าไม่ถึง เท่ากับว่า สามารถเจาะกลุ่มเป้าหมายแบบเฉพาะเจาะจงได้มากยิ่งขึ้นตามไปด้วย

จากจุดเด่นต่างๆ แบรนด์ก็น่าจะหันมามองและสนับสนุนสื่อทางเลือกนี้ เพื่อเป็นการจับจองพื้นที่ก่อนที่จะมีการปรับมูลค่าการสนับสนุนให้สูงขึ้น

ในขณะเดียวกันคณะหมอลำก็ควรจะต้องมีการปรับตัวให้มีการโชว์ที่หลากหลายอลังการมากขึ้นเพื่อที่จะสามารถดึงดูดคนดูให้เข้ามาชม รวมถึงผู้สนับสนุนให้สนใจที่จะมาสนับสนุนคณะหมอลำของตัวเอง