จับตาตลาดข้าวนึ่ง

องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ หรือเอฟเอโอ ประเมินว่า ในปีนี้การค้าข้าวโลกจะอยู่ที่ 40.5 ล้านตัน โดยในจำนวนนี้เป็นการซื้อขายข้าวนึ่งประมาณ 5 ล้านตัน/ปี โดยตลาดหลักข้าวนึ่งจะอยู่ที่ไนจีเรีย รองลงมาเป็นประเทศในแถบแอฟริกาและตะวันออกกลาง ในขณะที่ผู้ส่งออกข้าวนึ่งรายใหญ่ของโลก คือ ไทย อินเดีย และปากีสถาน ซึ่งปัจจุบันราคาซื้อขายข้าวนึ่งของผู้ส่งออกแต่ละประเทศอยู่ระดับใกล้เคียงกันที่ 400-415 เหรียญสหรัฐ/ตัน

ทว่า ล่าสุดสหพันธ์ข้าวแห่งเมียนมาร์ (MRF) ระบุว่า รัฐบาลพม่ามีแผนส่งออกข้าวเพิ่มเป็น 2.5 ล้านตันในปีงบ 2558/2559 (เม.ย. 2558-มี.ค. 2559) เพิ่มขึ้นจากปีนี้ ที่คาดว่าพม่าจะส่งออกข้าวได้ 1.5 ล้านตัน หรือเพิ่มขึ้น 67% โดยจะเน้นการส่งออกข้าวไปตลาดจีน สหภาพยุโรป (อียู) ญี่ปุ่น และแอฟริกา พร้อมทั้งมีแผนเพิ่มปริมาณส่งออกข้าวนึ่งเพิ่มขึ้นจากปี 2557 ที่กระทรวงพาณิชย์พม่ารายงานว่า พม่าส่งออกข้าวนึ่งได้สูงถึง 9.1 แสนตัน คิดเป็นมูลค่า 343 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือมีราคาเฉลี่ย 375 เหรียญสหรัฐ/ตัน

ชูเกียรติ โอภาสวงศ์ นายกกิตติมศักดิ์สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย ระบุว่า แต่ละปีมีการซื้อขายข้าวนึ่ง 5 ล้านตัน โดยไนจีเรียเป็นผู้นำเข้ารายใหญ่ ซึ่งมีสัดส่วนการนำเข้า 80% ซึ่งเป็นการนำเข้าโดยตรงจากไนจีเรียและนำเข้าทางอ้อมทางประเทศเบนิน ส่วนที่เหลืออีก 20% เป็นการนำเข้าของประเทศในตะวันออกกลาง

ทั้งนี้ ในปีที่ผ่านมาไทยส่งออกข้าวนึ่งในปริมาณกว่า 3 ล้านตัน อินเดีย 1 ล้านตัน ส่วนที่เหลือเป็นการส่งออกข้าวนึ่งของปากีสถาน เวียดนาม และพม่า โดยเฉพาะเวียดนามและพม่าที่มีสัดส่วนการผลิตและส่งออกข้าวนึ่งเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

“สาเหตุที่เวียดนามส่งออกข้าวนึ่งน้อย เนื่องจากข้าวเวียดนามเมล็ดข้าวยาวไม่พอ เมื่อเทียบกับเมล็ดข้าวนึ่งจากไทยและอินเดีย ซึ่งถือเป็นข้าวนึ่งเกรดคุณภาพ ทำให้ผู้นำเข้ารายใหญ่ไม่นิยมนำเข้าจากเวียดนาม ส่วนพม่าที่มีการส่งออกข้าวนึ่งเช่นกัน แต่ตลาดข้าวนึ่งพม่าจะอยู่ที่รัสเซีย และยุโรปตะวันออก ซึ่งเป็นคนละตลาดกับข้าวนึ่งไทย ทำให้นโยบายเร่งเพิ่มผลผลิตและส่งออกข้าวนึ่งของพม่ายังไม่มี
ผลกระทบต่อไทย” ชูเกียรติ บอก

แต่สิ่งที่ต้องติดตามจากนี้ คือ หากพม่ามีการพัฒนาสายพันธุ์ข้าวและปรับปรุงคุณภาพโรงสีในการผลิตข้าวนึ่งได้ดีขึ้น พม่าจะเป็นคู่แข่งรายใหม่ในตลาดข้าวนึ่งโลก โดยเฉพาะการเจาะไปยังตลาดไนจีเรีย เนื่องจากราคาข้าวนึ่งของพม่ามีราคาถูกกว่าข้าวนึ่งจากผู้ส่งออกรายใหญ่ทุกเจ้า 20-30 เหรียญสหรัฐ/ตัน

นอกจากนี้ ในช่วงที่ผ่านมาการส่งออกข้าวของพม่ามีทิศทางที่ดี โดยเมื่อเร็วๆ นี้ จีนสั่งซื้อข้าวพม่า 2 ล้านตัน และได้ส่งบริษัทตรวจสอบและรับรองระบบของจีน 9 รายมาเปิดสาขาที่กรุงย่างกุ้ง เมืองมัณฑะเลย์ และเมืองมูเซ เพื่อตรวจสอบคุณภาพข้าวก่อนส่งออกไปจีน