กฎหมายใหม่ กับคลื่นความถี่ 4G

โดน...รุจิระ บุนนาค

ปัจจุบันระบบโทรศัพท์มือถือในประเทศไทยได้พัฒนาไปถึงเทคโนโลยี 3G ที่มีการรับส่งข้อมูล (DATA) ไม่ว่าจะเป็นตัวหนังสือ รูปภาพ วิดีโอ แม้แต่รับฟังวิทยุและรับชมโทรทัศน์ได้ในแทบทุกพื้นที่ ต่างจากอดีตที่โทรศัพท์มือถือ 2G เน้นการสนทนาที่เป็นการรับส่งเสียง (VOICE) แต่เพียงอย่างเดียว หลายประเทศได้พัฒนาไปถึงโทรศัพท์มือถือเป็นระบบ 4G ทำให้การรับส่งสัญญาณและข้อมูลดีขึ้นและเร็วขึ้นมาก  

สำหรับประเทศไทย การประมูลใบอนุญาตให้ใช้คลี่นความถี่ในกิจการโทรคมนาคมย่าน 900 MHz และ 1800 MHz เพื่อใช้สำหรับโทรศัพท์มือถือ 4G ในปี พ.ศ. 2557 ต้องชะงักลงชั่วคราว เพราะมีการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง และคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) มีคำสั่งให้คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ชะลอโครงการสำคัญทางด้านกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการด้านโทรคมนาคมไว้ก่อน

คณะรัฐมนตรีชุดปัจจุบันได้มีมติเห็นชอบร่าง พ.ร.บ. 10 ฉบับที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมไอทีและอินเทอร์เน็ต เมื่อวันที่ 6 ม.ค. 2558 เพื่อส่งให้สภานิติบัญญัติแห่งชาติพิจารณาร่างกฎหมาย ในจำนวนนี้มีร่าง พ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม (ร่าง พ.ร.บ.กสทช.) ซึ่งมีหลักการสำคัญที่แตกต่างจากกฎหมายฉบับเดิม โดยเฉพาะการออกใบอนุญาตในการจัดสรรคลื่นความถี่ในกิจการโทรคมนาคมจากเดิมที่มีเพียงวิธีการประมูล ให้มีวิธีพิจารณาเกณฑ์คุณสมบัติด้วย

พ.ร.บ.กสทช.ฉบับปัจจุบันที่ยังมีผลบังคับใช้กำหนดให้การออกใบอนุญาตต้องทำโดยวิธีการประมูลเพียงวิธีเดียว

ประเทศสหราชอาณาจักรเป็นกรณีศึกษาของประเทศที่ไม่ประสบความสำเร็จจากการประมูล เพราะบริษัทที่ชนะการประมูลทุ่มเงินมากเกินไป ทำให้ไม่มีทุนเหลือมากพอในการวางโครงข่ายและดำเนินการล่าช้า สัญญาณโทรศัพท์มือถือไม่ครอบคลุม บางบริษัทต้องควบรวมเพื่อความอยู่รอด

ส่วนวิธีพิจารณาเกณฑ์คุณสมบัติ (Beauty Contest หรือ Public Tender) องค์กรที่กำกับดูแลจะกำหนดหลักเกณฑ์คุณสมบัติที่จะออกใบอนุญาต และให้ผู้ที่จะได้รับใบอนุญาตยื่นข้อเสนอว่าจะต้องทำอย่างไรบ้าง เช่น ความครอบคลุมพื้นที่บริการ อัตราค่าบริการ และประโยชน์ที่รัฐจะได้รับ โดยพิจารณาจากข้อเสนอที่ดีที่สุด ซึ่งเน้นประโยชน์ที่ผู้ใช้บริการจะได้รับ ไม่ได้มุ่งที่จำนวนเงินสูงสุดที่รัฐจะได้รับแบบการประมูล

ประเทศที่ประสบความสำเร็จเป็นอย่างสูง ได้แก่ ประเทศญี่ปุ่นที่วางโครงข่ายครอบคลุมพื้นที่กว้างขวาง รวดเร็ว อัตราบริการถูก เพราะไม่มีต้นทุนจากการแข่งประมูล แต่รัฐได้ประโยชน์อย่างอื่นแทนเป็นภาษี  และค่าธรรมเนียมประเภทต่างๆ

ร่าง พ.ร.บ.กสทช. ได้แก้ไขกำหนดวิธีการจัดสรรคลื่นความถี่โดยให้ใช้วิธีการประมูลและพิจารณาเกณฑ์คุณสมบัติ อยู่ในการพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ถือว่าเป็นเรื่องใหม่ที่ประเทศไทยควรนำกรณีศึกษาจากประเทศที่ประสบความสำเร็จอย่างญี่ปุ่น หากผ่านเป็นกฎหมายใช้บังคับ ควรเปิดฟังความคิดเห็นสาธารณะ ตั้งแต่หลักเกณฑ์คุณสมบัติบุคคลที่ได้รับเลือกเข้ามาเป็นคณะกรรมการพิจารณาต้องโปร่งใส ไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน เพื่อการจัดสรรคลื่นความถี่อันเป็นทรัพยากรของประเทศเป็นไปอย่างยุติธรรมและเกิดประโยชน์สูงสุด ประชาชนจะได้ใช้โทรศัพท์มือถือผ่านเทคโนโลยี 4G อย่างทั่วถึงทั้งประเทศ ในราคาที่เหมาะสมและยุติธรรม