365 วัน อันตราย

โดย...ศาสตราจารย์ ดร.สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์

เทศกาลสงกรานต์ผ่านพ้นไปอีกปี คนไทยมีความสุขที่ได้เดินทางกลับภูมิลำเนา ท่องเที่ยวกับครอบครัว แต่เหตุการณ์ที่เรามักคุ้นเคยกับทุกเทศกาลสงกรานต์ คือ ภาพอุบัติเหตุที่มีคนเสียชีวิตและบาดเจ็บทุกปีไม่เคยเปลี่ยนแปลง ผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุบนท้องถนนตลอดเทศกาลสงกรานต์ที่มักเรียกว่า “7 วัน อันตราย” มีมากกว่า 300 คน แต่ถ้าหากเปรียบเทียบกับจำนวนผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนทั้งปีจะประมาณ 1.3 หมื่นคน

ที่น่าสนใจ คือ เม.ย.เดือนแห่งเทศกาลปีใหม่ไทยกลับไม่ใช่เดือนที่มีความสูญเสียมากเป็นอันดับหนึ่ง แต่กลับเป็นเดือนอื่น นั่นหมายความว่าทุกเดือนมีอันตรายไม่แพ้ช่วงเดือนสงกรานต์ หรือจะพูดให้ชัดๆ ก็คือว่า ทุกวันของชีวิตคนไทยตลอดทั้งปีคือ 365 วัน เป็นวันอันตรายทุกวัน ทุกคนมีความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุบนท้องถนน

การสูญเสียชีวิตจากอุบัติเหตุต่อจำนวนประชากรของไทยถือว่ามากที่สุดเป็นอันดับที่สองของโลก และยังสร้างมูลค่าความสูญเสียทางเศรษฐกิจในแต่ละปีสูงถึงสองแสนกว่าล้านบาท หรือ  2.8 เปอร์เซ็นต์จีดีพี กลายเป็นปัญหาของชาติไปแล้ว และหากไม่คิดจะแก้ไข ความสูญเสียจะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกปี แต่ถ้าหากเรารู้ถึงต้นตอปัญหา เราก็จะสามารถหาวิธีป้องกันได้ โดยสาเหตุหลักของการเกิดอุบัติเหตุบนถนน ประกอบด้วยปัญหาที่เกิดจาก 1.ถนน 2.รถ และ 3.คน ซึ่งเป็นปัญหาหลักที่จะต้องแก้ไขให้ได้

อุบัติเหตุร้ายแรงไม่น้อยเกิดจากถนนที่ไม่สมบูรณ์ ขาดการดูแลสภาพ ทั้งมีหลุมบ่อ หรือมีจุดเสี่ยงอันตรายทั้งทางแยก ทางเลี้ยว จุดตัดปากซอย จุดตัดทางรถไฟ ไม่มีไฟส่องสว่างเพียงพอ ป้ายบอกทางก็ไม่ชัด แก้ไขได้โดยต้องพิจารณาเรื่องความปลอดภัยและกำหนดจุดเสี่ยงตั้งแต่เริ่มต้นการออกแบบถนน โดยต้องคำนึงถึงตำแหน่งจุดตัด ตำแหน่งติดตั้งป้ายและไฟสัญญาณจราจรที่เหมาะสม อีกทั้งเรื่องป้ายโฆษณาภาพเคลื่อนไหวในปัจจุบันควรลดความสว่างในเวลากลางคืนเพื่อให้ไม่รบกวนการขับขี่ และต้องไม่ติดตั้งใกล้ถนนจนเกินไป

ปัญหาจากรถยนต์ ทั้งเรื่องความไม่พร้อมต่อการใช้งาน จนมักมีรถจอดเสียตามทาง ซึ่งจะเพิ่มความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ รถโดยสารสาธารณะทั้งรถเเท็กซี่ รถตู้ และรถโดยสารขนาดใหญ่ ไม่นิยมติดตั้งเข็มขัดนิรภัย การดัดแปลงรถให้บรรทุกของและคนมากเกินไป การไม่มีระบบควบคุมจำกัดความเร็ว ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นอันตรายอย่างยิ่ง

ปัญหาใหญ่ที่สุด ถึงแม้เราจะมีถนนดี รถสภาพดีแค่ไหนก็ไม่ช่วย ถ้าหากคนขับมีสภาพไม่พร้อม เมาแล้วขับหรือขาดวินัยจราจร ผมเชื่อว่า ปัญหาอุบัติเหตุสามารถแก้ไขได้ง่ายๆ จาก การบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจังและสม่ำเสมอ ไม่ใช่แค่ในเทศกาลเท่านั้น กฎจราจรถือเป็นกฎหมายแห่งชาติ เป็นกฎหมายสร้างพลเมือง เพราะเราทุกคนต้องใช้รถใช้ถนนทุกวัน พฤติกรรมในการขับขี่บนถนนจะสะท้อนพฤติกรรมของคนในชาติ หากคนไทยไม่เคารพกฎจราจร ไม่มีน้ำใจในการใช้ถนน ก็คงไม่เคารพกฎอื่น ประเทศย่อมไร้วินัย ยากต่อการพัฒนา

เรื่องเทคโนโลยีและการวิจัยทางวิศวกรรมจราจร ที่มีความก้าวหน้ามากในปัจจุบัน ควรนำมาใช้เพื่อลดอุบัติเหตุ เช่น ระบบกล้องตรวจจับความเร็วที่ทันสมัย สามารถถ่ายรูปรถ คนขับ และทะเบียน ส่งถึงบ้านเพื่อปรับ อีกทั้งยังมีระบบจราจรเครือข่ายอัจฉริยะ ช่วยในการควบคุมการจราจรทั้งระบบ บริหารความเร็ว ควบคุมไฟสัญญาณให้สอดคล้องกัน รวมทั้งรายงานอุบัติเหตุได้ทันท่วงที ลดปัญหาอุบัติเหตุซ้ำซ้อน

แต่ที่ยังแก้ไขไม่ได้เสียทีคือ คนไทยมักชินชากับอุบัติเหตุเพราะอาจคิดว่า “มันคงไม่เกิดขึ้นกับเรา” แต่หารู้ไม่ว่าตลอด 365 วันทั้งปี อุบัติเหตุอาจเกิดขึ้นกับคุณหรือใครก็ได้