ตลาดแม่บ้านเดือด

โดย...สมหทัย โมสิกะ

แม้ว่า “แม่บ้าน” ไม่ใช่วิชาชีพที่จะมีการเคลื่อนย้ายเสรีหลังการเปิดประชาคมอาเซียน แต่เป็นกลุ่มที่มีการเคลื่อนย้ายข้ามแดนสูงเป็นอันดับต้นๆ ในภูมิภาคนี้ แถมในอนาคตอาจเกิดศึกแย่งชิงแม่บ้านได้ เพราะประเทศผู้ส่งออกแม่บ้านหลักๆ เริ่มตั้งท่าชะลอการส่งออกเสียแล้ว

ล่าสุด ประธานาธิบดี โจโก วิโดโด ของอินโดนีเซีย ออกมาประกาศว่า อินโดนีเซียต้องการหยุดส่งออกผู้หญิงไปทำงานแม่บ้านในต่างแดน เพื่อรักษาเกียรติศักดิ์ศรีของประเทศ แต่ยังไม่ได้ระบุชัดว่าจะเริ่มดำเนินการเมื่อไหร่

แต่หากทำจริง ย่อมกระทบตลาดแม่บ้านในสิงคโปร์อย่างแน่นอน เพราะตอนนี้มีแม่บ้านชาวอิเหนาทำงานในสิงคโปร์ประมาณ 1.25 แสนคน หรือประมาณ 50% ของแม่บ้านต่างชาติทั้งหมดที่นี่

เค จายาปรีมา ประธานสมาคมบริษัทจัดหางาน (สิงคโปร์) มองว่า หากต้องเสียแม่บ้านจากอินโดนีเซียไป นายจ้างก็จะมีแม่บ้านให้เลือกน้อยลงมาก ซึ่งอาจมาจากฟิลิปปินส์ พม่า
ศรีลังกา และอินเดีย

แต่การหาแม่บ้านจากแหล่งดังกล่าวก็ไม่ง่าย เพราะจะต้องแย่งชิงกับประเทศอื่นที่ต้องการแรงงานกลุ่มนี้เหมือนกัน ขณะที่ก่อนหน้านี้พม่าก็ได้ห้ามบริษัทหางานทุกแห่งส่งแม่บ้านไปทำงานในสิงคโปร์ ส่วนฟิลิปปินส์เริ่มใช้ระบบโควตาสำหรับแม่บ้านที่จะไปทำงานในแดนลอดช่อง เนื่องจากยังแก้ปัญหาเรื่องค่าธรรมเนียมการจัดหางานไม่ได้

อุปสรรคเหล่านี้กำลังเป็นปัญหาหนักอกสำหรับเอเยนซีจัดหาแม่บ้านในสิงคโปร์ที่ต้องพยายามหาคนมาป้อนตลาด เมื่อแหล่งส่งออกแม่บ้านรายเดิมๆ เริ่มปกป้องคนของตัวเองมากขึ้น ส่วนการหาแม่บ้านจากแหล่งใหม่ก็ยังเป็นเรื่องยาก เช่น กระทรวงทรัพยากรมนุษย์ของสิงคโปร์ทำโครงการนำร่อง อิมปอร์ตแม่บ้านจากกัมพูชา และคาดว่าภายใน 2 ปี จะหาแม่บ้านมาได้ราว 600 คน

แต่เอเยนซีจัดหางานรายหนึ่งบอกกับเว็บไซต์ชาแนล นิวส์ เอเชีย ว่า ผ่านไป 18 เดือน แต่โครงการนี้เพิ่งนำเข้าแม่บ้านกัมพูชาได้แค่ 400 คน แถมตอนนี้แม่บ้านประมาณ 50% ก็บินกลับประเทศ หรือบ้างก็เปลี่ยนนายจ้างไปแล้ว

เพื่อแก้ปัญหาขาดแคลนแม่บ้าน เอเยนซีรายนี้แนะนำว่า ควรจัดหลักสูตรอบรมเพื่อพัฒนาทักษะของแรงงานกลุ่มแม่บ้านให้ได้มาตรฐาน ซึ่งทุกฝ่ายจะได้ประโยชน์ โดยประเทศต้นทางยังส่งแรงงานไร้ฝีมือมาสิงคโปร์ต่อไป ส่วนสิงคโปร์ก็เป็นฮับให้ความรู้ ร่วมกับนายจ้างเสริมทักษะแม่บ้านซึ่งเมื่อครบสัญญาทำงานก็สามารถบินกลับประเทศพร้อมทักษะที่ดีขึ้น