ผ้าป่าธุรกิจ (2)

โดย...ต้นหลิว

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว เราเขียนถึงการระดมทุนรูปแบบใหม่ๆ ของพวกธุรกิจที่เพิ่งเริ่มตั้งต้น โดยยกตัวอย่างเบื้องต้นในจีนให้เห็นกันบ้างแล้วว่า ปัญหาด้านการเงินในจีนที่ธุรกิจขนาดเล็กยังเข้าไม่ถึงแหล่งเงินช่องทางปกติ บวกกับปัจจัยที่สังคมจีนเริ่มเติบโต มีการเรียนรู้ และเข้าถึงอินเทอร์เน็ตกันได้มากขึ้น ทำให้ช่องทางการระดมทุนใหม่ๆ กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว

วันนี้เรานำตัวอย่างที่น่าสนใจจากฝั่งจีนมาฝากกันอีกหน่อยค่ะ ทางเลือกการเข้าถึงแหล่งทุนที่ค่อนข้างแพร่หลายในจีน นอกจากช่องทางสถาบันการเงินปกติและธนาคารเงาแล้ว ก็คือ การระดมทุนแบบ P2P Lending หรือการกู้ยืมเงินส่วนบุคคล พูดง่ายๆ ว่า ใครก็เป็นผู้ปล่อยกู้ได้ เพียงแค่มีเว็บไซต์กลางให้เข้าไปโพสต์แสดงเจตจำนงขอกู้ จากนั้นนักลงทุนรายย่อยอย่างเราก็จะเข้าไปดูและปล่อยกู้ให้กับรายที่ตนเองสนใจ โดยเป็นการตกลงดอกเบี้ยและเงื่อนไขกันเอง ไม่มีการชาร์จดอกเบี้ยเพิ่มจากเว็บไซต์

ตัวอย่างสากลของรูปแบบนี้ที่ทุกคนรู้จักกันดีก็คือ Kiva ที่ประสบความสำเร็จนับตั้งแต่เปิดตัวเมื่อ 10 ปีก่อน จากการมีอัตราการคืนเงินกู้ถึง 98.72% มีผู้ให้กู้ 1.28 ล้านคน ใน 86 ประเทศทั่วโลก ส่วนเว็บที่ดังในจีนก็มี PaiPai Lending ไปจนถึง Taobao ในเครือของอาลีบาบา

ช่องทางนี้ได้เข้าไปในจีนตั้งแต่ปี 2007 ก่อนจะมาบูมเป็นดอกเห็ดในช่วงปี 2012-2013 จนเรียกได้ว่าจีนเป็นตลาด P2P ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ส่วนหนึ่งเป็นเพราะผลตอบแทนที่สูง บางรายสร้างผลตอบแทนได้ถึง 9% สูงกว่าดอกเบี้ยออมทรัพย์ 2.75% อีกทั้งยังไม่มีกฎระเบียบจากทางการที่เข้มงวด ความนิยมนั้นถึงขนาดที่อุตสาหกรรมธนาคารยังต้องลงมาเล่นด้วย เช่น แบงก์หมินเฉิง และซิติก โดยใช้วิธีจับคู่เป็นพันธมิตรกับ P2P ที่มีศักยภาพและเชื่อถือได้

แต่ความแพร่หลายในจีนก็ไม่ได้สวยงามเสมอไปนัก เพราะในบรรดาเว็บไซต์ P2P ที่มีกว่า 2,000 แห่ง พบว่าเป็นการหลอกลวงไปไม่น้อย ในปี 2557 มีธุรกิจ P2P ล้มไปประมาณ 250 ราย ในจำนวนนี้ 1 ใน 3 เกี่ยวข้องกับการฉ้อโกง จึงทำให้หน่วยงานกำกับดูแลในจีนเตรียมหันมาควบคุมกฎระเบียบให้เข้มงวดขึ้น เช่น กำหนดทุนจดทะเบียนขั้นต่ำของผู้ที่จะทำธุรกิจ P2P ไว้ 30 ล้านหยวน และให้มีธุรกรรมรวมไม่เกิน 10 เท่าของทุนจดทะเบียน คาดว่าจะเริ่มบังคับใช้ได้ในช่วงครึ่งปีหลังนี้

สัปดาห์หน้า เราไปดูเรื่องการระดมทุนคราวด์ฟันดิ้งจากมวลชนในจีนกันต่อค่ะ