จี้รัฐบาลลดจำนวนข้าราชการ

นักวิชาการเร่งรัฐลดขนาดข้าราชการเล็กลง หลังพบงบเงินเดือนทะลุ 1.1 ล้านล้าน แต่ไร้ประสิทธิภาพ

นายเศรษฐพุฒิ สุทธิวาทนฤพุฒิ ประธานคณะกรรมการบริหาร สถาบันอนาคตไทยศึกษา เปิดเผยว่า การปฏิรูประบบราชการจะต้องเป็นวาระที่สำคัญเป็นอันดับต้นๆ และต้องทำโดยเร่งด่วน เพราะจะเป็นกลไกสำคัญที่ทำให้การปฏิรูปด้านอื่นๆ สำเร็จได้ โดยควรเริ่มจากขนาดกำลังคนที่เล็กลง ปรับปรุงประสิทธิภาพ  และความโปร่งใส ตรวจสอบได้

ทั้งนี้ สาเหตุที่เสนอให้มีการลดขนาดกำลังคนภาครัฐลดลง เนื่องจากผลการศึกษาเรื่อง “ข้อเท็จจริง 10 ปี ระบบข้าราชการไทย” พบว่า ในรอบ 10 ปีที่ผ่านมา ภาครัฐมีกำลังคนเพิ่มขึ้นเกือบ 50% หรืออยู่ที่ราว 2.2 ล้านคน ขณะที่ฐานเงินเดือนของข้าราชการก็ไม่ต่ำอีกต่อไป ปัจจุบันเงินเดือนข้าราชการสูงกว่าภาคเอกชนเฉลี่ยราว 10% แต่ทั้งจำนวนบุคลากรและงบบุคลากรที่เพิ่มขึ้น กลับไม่ได้ทำให้ผลงานของภาครัฐดีขึ้นเท่าที่ควรในรอบ 10 ปีที่ผ่านมา

นายเศรษฐพุฒิ ระบุว่า ประสิทธิภาพและความโปร่งใสภาครัฐในช่วง 10 ปีที่ผ่านมากลับแย่ลง โดยผลวิจัยของธนาคารโลกพบว่า ความมีประสิทธิผลของรัฐบาลไทยอยู่อันดับ 74 จาก 196 ประเทศ ตกลงจากอันดับ 65 เมื่อ 10 ปีก่อน รวมทั้งปัญหาคอร์รัปชั่นในภาครัฐก็แย่ลงเช่นกัน โดยผลวิจัยของธนาคารโลกเช่นเดียวกัน พบว่าไทยตกจากอันดับ 91 เมื่อ 10 ปีที่ผ่านมา มาเป็นอันดับ 98 จาก 196 ประเทศ ขณะที่ World Economic Forum สำรวจและจัดอันดับเรื่องการเล่นพรรคเล่นพวกของข้าราชการไทยอยู่อันดับ 93 จาก 148 ประเทศ ใกล้เคียงกับประเทศอินเดีย (94) และมาลาวี (92)

สำหรับมาตรการลดขนาดกำลังคนในระบบราชการ เช่น การลดจำนวนตัวชี้วัดลงแต่ให้เชื่อมโยงกับการพิจารณาจัดสรรงบประมาณ และเพิ่มสัดส่วนการจ่ายค่าตอบแทนตามผลงาน (Pay for performance) หากมาตรการเหล่านี้ได้ผล การขึ้นเงินเดือนข้าราชการให้สูงขึ้นจะไม่เป็นปัญหา

“ขณะนี้จะเป็นโอกาสที่ดีที่จะเร่งปฏิรูป เพราะจะมีข้าราชการราว 40% จะเกษียณอายุในอีก 15 ปีข้างหน้า” นายเศรษฐพุฒิ กล่าว

ทั้งนี้ ในรอบ 10 ที่ผ่านมา จำนวนบุคลากรที่เพิ่มขึ้นส่วนหนึ่งเป็นผลจากการเพิ่มกระทรวงใหม่ 6 กระทรวง ทำให้มีกรมเพิ่มขึ้นกว่า 40 กรม กลายเป็น 168 กรม เมื่อปี 2545 ส่งผลให้ภาครัฐสุ่มเสี่ยงกับปัญหาขาดแคลนกำลังคนโดยเฉพาะระดับปฏิบัติการ

นอกจากจำนวนบุคลากรภาครัฐที่เพิ่มขึ้นแล้ว งบบุคลากรภาครัฐเพิ่มขึ้นเกือบ 3 เท่าหากรวมเอาภาระงบบุคลากร สวัสดิการข้าราชการอื่นๆ เช่น ค่ารักษาพยาบาล และบำเหน็จ บำนาญ ก็ร่วม 1.1 ล้านล้านบาท หรือเกือบครึ่งหนึ่งของรายได้ของรัฐบาล เฉพาะงบบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เพิ่มขึ้นถึง 6 เท่าจาก 10 ปีที่ผ่านมา และเมื่อคำนวณภาระงบประมาณด้านบุคลากรภาครัฐ 1.1 ล้านล้านบาท เทียบกับผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) คิดเป็นสัดส่วน 7% สูงกว่ามาเลเซียที่ 6% ฟิลิปปินส์ 5% หรือสิงคโปร์ 3%