เมดอินอินโดนีเซีย

โดย...สมหทัย โมสิกะ

อินโดนีเซียตั้งเป้าหมายที่จะเป็นฐานผลิตสำคัญของโลก ทำให้รัฐบาลเดินหน้าออกกฎระเบียบต่างๆ เพื่อกระตุ้นให้มีการลงทุนด้านการผลิตในประเทศมากขึ้นเรื่อยๆ

สำหรับธุรกิจสมาร์ทโฟน “โพลีตรอน” เป็นบริษัทอินโดนีเซียรายแรกที่เริ่มผลิตสมาร์ทโฟนที่รองรับ 4จี ตั้งแต่เมื่อปีที่แล้ว และได้เปลี่ยนข้อความบนเครื่องที่เคยระบุว่า “Manufactured in China” เป็น “Made in Kudus” ซึ่งเป็นเมืองในชวากลางของอินโดนีเซีย

การย้ายฐานการผลิตจากจีนกลับมาที่อินโดนีเซียนี้ เป็นการปฏิบัติตามกฎ “Local Content” การใช้วัสดุในประเทศ ซึ่งที่อินโดนีเซียเริ่มใช้เมื่อปี 2555 ซึ่งส่งผลให้ผู้ผลิตโทรศัพท์มือถือมีต้นทุนผลิตเพิ่มขึ้นถึง 50% เพราะต้องนำชิ้นส่วนมาประกอบไกลจากฐานซัพพลายเชนในจีนมาก

ขณะที่ผ่านมาโทรศัพท์มือถือส่วนใหญ่ที่ขายในอินโดนีเซียล้วนผลิตในประเทศจีนทั้งสิ้น จนกระทั่งเมื่อปีที่แล้ว ที่ผู้ผลิตโทรศัพท์มือถือ 15 บริษัทยื่นแผนแก่กระทรวงอุตสาหกรรมเพื่อเริ่มผลิตสินค้าในประเทศ โดยหนึ่งในนั้นคือ ซัมซุง อิเล็กทรอนิกส์

ข้อบังคับใหม่ได้กำหนดให้ผู้นำเข้าสมาร์ทโฟนของอินโดนีเซียหันมาผลิตสินค้าในประเทศ หรือไม่ก็จะถูกเพิกถอนใบอนุญาตภายในปี 2559 หรือ 2560 ขึ้นอยู่กับว่าบริษัทได้รับใบอนุญาตมาตั้งแต่ปีไหน

ปัจจุบัน กระทรวงอุตสาหกรรมกำลังจัดทำข้อบังคับใหม่ ซึ่งพุ่งเป้าไปที่สมาร์ทโฟนที่รองรับ 4จี โดยคาดว่าข้อกำหนดต่างๆ จะเสร็จเรียบร้อยในเดือน มิ.ย.นี้ และจะเริ่มบังคับใช้ตั้งแต่เดือน ม.ค. 2560 ซึ่งจะทำให้บริษัทที่ขายอุปกรณ์มือถือที่รองรับ 4จี รวมถึงแอปเปิ้ลและซัมซุงต้องมีสัดส่วนวัสดุในท้องถิ่นตามที่ทางการกำหนด แต่นับถึงตอนนี้ยังไม่ชัดเจนว่าจะใช้ข้อกำหนดใหม่แทนข้อกำหนดเดิม หรือจะกำหนดสัดส่วนโลคัล คอนเทนต์ อย่างไรบ้าง

รมว.สื่อสารของอินโดนีเซีย ระบุว่า อินโดนีเซียต้องการส่วนแบ่งมากขึ้นในตลาดนำเข้าโทรศัพท์ที่มีมูลค่าสูงถึง 3,000 ล้านเหรียญสหรัฐ ขณะที่ รมว.อุตสาหกรรม อธิบายว่า โลคัล คอนเทนต์ จะครอบคลุมเรื่องดีไซน์ด้วย ซึ่งหมายความว่าในอนาคต บริษัทต่างๆ จะต้องมีศูนย์พัฒนาดีไซน์ในอินโดนีเซีย นอกเหนือจากโรงงานผลิต

แต่หลายฝ่ายรวมถึงหอการค้าอเมริกันได้วิพากษ์เรื่อง Made in Indonesia ว่าข้อกำหนดต่างๆ ยังสับสน อาจเพิ่มต้นทุนและละเมิดข้อบังคับขององค์การการค้าโลก จึงต้องจับตากันว่าอินโดนีเซียจะเดินเกมอย่างไรต่อไปเพื่อไปให้ถึงเป้าหมาย